رەسمي دەرەكتەرگە سەيكەس, قازاقستاننىڭ عىلىم جەنە بٸلٸم سەگمەنتٸندە ەلەمنٸڭ ەرتٷرلٸ ەلدەرٸمەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى 58 كەلٸسٸم اياسىندا دامىپ كەلەدٸ. ونىڭ 44-ٸ ەكٸجاقتى نەگٸزدە بولسا, 14-ٸ كٶپجاقتى نەگٸزدە جاسالعان. بۇل ساندار كٶڭٸل كٶنشٸتەدٸ. سونىمەن بٸرگە, تاياۋ بولاشاقتا ەلٸمٸز ٶزارا ەرەكەتتەستٸكتٸڭ قالىپتاسقان كٶكجيەگٸن كەڭەيتە وتىرىپ, وسى باعىتتا ەلەۋلٸ سەرپٸلٸس جاسايدى دەپ كٷتٸلۋدە. بۇل ورايدا, اقش پەن ەۋروپانىڭ, تٷركييانىڭ, ەاەو ەلدەرٸنٸڭ جەنە ورتالىق ازييانىڭ عىلىمي جەنە بٸلٸم بەرۋ ورتالىقتارىمەن ىنتىماقتاستىققا ەلەۋلٸ سەرپٸن بەرٸلٸپ وتىر. قازاقستان وزىق ەلەمدٸك تەجٸريبەنٸ بارىنشا سٸڭٸرٸپ, ٶز نەگٸزٸن بايىتىپ قانا قويماي, وسى سالانىڭ بولاشاقتاعى دامۋى تۋرالى ٶزٸندٸك بٸرەگەي كٶزقاراسىن جيناقتاۋ ٷستٸندە. بۇل دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تۇرارلىق.
بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىنداعى ەلەمدٸك ىنتىماقتاستىق جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ جەنە ٷزدٸكسٸز جالعاسۋدا. مەسەلەن, قازٸر قازاقستان مەن تٷركييا ٷكٸمەتتەرٸ اراسىنداعى بٸلٸم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸم جوباسى قارالۋدا. ەگەر بۇل جوبا كەلٸسٸلٸپ, قابىلدانسا, وندا ول ەكٸ ەل بٸر-بٸرٸن جاڭا تەجٸريبەمەن بايىتۋعا قابٸلەتتٸ, ەرتٷرلٸ پوليارلىق ەكٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ ەلەۋلٸ جاقىنداسۋىنا الىپ كەلەتٸنٸ سٶزسٸز.
قازاقستان مەن تٷركييانىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ەلەۋەتتٸ ىنتىماقتاستىعى مۇعالٸمدەردٸ, ساراپشىلاردى, پەداگوگتاردى, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى مەن ستۋدەنتتەردٸ, سونداي-اق اقپاراتتىق جەنە عىلىمي الماسۋدى ىنتالاندىراتىن بٸرلەسكەن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى مەن جوبالارىن جٷزەگە اسىرۋعا سەپتەسەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. سونداي-اق بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى باسشىلاردىڭ, مۇعالٸمدەردٸڭ جەنە قىزمەتكەرلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ باعدارلامالارىنا, بٸلٸم بەرۋدە جاڭا تەحنولوگييالاردى قولدانۋدا تەجٸريبە الماسۋعا, وقۋ جوسپارلارى مەن ماتەريالدارىن ەزٸرلەۋ مەن جەتٸلدٸرۋگە ٷلەس قوسادى. سونىمەن قاتار ستۋدەنتتەردٸڭ عىلىمي جەنە مەدەني وليمپيادالارعا ٶزارا نەگٸزدە قاتىسۋىن ىنتالاندىرۋ, سەمينارلار, كٶرمەلەر, كونفەرەنتسييالار, عىلىمي زەرتتەۋلەر سيياقتى ٸس-شارالارعا ٶزارا قاتىسۋ كٶرسەتكٸشتەرٸن ارتتىرادى.
تٷرٸك ينتەگراتسييا ۆەكتورىن جوسپارلى تٷردە كٷشەيتۋ وتاندىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشىپ, قولدانىستاعى تەسٸلدەردٸ ەرتاراپتاندىراتىنى انىق. بۇعان وسى باعىتتاعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ بۇرىنعى قۇرىلىس تەجٸريبەسٸ دەلەل. مىسالى, قازاقستان-ەۋروپا تراەكتوريياسى بويىنشا جاقىنداسۋدى اتاپ ٶتۋگە بولادى.
كٶپشٸلٸككە مەلٸم, قازاقستان – «بولون پروتسەسٸنٸڭ» بەلسەندٸ قاتىسۋشىسى, ونىڭ ماقساتى – جوعارى بٸلٸم بەرۋدٸڭ ورتاق ەۋروپالىق كەڭٸستٸگٸن قالىپتاستىرۋ جەنە ەۋروپالىق كەڭٸستٸكتٸ بٸلٸم قوعامىنا اينالدىرۋ. بۇل قازاقستاننىڭ بٸلٸم كٶشٸ-قونى تارتىلعان ەلدەرمەن بٸرتۇتاس بولۋىنا مٷمكٸندٸك بەردٸ. بۇعان بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸنە اعىلشىن تٸلٸندەگٸ وزىق باعدارلامالاردى ەنگٸزۋ دە, ەلەمگە ەيگٸلٸ ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ ٶكٸلدٸكتەرٸن اشۋ دا ىقپال ەتۋدە. ەسكە سالا كەتەيٸك, 2025 جىلعا قاراي قازاقستاندا بەس جەتەكشٸ شەتەلدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ كامپۋستارىن اشۋ جوسپارلانۋدا, بۇل ەلٸمٸزدەن دارىندى جاستاردىڭ كەتۋٸن ازايتىپ قانا قويماي, رەسپۋبليكاعا باسقا ەلدەردەن جاستاردى تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قازٸر قازاقستاندا اقش, رەسەي, تمد-نىڭ باسقا ەلدەرٸ, ٷندٸستان, تاياۋ شىعىس جەنە افريكا ەلدەرٸنەن 30 مىڭعا جۋىق شەتەلدٸك ستۋدەنتتەر بٸلٸم الۋدا. 2019 جىلدان باستاپ قازاقستاندا شەتەل ازاماتتارىنا ارنالعان ستيپەندييالىق باعدارلاما جٷزەگە اسىرىلۋدا, بۇل ەرتٷرلٸ ەلدەردٸڭ جوعارى جەتٸستٸكتەرٸ بار جاستارىنا تەگٸن بٸلٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ٶتكەن جىلى وسىنداي 240 گرانت بٶلٸندٸ. «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىنداعىلاردى قوسا العاندا, وسىنشاما قازاقستاندىقتار ەلەمنٸڭ ٷزدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە بٸلٸم الىپ جٷر.
بولون پروتسەسٸ پەداگوگيكالىق ۇجىمنىڭ ۇتقىرلىعىنىڭ ارتۋىنا دا ەسەر ەتتٸ. جٷيەلٸ نەگٸزدە قازاقستاندىق وقىتۋشىلار ەۋروپانىڭ جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە تاعىلىمدامادان ٶتۋدە. قازاقستانعا ەلەمگە ەيگٸلٸ شەتەلدٸك كونسۋلتانتتار شاقىرىلۋدا. تەك ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە ەلٸمٸزگە 900-دەن استام شەتەلدٸك وقىتۋشىلار كەلدٸ, ولاردىڭ قىزمەتتەرٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن دە, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قاراجاتىمەن دە قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. جالپى, سوڭعى ون جىلدا قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا اقش پەن ازييا ەلدەرٸنەن مىڭعا جۋىق, ەۋروپادان تٶرت مىڭنان استام جەنە تمد ەلدەرٸنەن ٷش مىڭنان استام مامان تارتىلعان. بيىلدىڭ ٶزٸندە قازاقستاننىڭ قاتىسۋىمەن التى مىڭنان استام بٸلٸم بەرۋ جوباسى جٷزەگە اسىرىلۋدا.
سولاردىڭ بٸرٸ, مەسەلەن, سوڭعى بٸرنەشە جىلدا قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ مەن فرانتسييا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋروپا جەنە سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىرعان «اباي-ۆەرن» ستيپەندييالىق باعدارلاماسى. جىل سايىن قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيتىن ماگيسترانتتارعا 30 شەكٸرتاقى, بٸرلەسكەن عىلىمي جەتەكشٸلٸكپەن ديسسەرتاتسييا دايىنداپ جاتقان دوكتورانتتارعا بەس شەكٸرتاقى تاعايىندالادى. باعدارلامادا جاس ەرەكشەلٸگٸنە جەنە ماماندىق تاڭداۋىنا ەشقانداي شەكتەۋلەر جوق. ونىڭ شارتتارىنا سەيكەس, قازاقستان تاراپى كٷنكٶرٸس ٷشٸن جەردەماقى تٶلەيدٸ (بيىل ايىنا 800 ەۋرو), فرانتسۋز تاراپى ستيپەندياتتاردى مٸندەتتٸ جارنا تٶلەۋدەن بوساتادى, تەگٸن باسپانا جەنە ۆيزا بەرەدٸ, ساقتاندىرۋ تٶلەمٸن تٶلەيدٸ.
«جالپى, عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ بولون پروتسەسٸ جەنە اكادەمييالىق ۇتقىرلىق ورتالىعى دايىنداعان قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا بولون ٷدەرٸسٸنٸڭ پارامەترلەرٸن ەنگٸزۋ تۋرالى تالدامالىق ەسەبٸ ايعاقتاپ تۇرعانداي, بۇل باعىتتاعى قوزعالىس قازاقستانعا وتاندىق بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ەۋروپالىق ستاندارتتارعا سەيكەستەندٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. «سىرتقى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ جٷيەسٸ ينستيتۋتسيونالدىق جەنە بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ مەحانيزمٸ ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. ول تەۋەلسٸز بەسەكەلەس ورتاعا بەرٸلدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قۇجات اۆتورلارى.
ستۋدەنتتەردٸڭ, مامانداردىڭ جەنە باعدارلامالاردىڭ اكادەمييالىق ۇتقىرلىعىنىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ ارتتى, قوس ديپلومدىق جەنە شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بٸرلەسكەن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى بەلسەندٸ تٷردە ەنگٸزٸلە باستادى, بۇل, ەرينە, حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەنگٸزۋ ارقىلى قازاقستاندىق بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتتى. شەتەلدٸك مامانداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا بەلسەندٸ تارتۋ ارقىلى ستۋدەنتتەردٸڭ حالىقارالىق عىلىمي ورتاعا تارتىلۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر. ۋنيۆەرسيتەتتەر ديپلومعا قوسىمشا ٶتٸنٸشپەن ٶز ديپلومدارىن بەرەدٸ. قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىقارالىق اكادەمييالىق رەيتينگتەرگە ەنۋٸنە بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوو-نىڭ حالىقارالىق بٸلٸم كەڭٸستٸگٸندە تانىلۋ دەڭگەيٸ ارتتى.
ورتالىق قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, بيىلعى زاڭ شىعارۋ ٷدەرٸسٸنە, سونداي-اق بەيرەسمي بٸلٸم مەن ميكروبٸلٸكتٸلٸك بويىنشا ۇسىنىستاردى ورىنداۋعا باسا نازار اۋدارىلعان.
ەرينە, قازاقستان تمد كەڭٸستٸگٸندەگٸ بٸلٸم بەرۋ ينتەگراتسيياسىنا قۇرىلعان. بٸرىڭعاي بٸلٸم بەرۋ كەڭٸستٸگٸن قالىپتاستىرۋ تۇجىرىمداماسىن تمد ەلدەرٸنٸڭ كٶپشٸلٸگٸ راتيفيكاتسييالادى جەنە عىلىمي, بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزٸ بولىپ تابىلادى. مۇنداي ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ جوعارى دەڭگەيٸ مەن تيٸمدٸلٸگٸن شىۇ ۋنيۆەرسيتەتٸ, تمد جەلٸلٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ سيياقتى ۇيىمداردىڭ قۇرىلۋى, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق كەڭەسٸنٸڭ جۇمىسى دەلەلدەيدٸ. اتاپ ايتقاندا, جەلٸلٸك ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ قىزمەتٸ ەرەكشە, ونىڭ 14 جىلدىق جۇمىسى عىلىمنىڭ ەرتٷرلٸ سالالارىندا مىڭنان استام ماماندى شىعاردى. ۋنيۆەرسيتەتتٸ قازاقستان, ەزەربايجان, ارمەنييا, رەسەي, بەلارۋس, قىرعىزستان, مولدوۆا, تەجٸكستان, ۋكراينانىڭ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى ۇسىناتىن ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ كونسورتسيۋمى باسقارادى. جەلٸلٸك ۋنيۆەرسيتەت تە ماڭىزدى عىلىمي زەرتحانا بولىپ سانالادى. شىۇ ۋنيۆەرسيتەتٸنە كەلەتٸن بولساق, پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتەگٸ ەلدەر مەن قىتايدىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىنا نەگٸزدەلگەن ونىڭ قىزمەتٸ اكادەمييالىق ۇتقىرلىقتى كەڭەيتۋگە, قابىلداۋشى ەلدەر اراسىندا اقپارات پەن تەجٸريبە الماسۋعا باعىتتالعان. قولدا بار مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, بٷگٸندە جوباعا قازاقستان, قىتاي, رەسەي, قىرعىزستان, تەجٸكستان ەلدەرٸنەن 80-نەن استام ۋنيۆەرسيتەت قاتىسۋدا.
سونداي-اق, تمد-عا قاتىسۋشى ەلدەردٸڭ ەكٸجاقتى بايلانىستارى اياسىندا عىلىمي-بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ دا دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. وسى تۇرعىدان العاندا بٸزدٸڭ ەل مەن رەسەيدٸڭ ٶزارا ەرەكەتتەستٸگٸ نازار اۋدارتادى. قازاقستاندا مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ, مەسكەۋ ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قاتىناستار اكادەميياسى, سانكت-پەتەربۋرگ كەسٸپوداقتار ۋنيۆەرسيتەتٸ, مەسكەۋ اۆياتسييا ينستيتۋتى, مەسكەۋ ەكونوميكا, ستاتيستيكا جەنە ينفورماتيكا ينستيتۋتى سيياقتى رەسەيدٸڭ ەڭ ٸرٸ جەنە بەدەلدٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى اشىلدى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلٸمٸزدە رەسەيلٸك تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋ تۋرالى باستاماسىنىڭ جٷزەگە اسۋىمەن ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ بۇل سالاسى دامۋعا جاڭا سەرپٸن بەرۋدە.
عىلىمي جەنە بٸلٸم بەرۋ جٷيەلەرٸنٸڭ ينتەگراتسيياسى – ەاەو قىزمەتٸندە توعىسقان تاقىرىپ. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, كادرلاردى دايارلاۋدىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸ وداق اياسىنداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸ شەشۋگە بارىنشا تيٸمدٸ ىقپال ەتەدٸ. مامىر ايىنىڭ سوڭىندا ەاەو ەلدەرٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنٸڭ رەكتورلارى ەاەو ۋنيۆەرسيتەتٸن قۇرۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸ. ونىڭ مٸندەتٸ – بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا كەدەرگٸسٸز ورتا قۇرۋ. ول «ەۋرازييا ەلدەرٸنٸڭ جەتەكشٸ وقۋ ورىندارىنىڭ ەلەۋەتٸن جۇمىلدىرا وتىرىپ, بٸرتۇتاس بٸلٸم بەرۋ كەشەنٸ نەگٸزٸندە ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا سالالارىنداعى مامانداردى دايارلاۋدى جەنە ولاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ». ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ميسسيياسى كادرلاردى دايىنداۋ ستاندارتتارىن ەزٸرلەۋ جەنە باقىلاۋ, بٸلٸم بەرۋ جٷيەلەرٸنٸڭ ينتەگراتسيياسىنا جەردەمدەسۋ, پەرسپەكتيۆالىق عىلىمي جەنە يننوۆاتسييالىق جوبالاردى قولداۋ بولۋى مٷمكٸن.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستان مەن ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ باسقا ەلدەرٸ اراسىنداعى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭەيۋٸنٸڭ ماڭىزدى ۆەكتورى بايقالادى. بۇل باعىت, ايتپاقشى, بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق باعدارلاماسىندا كٶرسەتٸلگەن. ىنتىماقتاستىق نەگٸزٸنەن ەكٸجاقتى كەلٸسٸمدەر اياسىندا جٷرگٸزٸلەدٸ. مەسەلەن, قىرعىزستانمەن جاسالعان وسىنداي قۇجات اياسىندا قازاقستان جىل سايىن ٶز ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە وقۋعا 50 ورىن بەرەدٸ.
جاقىندا ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتٸك كەزدەسۋٸ بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶڭٸردەگٸ عىلىم جەنە بٸلٸم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مٸندەتٸن جاڭارتقانى كٶڭٸل اۋدارارلىق. «بۇعان ٶتكەن جىلى قول قويىلعان بٸرىڭعاي ورتالىق ازييالىق جوعارى بٸلٸم كەڭٸستٸگٸن قۇرۋ تۋرالى دەكلاراتسييا نەگٸز بولدى. وسى باستاما اياسىندا قازاقستان سەرٸكتەستەردٸڭ ۋنيۆەرسيتەتارالىق الماسۋدى كەڭەيتۋ جەنە ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ جاستارىن وقىتۋعا ارنالعان كۆوتالاردى ايتارلىقتاي ۇلعايتۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستارىن قولدادى. بٸز سونداي-اق مەملەكەتٸمٸزدٸڭ اۋماعىندا جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸمٸزدٸڭ فيليالدارى مەن تەرەڭدەتٸلگەن مەكتەپتەرٸن قۇرۋعا دايىنبىز», - دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
ول, سونداي-اق بٸشكەك قالاسىندا ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيليالى اشىلعانىن جەنە ٶزبەكستانمەن دە قازاقستاندىق بٸلٸم ورتالىقتارىن اشۋ بويىنشا وسىنداي مەسەلەلەر پىسىقتالىپ جاتقانىن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ايماق ەلدەرٸنٸڭ عىلىم سالاسىنداعى ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ اۋقىمىن اتاپ ٶتتٸ. «ورتالىق ازييا حالىقتارىنىڭ باي تاريحي-مەدەني مۇراسىن ناسيحاتتاۋدى بٸرلەسكەن جۇمىستىڭ ماڭىزدى ۆەكتورى دەپ سانايمىن. وسى ماقساتتا ەتنوگەوگرافييالىق جەنە تاريحي زەرتتەۋلەردٸ, سونداي-اق عىلىمي ەڭبەكتەر شىعارۋدى بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتەرٸمٸزدٸڭ عىلىم اكادەمييالارى اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناتۋ ماڭىزدى. ۇلتتىق مۇراعات ورتالىقتارى مەن كٸتاپحانالاردىڭ ىنتىماقتاستىعى نەگٸزٸندە عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن مۇراعاتتىق جەنە عىلىمي دەرەكتەرمەن الماسۋ ٷشٸن بٸرلەسكەن ونلاين پلاتفورما قۇرۋدى ۇسىنامىن», - دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن پرەزيدەنت. ەلبەتتە, تاياۋ بولاشاقتا بٸز بۇل باعىتتاعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتا تٷسەمٸز.
قازاقستاننىڭ الىس جەنە جاقىن شەتەلدەرمەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى قاعيداتتارى جان-جاقتى قامتۋعا نەگٸزدەلگەن جەنە قازاقستاندىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸنە ەسەر ەتەدٸ. مىسالى, ورتا بۋىنعا كەلەتٸن بولساق, ەڭ الدىمەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ PISA, TIMSS, PIRLS, ICILS سيياقتى حالىقارالىق سالىستىرمالى زەرتتەۋلەرگە قاتىسۋى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ PIAAC-قا قاتىسۋى تۋرالى ايتساق. وسىنداي تەۋەلسٸز زەرتتەۋلەر بارىسىندا الىنعان باعالار شەشٸم قابىلداۋ دەڭگەيٸندە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دايىندىق ساپاسىن سىني باعالاۋعا جەنە وقۋ ٷدەرٸسٸنە تيٸستٸ تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە قازاقستاندىق مۇعالٸمدەر دە قاتىسادى. ەڭ الدىمەن, بٸز ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمىنىڭ (ەىدۇ) TALIS زەرتتەۋٸن ەسكە تٷسٸرسەك. ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى مۇعالٸمدەردٸڭ وقۋ ورتاسى مەن ەڭبەك جاعدايلارىن تالداۋ. بٸرنەشە رەت ايتىلعانداي, ەىدۇ مەن IEA (حالىقارالىق بٸلٸم بەرۋ جەتٸستٸكتەرٸن باعالاۋ قاۋىمداستىعى) قولدانىلاتىن زەرتتەۋ قۇرالدارى مەن ەدٸستەمەلٸك تەسٸلدەر ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسىنا تيەسٸلٸ بولادى.
