"قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانداي رەفورما قاجەت". تۋرا وسىنداي تاقىرىپپەن Halyk Finance باسقارما تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ مۇرات تەمٸرحانوۆنىڭ زەرتتەۋ ماتەريالى جارييالاندى. ساراپشى ٶز ماتەريالىندا كەلتٸرٸلگەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ اشىق تالقىلايتىن ۋاقىت جەتكەنٸن, ەكونوميكاعا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ اۋاداي قاجەت ەكەنٸن ايتادى. ال ونىڭ بەرٸ, اينالىپ كەلگەندە, ساياساتتا ٶزگەرٸستەر جاساۋدى تالاپ ەتەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ٶز زەرتتەۋٸندە مۇرات تەمٸرحانوۆ ەل ەكونوميكاسى ٷشٸن رەفورمانىڭ ەكٸ نەگٸزگٸ باعىتىن ۇسىنادى:
- ەىدۇ ەلدەرٸندەگٸ سيياقتى تولىققاندى نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋ
- ەكونوميكانىڭ مۇناي باعاسىنا تەۋەلدٸلٸگٸن ازايتۋ جەنە "رەسۋرستىق قارعىستى" ەڭسەرۋ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸنە سەيكەس, تولىققاندى نارىقتىق ەكونوميكانى بيلٸكتٸڭ تارماقتارعا ناقتى بٶلٸنۋٸ, زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸ, جەكە مەنشٸك, جالپىعا بٸردەي سايلاۋ قۇقىعى, ادام قۇقىعى جەنە ساياسي ەركٸندٸك سىندى ەلەمەنتتەردٸ قامتيتىن ليبەرالدى دەموكراتيياسىز ٶرٸستەتۋ مٷمكٸن ەمەس. ول قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا ۇلتتىق قوردا جينالعان مۇناي ساتۋدان تٷسەتٸن ٷلكەن كٸرٸسكە ەبدەن ارقا سٷيەگەن, ەڭبەك جەنە باسقا رەسۋرستاردى بٶلۋدٸ "قولمەن باسقاراتىن", مەملەكەت قارجىسىنا قوعامدىق جەنە پارلامەنتتٸك باقىلاۋدىڭ ەلسٸرەگەن "مەملەكەتتٸك كاپيتاليزم" دەپ اتالاتىن ەكونوميكالىق جٷيە قالىپتاسىپ وتىرعانىن باسا ايتادى.
"مۇنداي ەمٸرشٸلدٸك-ەكٸمشٸل ەكونوميكالىق جٷيە قازاقستاندا سوڭعى 15 جىلدا بايقالعان ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ ساپاسىزدىعىنا ەكەلدٸ جەنە نەگٸزگٸ سالالاردىڭ ٸشكٸ جالپى ٶنٸمٸنە قوسقان ٷلەسٸ ەكونوميكانى تەحنولوگييالىق ەرتاراپتاندىرۋ مەن پروگرەستٸڭ جوقتىعىن كٶرسەتەدٸ", - دەيدٸ ول.
مۇحات تەمٸرحانوۆ ەلدەگٸ ينۆەستيتسييالىق جەنە ٸسكەرلٸك احۋالدى ايتارلىقتاي ناشارلاتاتىن سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸڭ رەپرەسسييالىق جەنە سىبايلاستىق سيپاتىن دەرەۋ جويۋ قاجەت ەكەنٸن دە ايتادى.
"قازٸر پارلامەنتتە جاڭا بيۋدجەت جەنە سالىق كودەكستەرٸنٸڭ جوبالارى قارالىپ جاتىر. بٸزدٸڭ ويىمىزشا, ەكٸ قۇجاتتا دا قازاقستاننىڭ فيسكالدىق ساياساتىنداعى تٷبەگەيلٸ رەفورمالار ەلٸ تولىق كٶرسەتٸلمەگەن", - دەيدٸ ول.
سونداي-اق ٶزٸنٸڭ نەگٸزگٸ فۋنكتسيياسى – بيزنەستٸ جەنە قازاقستان ەكونوميكاسىن نەسيەلەۋدٸ ورىنداماي وتىرعان بانك سەكتورى مەن باعالى قاعازدار نارىعىنا قاتىستى ساراپشى مىنانداي ۇسىنىستاردى العا تارتادى:
"بانكتەردٸڭ بيزنەستٸ نەسيەلەندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ ٶسۋٸنە كەرٸ ەسەر ەتەتٸن تاعى بٸر ٷلكەن مەسەلە – جەڭٸلدٸكتٸ مەملەكەتتٸك نەسيەلەۋدٸڭ جوسىقسىز بەسەكەلەستٸگٸ. ۇلتتىق بانكتٸڭ "2030 جىلعا دەيٸنگٸ اقشا-نەسيە ساياساتى ستراتەگيياسىندا" جەنە قنردا ەزٸرلەگەن "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى سەكتورىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسىندا" دا بۇل مەسەلە تالقىلانادى, بٸراق بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن مەسەلەنٸڭ شەشٸمٸن ۇسىناتىن بٸردە-بٸر رەسمي تۇلعا جوق. بٸزدٸڭ ويىمىزشا, بٸرتە-بٸرتە ەمەس, بٸردەن نارىقتىق مٶلشەرلەمەدەن تٶمەن مٶلشەرلەمە بويىنشا كەسٸپورىندار مەن ٷي شارۋاشىلىعىن نەسيەلەۋدٸ دەرەۋ توقتاتۋ كەرەك. سونىمەن قاتار, مەملەكەت بيزنەسكە پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ سۋبسيدييالاۋ تٷرٸندەگٸ كٶمەكتٸ توقتاتۋى كەرەك دەپ ويلامايمىز. ەگەر مەملەكەت پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ سۋبسيدييالاۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ بەلگٸلٸ بٸر سالاسىنا كٶمەكتەسكٸسٸ كەلسە, وندا ول مۇنى قارجى جٷيەسٸندەگٸ نارىقتىق قاتىناستاردى بۇزباي-اق جاساي الادى. ول ٷشٸن مەملەكەت مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن تٸكەلەي قارىز الۋشىعا نارىقتىق پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ سۋبسيدييالاۋى كەرەك نەمەسە بۇل سۋبسيدييانى كومپانييانىڭ تۇراقتى سالىق تٶلەمدەرٸنەن شەگەرۋگە بولادى. بيزنەستٸ نارىقتىق نەسيەلەندٸرۋدٸ كەڭەيتۋ ٷشٸن "بەيتەرەك" ۇبح قۇرامىنا كٸرەتٸن دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ رٶلٸ مەن ماقساتتارىن قايتا قاراۋ قاجەت دەپ سانايمىز".
زەرتتەۋدٸڭ تولىق نۇسقاسىمەن مىنا ارادان تانىسا الاسىزدار.
