ەلٸمٸزدە شاعىن, ورتا جەنە ٸرٸ كەسٸپكەرلٸك ٶكٸلدەرٸنٸڭ سانى جەنە ولاردىڭ تابىسى بويىنشا, ەدەتتەگٸدەي, الماتى قالاسى بٸرٸنشٸ ورىندا تۇر. ال ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ ورتا جەنە ٸرٸ كەسٸپورىندارى بيىل 914 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە شىعىنعا ۇشىراعان. بۇل تۋرالى ساراپشى باقبەرگەن توقتاسىننىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ سالالارىنا جاساعان تالداۋىندا ايتىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قر ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار اگەنتتٸگٸنٸڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ (ۇسب) دەرەكتەرٸ بويىنشا, 2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا ەكونوميكانىڭ ناقتى ٶسٸمٸ 3,2%-دى قۇرادى. تاۋار ٶندٸرۋ سەكتورى 3,5%-عا, ال قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورى 3,4%-عا ٶستٸ.
ٸشكٸ جالپى ٶنٸم ٶسٸمٸ قۇرامىندا مىنا سالالاردىڭ ٷلەسٸ باسىم: ساۋدا (16,0%), تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ (14,0%), ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ (12,4%), جىلجىمايتىن مٷلٸكپەن بايلانىستى وپەراتسييالار (8,4%) جەنە قۇرىلىس (5,1%).
ۇسب مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلعى 1 قازانداعى جاعداي بويىنشا ەلٸمٸزدە جۇمىس ٸستەپ جاتقان زاڭدى تۇلعالار سانى - 419 999. (2024 جىلعى 1 جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 421 205). بۇل رەتتە زاڭدى تۇلعالار ورتاشا جىلدىق جۇمىسشى سانىنا قاراي شاعىن, ورتا جەنە ٸرٸ كەسٸپورىندار بولىپ بٶلٸنەدٸ. مەسەلەن, زاڭدى تۇلعالاردىڭ جالپى سانىنىڭ 97,9%- شاعىن كەسٸپكەرلٸككە, 1,6%-ى ورتا كەسٸپكەرلٸككە جەنە 0,6%-ى ٸرٸ كەسٸپكەرلٸككە تيەسٸلٸ.
"2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ەلٸمٸزدەگٸ كەسٸپورىندار ٶنٸمدٸ ساتۋ جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ ارقىلى 42,7 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە تابىس تاپقان, سالىق سالىمى شەگەرٸلمەگەن جاعدايداعى پايداسى 8,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. وسىلايشا, الماتى (پايدانىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ 31%), استانا (21,8%), اتىراۋ وبلىسى (18,6%), ماڭعىستاۋ وبلىسى (6,6%) جەنە تٷركٸستان وبلىسى (6,1%) ەلدەقايدا جاقسى تابىسقا كەڭەلگەن. ال شىعىنعا ۇشىراعانى - ۇلىتاۋ وبلىسى. بۇل ٶڭٸردەگٸ ورتا جەنە ٸرٸ كەسٸپورىندار 914 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە شىعىنعا باتقان, ال شاعىن كەسٸپورىندار, كەرٸسٸنشە, 12,1 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە پايدا تاۋىپتى",دەلٸنگەن ساراپشىنىڭ Economy.kz سايتىندا جارييالانعان ماقالاسىندا.
ەگەر ەڭ تابىستى سالالاردى الىپ قاراستىراتىن بولساق, وعان ساۋدا-ساتتىق (جالپى تابىستىڭ 26,8%-ى), تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ (23,1%), قۇرىلىس (13,8%), قارجىلىق قىزمەتتەر (11,2%) جەنە كٶلٸك-لوگيستيكا (7,1%) جاتادى.
وسىلايشا, جٸٶ-نٸڭ ٶسٸمٸ نەگٸزگٸ سالالاردىڭ بٸرتٸندەپ قالپىنا كەلە جاتقانىن ەرٸ نىعايۋدا ەكەنٸن بايقاتادى.
"ساۋدا جەنە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سەكتورلارىنىڭ ايتارلىقتاي ٷلەسٸ ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدٸ, سەبەبٸ بۇل ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ مەن شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتوردى قولداۋدا بەلگٸلٸ بٸر نەتيجە بارىن كٶرسەتەدٸ. 2000 جىلدان 2023 جىل ارالىعىندا زاڭدى تۇلعالار سانىنىڭ ورتاشا جىلدىق ٶسٸمٸ 6,2% قۇرادى. جەكەلەگەن ايماقتارداعى كٸشٸگٸرٸم قيىندىقتارعا قاراماستان, باسقا سالالارداعى وڭ ديناميكا بيزنەستٸڭ ەرتٷرلٸ ەكونوميكالىق جاعدايلارعا بەيٸمدەلۋ جەنە ٶسۋ قابٸلەتٸن بايقاتادى. وسىلايشا قازاقستان ٶز ەكونوميكاسىن ودان ەرٸ نىعايتۋعا سەنٸمدٸ تٷردە بەت بۇرۋدا. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتٸڭ ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ٶسٸمٸ مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسىپ جاتقان ٷلەسٸ ايتارلىقتاي. مەسەلەن, بٷگٸندەرٸ شاعىن, ورتا جەنە ٸرٸ بيزنەستٸ نارىقتىق جاعدايدان تٶمەن شارتتار بويىنشا بەلسەندٸ تٷردە نەسيەلەندٸرۋشٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى كٶپتەپ قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل بيزنەسكە ٶندٸرٸپ جاتقان ٶنٸمنٸڭ ٶزٸندٸك قۇنىنىڭ تٶمەندەۋٸنە ايتارلىقتاي مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", - دەيدٸ باقبەرگەن توقتاسىن.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن قازاقستان ٸرٸ-قارا مال تەرٸسٸن قىتايعا ەكسپورتتاۋعا مٷمكٸندٸك العانىن جازعانبىز. ناقتىراق ايتساق, 2024 جىلى قاراشا ايىنىڭ باسىندا قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مەن قحر باس كەدەن باسقارماسى اراسىندا قازاقستاننان قحر-عا ەكسپورتتالاتىن ٸرٸ قارا مالدىڭ تەرٸسٸنە ينسپەكتسييالىق, كارانتيندٸك جەنە ۆەتەرينارييالىق-سانيتارييالىق تالاپتار تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلدى. بۇل حاتتاماعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن قوس تاراپ, ەسٸرەسە قازاقستان ٷش جىل تەر تٶكككەن. شارۋا قوجالىقتارى ٷشٸن بۇل - جاعىمدى جاڭالىق.
