قازاقستاندا كەدەيلٸك دەڭگەيٸ كەيٸنگٸ 10 جىلدا 2,7%-دان 5,1%-عا ٶستٸ. بۇل تۋرالى مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات راحىمجانوۆ مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
“رەسمي ستاتيستيكا دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, 2015 جىلى قازاقستانداعى كەدەيلٸك دەڭگەيٸ 2,7% بولعان. ال 2024 جىلدىڭ IV توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش 5,1%-دى قۇرادى”, – دەدٸ راحىمجانوۆ ٷكٸمەت پەن جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ 2024 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋى جٶنٸندەگٸ ەسەپتەرٸن تالقىلاۋ كەزٸندە.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل كٶرسەتكٸشكە ەنبەي قالعان قانشاما ادام بار.
“ولار ٶز-ٶزٸن جۇمىسپەن قامتىعاندار رەتٸندە تٸركەلگەن. مىسالى, ولاردىڭ تاۋىقتارى بار, نە بولماسا تاكسيست بولىپ قىزمەت اتقارادى”, — دەپ قوستى ول.
ەسكە سالايىق, دٷنيەجٷزٸلٸك بانك بۇعان دەيٸن بەلگٸلەنگەن حالىقارالىق كەدەيلٸك شەگٸن جاڭارتىپ, ولاردى 2021 جىلعى ساتىپ الۋ قابٸلەتٸنٸڭ العىشارتتارى تۋرالى جاڭا دەرەكتەرگە ساي سەيكەستەندٸرگەن ەدٸ.
وعان سەيكەس, تابىسى تٶمەن ەلدەردەگٸ كەدەيلٸكتٸڭ ۇلتتىق بەلگٸلەرٸ دە ٶستٸ. دەرەكتەر ساپاسىنىڭ جاقسارۋىنا بايلانىستى بۇرىن قامتىلىپ كەلگەن ٷي شارۋاشىلىقتارى شىعىندارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ جاڭاسىندا تٸركەلمەدٸ. بۇل تۋرالى Economykz.org باسىلىمىنداعى ۇلتتىق ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر بيۋروسىنىڭ مامانى بايان ەبدٸراحمانوۆانىڭ بايانداماسىندا ايتىلادى.
سونىمەن كەدەيلٸكتٸڭ جاڭا شەگٸ مىنانداي:
- كٷنٸنە 3 دوللار - حالىقارالىق كەدەيلٸك شەگٸ (بۇرىن 2,15 دوللار);-
* تابىسى ورتاشادان تٶمەن ەلدەر ٷشٸن كٷنٸنە 4,20 دوللار (بۇرىن 3,65 دوللار);
* قازاقستان دا جاتاتىن تابىسى ورتاشادان جوعارى ەلدەر ٷشٸن كٷنٸنە 8,30 دوللار (بۇرىن 6,85 دوللار). - دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ ەسەپتەۋلەرٸ بويىنشا ەلەمدە 1,48 ميلليارد ادام كٷنٸنە 4,20 دوللارعا كٷن كٶرەدٸ:
* شىعىس ازييا جەنە تىنىق مۇحيتىندا – 117,85 ملن;
* وڭتٷستٸك ازييادا — 394,95 ملن;
* ساحارانىڭ وڭتٷستٸگٸندەگٸ افريكا ەلدەرٸ - 821,3 ملن;
* لاتىن امەريكاسى جەنە كاريب تەڭٸزٸندە – 56,42 ملن;
* تاياۋ شىعىس جەنە سولتٷستٸك افريكادا - 71,98 ملن;
* ەۋروپا جەنە ورتالىق ازييادا — 9,45 ملن;
* تابىسى جوعارى باسقا ەلدەردە - 9,08 ملن.
دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ جاڭارتىلعان دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2021 جىلى قازاقستان حالقىنىڭ 15,15%-ى, ياعني شامامەن 2,9 ملن ادام كٷنٸنە 8,30 دوللار تۇتىناتىن حالىقارالىق كەدەيلٸك شەگٸنەن تٶمەن ٶمٸر سٷرگەن. بۇل 2021 جىلى تابىسى ورتا دەڭگەيدەن جوعارى ەلدەر ٷشٸن دە ٶزەكتٸ بولىپ تابىلادى, وعان قازاقستان دا جاتادى. بۇل كٶرسەتكٸش بۇرىنعى ەدٸستەمە بويىنشا 2021 جىلى 5,47%-دى قۇراعانىن باسا ايتا كەتەلٸك (2021 جىلى كٷنٸنە ساتىپ الۋ قابٸلەتٸنٸڭ العىشارتتارى 6,85 دوللار).
ۇلتتىق ستاتيستيكا جاڭا ەدٸسناما بويىنشا سالىستىرمالى ەسەپتەردٸ ەلٸ ۇسىنعان جوق, بٸراق سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا 2024 جىلى قازاقستان حالقىنىڭ 1,1%-ى ساتىپ الۋ قابٸلەتٸنٸڭ العىشارتتارى بويىنشا, ياعني كەدەيلٸكتٸڭ ەسكٸ شەكاراسى بويىنشا كٷنٸنە 6,85-تەن دوللاردان تٶمەن دەڭگەيدە ٶمٸر سٷرە بٸلگەن. ٶڭٸرلەر بٶلٸنٸسٸندە كەدەيلٸكتٸڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيٸ شىمكەنتتە تٸركەلدٸ: حالىقتىڭ 3,7%-ى. بۇل رەتتە 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەدەيلٸكتٸڭ بۇرىنعى شەگٸندە قازاقستاندا حالىقتىڭ 1,9%-ى ٶمٸر سٷردٸ.
2025 جىلدان باستاپ قازاقستاندا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك ماقساتتارى ٷشٸن كەدەيلٸك شەگٸن ايقىنداۋدىڭ جاڭا ەدٸستەمەسٸ كٷشٸنە ەندٸ. ەلەۋمەتتٸك كودەكسكە سەيكەس, ول حالىقتىڭ ورتاشا مەديالىق تابىسىنىڭ 35% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەنەدٸ, بٸراق ٶڭٸرلٸك ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70%-ىنان تٶمەن بولماۋى كەرەك. 2025 جىلدىڭ ٸ توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, قازاقستانداعى ورتاشا مەديالىق جالاقى 300 307 تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل جاڭا ەدٸستەمەنٸ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸندەگٸ ٶزگەرٸستەرگە جەنە ٶڭٸرلٸك ايىرماشىلىقتارعا سەزٸمتال ەتەدٸ.
