ٶزبەكستان ەلٸمەن شەكارالاس وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى ٷشٸن دە بۇل ساپاردىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنٸ ايقىن. سوندىقتان دا, قازاقستاندىق رەسمي دەلەگاتسييانىڭ قۇرامىنا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ تا ەنٸپ, كٶرشٸ مەملەكەتتٸڭ ٷش وبلىسىمەن ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويدى. سونىمەن قاتار, تاشكەنت قالاسىندا ەكٸ ەل كەسٸپكەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن قازاق-ٶزبەك بيزنەس فورۋمى ٶتٸپ, قازاقستاندىق تاۋارٶندٸرۋشٸلەردٸڭ كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى. ٸسكەرلٸك كەزدەسۋگە وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنان ٶڭٸر باسشىسى باستاعان 150-دەن استام كەسٸپكەر قاتىسىپ, تيٸستٸ مەمٸلەلەر جاساستى.
باۋىرلاس ەل ەلباسىمىزبەن قازاقستاندىق دەلەگاتتاردى سەن-سالتاناتىمەن قارسى الىپ, مەيماندوستىقتىڭ ناعىز ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸ. بٸر كٷن بۇرىن تاشكەنت قالاسىنىڭ كٶشەلەرٸن جايقالتىپ, قازاق پەن ٶزبەكتٸڭ تۋىن قاتار ٸلٸپ, قازاق باسشىسىنا دەگەن جىلى سٶزدەرٸن جارقىراتىپ جازدى. مٸنە, وسى كٶڭٸل – باۋىرلاس ەلدٸڭ دوستىق قارىم-قاتىناسىنىڭ نىق ەكەنٸن ايقىنداي تٷسكەندەي.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارى دەڭگەيدەگٸ تۇراقتى كەزدەسۋلەردٸڭ يگٸ دەستٷرگە اينالعانىنا ەرەكشە توقتالىپ, ٶزبەكستانعا جاساعان وسى ساپارىن «تاريحي ساپار» دەپ اتادى.
– از عانا مەرزٸمدە وسىمەن التىنشى رەت جٷزدەسٸپ وتىرمىز. بۇل – بٸزدٸڭ ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸگٸمٸزدٸڭ, ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ جارقىن مىسالى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
راس, بٷگٸندە قازاقستان مەن ٶزبەكستان اراسىندا ەرٸپتەستٸك بايلانىس ارتا تٷستٸ. مەسەلەن, بيىلدىڭ ٶزٸندە بەكەتتەر اشىلىپ, ەكٸ ەلدٸڭ اراسىندا جاڭادان پويىز بەن اۆتوبۋستار قاتىناپ, كەدەندەگٸ بٸرقاتار اكتسيزدٸك تٶلەم الىنىپ تاستالدى.
بۇل جولعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇمىس ساپارىندا دا 10 ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويىلدى. سونىڭ ٸشٸندە ەكٸ ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ قاتىسۋىمەن وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ پەن تاشكەنت وبلىسىنىڭ حوكيمى باباەۆ شۋكۋرۋللو مەن سىردارييا وبلىسىنىڭ حوكيمى اشۋرماتوۆ ويبەك جەنە دجيزاك وبلىسىنىڭ حوكيمى يسموليلوۆ سايفۋددين اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە مەدەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم تٷزٸلدٸ.
ەكٸ ەلدٸڭ عاسىردان بەرٸ جالعاسقان دوستىق قارىم-قاتىناسى جاندانعان ٸسكەرلٸك جيىندا وقو كەسٸپكەرلەرٸ مەن ٶزبەكستاندىق بيزنەسمەندەر اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق تۋرالى 7 ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويىلدى. سونداي-اق, قازاقستان بويىنشا قۇنى 1,2 ملرد دوللار قۇرايتىن بٸرنەشە كەلٸسٸمدەر تٷزٸلدٸ. سونداي تيٸمدٸ كەلٸسٸمدەردٸڭ بٸرٸنە ەلٸمٸزدەگٸ 200-دەن استام دەرٸ-دەرمەك شىعارۋمەن اينالىساتىن «حيمفارم» اكتسيونەرلٸك قوعامى قول جەتكٸزدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ بۇل سالاداعى جەتەكشٸ كەسٸپورىن بۇعان دەيٸن كٶرشٸ قىرعىزستان, ەزەربايجان, تٷركٸمەنستان, مونعولييا سىندى ەلدەرگە ٶز ٶنٸمدەرٸن ەكسپورتتاپ كەلگەن بولسا, ەندٸ مٸنە ٶزبەكستانعا ٶز ٶنٸمٸن شىعارماق.
ايتا كەتەيٸك, جىل باسىنان بەرٸ وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ كٶرشٸ ەلمەن قارىم-قاتىناستى كٷشەيتۋ ماقساتىندا بٸرقاتار كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸپ, ٸسكەرلٸك جيىندار ٶتكٸزدٸ. مەسەلەن, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ترانسشەكارالىق ٶگەم ٶزەنٸنەن سۋدى بٸرٸگٸپ, پايدالانۋ ماقساتىندا ٶزبەكستان مەملەكەتٸمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلٸپ, اۋىزسۋ بٶلٸپ الۋعا كەلٸسٸم جاسالدى. نەتيجەسٸندە, الداعى بەس جىلدا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ 700 مىڭعا تارتا حالقى بار ٷش اۋدانى ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەتٸن بولادى.
ٶزبەكستان كٷنگەي كەسٸپكەرلەرٸ ٷشٸن 32 ميلليوندىق تۇتىنۋشىسى بار ەڭ جاقىن نارىق. سوندىقتان دا تاۋار اينالىمىن ارتتىرىپ, كەسٸپكەرلٸكتٸ بٸرلەسە دامىتۋ ماقساتىندا ناۋرىز ايىندا ج.تٷيمەباەۆ باستاعان وڭتٷستٸكقازاقستاندىق دەلەگاتسييا ٶزبەكستانعا رەسمي ساپارمەن بارعان بولاتىن.
ايماق باسشىسى باستاعان جۇمىسشى توپ وسى ٸس-ساپار كەزٸندە, ٶزبەكستاننىڭ پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – اۋىل جەنە سۋ شارۋاشىلىعى مينيسترٸ زاير ميرزاەۆپەن كەزدەستٸ. سٶز باسىندا پرەمەر-مينيستر ورىنباسارى – اۋىل جەنە سۋ شارۋاشىلىعى مينيسترٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ تاشكەنتكە ارنايى جۇمىس ساپارىمەن كەلگەنٸنە العىسىن بٸلدٸرٸپ, ەلدٸڭ تەۋەلسٸزدٸك العان جىلداردان بەرگٸ ەل-اۋقاتىن كٶتەرۋدەگٸ جەتٸستٸكتەرٸ مەن ونى ودان ەرٸ دامىتا تٷسۋدەگٸ جوسپارلارىمەن بٶلٸسكەن-دٸ.
ٶز كەزەگٸندە, سٶز العان ايماق باسشىسى جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى وڭتٷستٸك قازاقستاندا ٶمٸر سٷرەتٸن ٶزبەك ۇلتتارىنا جاسالعان جاعدايدىڭ بٸرقاتارىن بايانداپ, تۋىسقان ەلمەن اراداعى بايلانىستى تٷرلٸ باعىتتا دامىتۋعا نيەتتٸ ەكەنٸن جەتكٸزگەن بولاتىن.
– وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىن ٶزبەكستاندا جاقسى دامىعان جەڭٸل ٶنەركەسٸپ, ٶندٸرٸس, اۋىلشارۋاشىلىعى سالالارىنداعى جەتٸستٸكتەر قىزىقتىرادى. اتالعان سالالاردا تەجٸريبە الماسىپ, بٸرٸگٸپ ەڭبەك ەتسەك, قوس مەملەكەتكە دە تيٸمدٸ جوبالار جٷزەگە اسادى دەگەن سەنٸمدەمٸن. مەسەلەن, سٸزدەر دە جاساپ شىعارىلاتىن اۋىلشارۋاشىلىعى تراكتورلارىن ساتىپ الا الىپ, ٶزبەكستاننىڭ ساۋدا ٷيٸن ۇيىمداستىرۋىمىزعا بولادى. نەمەسە ارنايى جۇمىسشى توبىن قۇرىپ, شەكارالىق ايماقتاعى كەيبٸر مەسەلەلەردٸ رەتتەۋگە قاتىستى ۇسىنىس بار. ٶيتكەنٸ, قازاقستان – سٸزدەر ٷشٸن ٶزگە مەملەكەتتەرگە شىعاتىن قاقپا ٸسپەتتەس. مەسەلەن, ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە, 9 ملن. 400 ادام قازاق-ٶزبەك كەدەن بەكەتٸنەن ٶتٸپ, ٶزگە ەلدەرگە بەت الىپتى. سوندىقتان, وڭتٷستٸك ٶڭٸرٸ مەن ٶزبەكستاننىڭ بارلىق سالادا مٷمكٸندٸكتەرٸن بٸرٸكتٸرۋٸ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەدٸ ج.تٷيمەباەۆ.
ۆيتسە-پرەمەرمەن بولعان وتىرىستا ٶڭٸر باسشىسى قوس مەملەكەتتٸڭ تۋريزمدٸ دامىتۋداعى ورتاق مٷددەلەرٸ مەن شەكارالىق ايماقتا ورىن تەپكەن وقو اۋداندارىنىڭ اۋىز سۋ مەسەلەلەرٸن دە تالقىعا سالدى.
وسى رەتتە, ايتا كەتكەن جٶن, وڭتٷستٸك قازاقستاننان ٶزبەكستانعا ەكسپورتتالعان تاۋارلاردىڭ قۇنى بىلتىر 274 ملن. اقش دوللارىن قۇراسا, اتالعان رەسپۋبليكادان ٶڭٸرٸمٸزگە يمپورتتالعان ٶنٸمدەردٸڭ قارجىسى 375 ملن. دوللارعا جەتكەن. ٶزبەكستانعا ساپارى كەزٸندە وقو ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ تاشكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ راحمانبەك ۋسمانوۆپەن كەزدەستٸ.
ٶزارا ەڭگٸمەدە شاھار باسشىسى تاشكەنتتٸڭ كٷنگەي ايماعىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق, مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستارىنىڭ نىعايىپ كەلە جاتقانىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸرٸپ, كەسٸپكەرلٸك سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸنە توقتالدى. ايتۋىنشا, ٶزبەكستان استاناسىندا بٷگٸندە 55 مىڭنان استام كەسٸپورىن شاعىن جەنە ورتا كەسٸپ اياسىندا جۇمىس ٸستەسە, ونىڭ باسىم بٶلٸگٸ قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى مەن ٶنەركەسٸپ ٷلەسٸندە ەكەن. قالادا جىل سايىن بيزنەس باستاپ, ٸسٸن جولعا قويىپ جاتقان كەسٸپكەرلەر كٶبەيگەن. مەسەلەن, جىل باسىنان بەرٸ بٸر عانا تاشكەنتتٸڭ ٶزٸندە 2,5 مىڭعا جۋىق كەسٸپورىن اشىلىپ, جۇمىسىن باستاپ كەتٸپتٸ.
مۇنداعى شارۋالاردىڭ اۋىلشارۋاشىلىعىنداعى جەتٸستٸكتەرٸنە تەنتٸ بولعان ەكٸم كٶرشٸ ەلدٸڭ ٷزدٸكتەرٸن ٶڭٸرٸمٸزگە ارنايى شاقىرىپ, سەۋٸر ايىنىڭ سوڭىنا قاراي وڭتٷستٸك قازاقستاندا ٶزبەكستاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ كٶرمەسٸن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا كەلٸسٸمگە كەلگەن بولاتىن. كٶپ ۇزاماي مامىر ايىندا تاشكەنت تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ كٶرمەسٸ شىمكەنتتە ۇيىمداستىرىلىپ, كٶرمەگە كٶرشٸلەس ەلدەگٸ 230-عا جۋىق كەسٸپورىننىڭ ٶنٸمدەرٸ قويىلدى. اتاپ ايتساق, تاماق ٶنەركەسٸبٸ, قۇرىلىس, ماشينا جاساۋ, مەتاللۋرگييا, حيمييا, جەڭٸل ٶنەركەسٸپ, فارماتسەۆتيكا, جيھاز, كيٸم جەنە توقىما سالاسىنا قاتىستى, سونىمەن قاتار, كەدەسىيلار مەن سپورتتىق تاۋارلار جەنە ويىنشىقتار سىندى 1 مىڭنان استام ٶنٸم وڭتٷستٸكقازاقستاندىقتاردىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.
بٷگٸندە قازاقستاننان ٶزبەكستانعا باعىتتالعان ەكسپورتتىڭ باسىم بٶلٸگٸ مۇناي جەنە ونىڭ ٶنٸمدەرٸ مەن ۇن-جارما ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ٶنٸمدەرٸ, استىق, قارا جەنە تٷستٸ مەتالل, تسەمەنت, ترانسفورماتورلار, ورگانيكالىق ەمەس حيمييا جەنە ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸ بولىپ تابىلادى. ال ٶزبەكستاننان قازاقستانعا جەمٸس-جيدەك, كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸ, ماقتا تالشىعى, توقىما جەنە دايىن تٸگٸن ٶنٸمدەرٸ, تىڭايتقىشتار, مەحانيكالىق قۇرىلعىلار, پلاستماسسا بۇيىمدارى, اعاش جەنە گيپس, ماتالى ەمەس ماتەريالدار مەن ماتالار يمپورتتالۋدا.
ال بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ەكٸ ەلدٸڭ قارىم-قاتىناسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا «الماتى-تاشكەنت» جەنە «سامارقاند-تاشكەنت-استانا» باعىتىنداعى العاشقى پويىز جولعا شىقتى.
بۇدان بٶلەك, شٸلدە ايىندا «تاشكەنت-تەرمەز» اۆتوجولى مەن «سىردارييا» ٶتكٸزۋ بەكەتٸ اشىلدى. قاتىناس جولى مەن ارنايى بەكەتتٸڭ سالتاناتتى اشىلۋ رەسٸمٸنە وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ, قر ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ ۆيتسە-مينيسترٸ رومان سكليار, سىردارييا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ گوفۋرجون ميرزاەۆ پەن قر ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ەرٸك ٶتەمباەۆ قاتىسقان بولاتىن.
ٶڭٸر باسشىسى قوس مەملەكەت جۇرتشىلىعىن جاڭا نىساننىڭ پايدالانۋعا بەرٸلۋٸمەن قۇتتىقتاپ, ٶزبەكستان مەن قازاقستان رەسپۋبليكالارى اراسىنداعى عاسىرلار بويى قالىپتاسقان تاريحي قاتىناستاردى جانداندىرىپ, تۋىسقان ەكٸ ەل اراسىندا مەڭگٸلٸك التىن كٶپٸر بولاتىنىنا سەنٸم بٸلدٸرگەن-تٸن.
– 2006 جىلى جابىلعان وسى جولدىڭ قايتا اشىلۋىنا ەكٸ ەل پرەزيدەنتتەرٸنٸڭ كەلٸسٸمٸ نەتيجەسٸندە قول جەتكٸزٸلدٸ. جىل باسىنان بەرٸ ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق احۋال جاندانا تٷستٸ. قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸ شافكات ميرزييوەۆتٸڭ جاڭا باستامالارمەن تىعىز بايلانىستى كٷشەيتۋٸ ايماقتاردىڭ دامۋىنا زور سەرپٸلٸس ەكەلدٸ. ەكٸ ەل جەتەكشٸلەرٸنٸڭ استانا قالاسى مەن سارىاعاشتاعى كەزدەسۋلەرٸ, ەلورداداعى ٶزبەكستان بيزنەس-فورۋمى, مامىر ايىندا شىمكەنت قالاسىندا ٶتكەن تاشكەنت قالاسى تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸن جەرمەڭكەسٸ سونىڭ ناقتى ايعاعى, – دەدٸ ج. تٷيمەباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ شاۆكات ميرزييوەۆپەن جاسالعان ۋاعدالاستىقتاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى, سونىڭ ٸشٸندە كٶلٸك سالاسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋعا قاتىستى قول جەتكٸزٸلگەن نەتيجەلەرگە نازار اۋداردى.
– قازٸردٸڭ ٶزٸندە ۋاعدالاستىقتارىمىزدىڭ ناقتى نەتيجەلەرٸ كٶرٸنە باستادى. مەسەلەن, اپتاسىنا ەكٸ رەت الماتى مەن تاشكەنت اراسىندا «تۇلپار-تالگو» جٷردەك پويىزى قاتىنايدى. بٸزدٸڭ ۇلتتىق ەۋە تاسىمالىمەن اينالىساتىن كومپانييالارىمىز ەكٸ ەلدٸڭ استانالارى اراسىندا قوسىمشا رەيستەر اشتى, الداعى ۋاقىتتا باسقا دا قالالارىمىز اراسىندا ەۋە قاتىناسى ورنايدى. تۇراقتى اۆتوبۋس قاتىناسى بار. ٸرٸ مەملەكەتارالىق اۆتوجولدى جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. م-39 اۆتودەلٸزٸندە ەكٸ ٶتكٸزۋ پۋنكتٸ اشىلدى. قازاقستان-ٶزبەكستان ىنتىماقتاستىعىنىڭ اياسىندا اۆتوموبيل قۇراستىرۋ جٶنٸندەگٸ جوبا جٷزەگە اسىرىلدى, – دەدٸ ەلباسى.
ٶزبەكستاننىڭ يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ كەيبٸر تٷرٸنە اكتسيزدٸ تٶمەندەتۋ تۋرالى شەشٸمٸ ساۋدا ىنتىماقتاستىعىن جانداندىرۋ جولىندا جاسالعان وڭ قادام بولدى. نەتيجەسٸندە بيىلعى 7 ايدىڭ ٸشٸندە ەكٸجاقتى ساۋدا 35 پايىزعا ٶسكەن. بۇل – ٶتە جاقسى نەتيجە. 2020 جىلعا قاراي تاۋار اينالىمىن 5 ملرد دوللارعا جەتكٸزۋ مٸندەتٸ قويىلىپ وتىر. وسىعان وراي, ەكٸ ەل ٷكٸمەتٸ ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ جەنە پايدالانىلماعان بارلىق رەزەرۆتٸ جۇمىلدىرۋ جٶنٸندە تاپسىرما الدى.
بۇدان بىلاي ەكٸ ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى تۇراقتى تٷردە ٶتكٸزٸلٸپ تۇراتىن بولادى.
سونداي-اق ەكٸ ەل اراسىندا مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى دامىتۋ ماقساتىندا 2018 جىلى قازاقستاندا ٶزبەكستان جىلىن ٶتكٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر. ٶزبەكستاندا قازاقستان جىلىن ٶتكٸزۋ دە كٷن تەرتٸبٸندە تۇر. وسى باستامالار اياسىندا ٶتكٸزٸلەتٸن تٷرلٸ ٸس-شارالار باۋىرلاس حالىقتارىمىزدىڭ جاقىنداستىعىن ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن بولادى.
تاشكەنت قالاسىندا ٶتكەن بيزنەس-فورۋم شەڭبەرٸندە قازاقستاندا ٶندٸرٸلەتٸن ٶنٸمدەرٸنٸڭ كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى. ٶزبەكستان استاناسىندا ٷش كٷنگە جالعاسقان كٶرمەدە 50-دەن استام ٸرٸ كومپانييالاردىڭ ەكسپورتقا ارنالعان ٶنٸمدەرٸ قويىلدى. قازاقستاندىق تاۋارٶندٸرۋشٸلەر كٶرمەگە تاماق جەنە ٶنەركەسٸپ, ينجەنەرلٸك, ماشينا جاساۋ, فارماتسەۆتيكا جەنە قۇرىلىس زاتتارى مەن حيمييا, مەتاللۋرگييا IT سالالارىنداعى ٶنٸمدەرٸ ەكەلٸنگەن.
«ٶزەكسپوورتالىق» كەشەنٸندە ٶتكەن كٶرمەگە وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ بٸرقاتار ٸرٸ كەسٸپورىندارىنىڭ ٶنٸمدەرٸ قويىلدى. اتاپ ايتقاندا, كٸلەم ٶنٸمدەرٸن شىعاراتىن – «بال تەكستيل» فابريكاسى, ۇن جەنە سٷت ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋدە كٶشباسشى كەسٸپورىننىڭ بٸرٸ – «التىن دەن» جشس-ٸ مەن تسەمەنت ٶندٸرەتٸن «شىمكەنت تسەمەنت» جەنە «ستاندارت تسەمەنت» زاۋىتتارى جەنە تمد-دا بٸرٸنشٸ اشىلعان ۆاكۋمدىق پروبيركالار مەن ەكٸجاقتى ينە شىعاراتىن «ەكوفارم ينتەرنەيشنل» كومپانيياسى مەن تەراپييانىڭ تٷرلٸ سالالارىنداعى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان 12 فاراماتسەۆتيكالىق توپقا جاتاتىن گەنەريكتٸك جەنە تٷپنۇسقالىق 200-دەن استام دەرٸ-دەرمەك شىعاراتىن «حيمفارم» زاۋىتى, مەديتسينالىق جابدىقتاردىڭ 17 تٷرٸن شىعاراتىن «Marai E7 Group» جشس-نٸڭ ٶنٸمدەرٸ. سونىمەن قوسا, كٶرمەدە «اتاستروي» قۇرىلىس كومپانيياسى سارىاعاش اۋدانىنداعى جٸبەك-جولى شەكارا بەكەتٸن مودەرنيزاتسييادان ٶتكٸزۋ جوباسىن تانىستىردى. قۇنى 18 ملن اقش دوللارى بولاتىن جوبا جٷزەگە اسسا, تەۋلٸگٸنە 30 مىڭ ادام ەمٸن-ەركٸن ەكٸ ەل شەكاراسىنان ٶتە الادى.
جيىندا وڭتٷستٸك كەسٸپكەرلەرٸ تاراپىنان بٸرقاتار ۇسىنىستار ايتىلدى. سونىڭ بٸرٸ – تاۋاردى شەكارادان ٶتكٸزٸپ, ساۋدالاۋ كەزٸندەگٸ كەيبٸر سالىقتاردى الىپ تاستاۋعا قاتىستى. مەسەلەن, قازٸر بٸزدەگٸ كٸلەم ٶندٸرۋشٸلەر مەن سۋ شىعاراتىن سەرٸكتەستٸكتەر ٶزبەستانعا ٶنٸمٸن كٸرگٸزسە, اكتسيز سالىعىن تٶلەۋٸ كەرەك. ول بيزنەسمەندەر ٷشٸن تيٸمسٸز.
– ەلباسىمىزدىڭ ٶزبەكستانعا جاساعان ساپارى ٶتە ماڭىزدى. ەكٸ ەل باسشىسى ەكٸ جاقتى ساۋدا-ساتتىقتى, ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا كٷش سالىپ وتىرعانى كەسٸپكەرلەردٸ قۋانتىپ وتىر. وسى رەتتە بٸزدٸڭ دە كەسٸپورىن جاڭا بەلەستەردٸ باعىندىراتىنى سٶزسٸز, – دەيدٸ «بالتەكستيل» جشس-نٸڭ ديرەكتورى تالعات ىسقاقوۆ.
ەكٸ ەلدٸڭ عاسىردان بەرٸ جالعاسقان دوستىق قارىم-قاتىناس جاندانعان ٸسكەرلٸك جيىندا وبلىستىڭ كەسٸپكەرلەرٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق تۋرالى 7 ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمعا قول قويىلدى. سونداي-اق, وندا قۇنى 1,2 ملرد دوللارىن قۇرايتىن بٸرنەشە كەلٸسٸمدەر تٷزٸلدٸ. سونداي تيٸمدٸ كەلٸسٸمدەردٸڭ بٸرٸنە ەلٸمٸزدەگٸ 200-دەن استام دەرٸ-دەرمەك شىعارۋمەن اينالىساتىن «حيمفارم» اكتسيونەرلٸك قوعامى قول جەتكٸزدٸ. ەلدەگٸ وسى سالاداعى جەتەكشٸ كەسٸپورىن بۇعان دەيٸن كٶرشٸ قىرعىزستان, ەزەربايجان, تٷركٸمەنستان, مونعولييا سىندى ەلدەرگە ٶز ٶنٸمدەرٸن ەكسپورتتاپ كەلگەن بولسا, ەندٸ مٸنە ٶزبەكستانعا ٶز ٶنٸمٸن شىعارماق.
تاياۋدا عانا ەكٸ ەل اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ تەرەڭدەۋٸنٸڭ ارقاسىندا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا تۇرمىستىق تەحنيكا ياعني گاز پليتاسىن شاعاراتىن تسەح ٸسكە قوسىلدى. «بادام» يندۋستيريالدى ايماعىنداعى جاڭا كەسٸپورىندى وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ پەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٶزبەكستانداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ەرٸك ٶتەمباەۆ ارنايى ارالاپ, جۇمىسىمەن تانىسىپ شىقتى.
جىلىنا 50 مىڭ دانا گاز پليتاسىن شىعارۋعا قاۋقارلى جوبانىڭ قۇنى – 102 ملن تەڭگەنٸ قۇرايدى. قازٸرگٸ تاڭدا كەسٸپورىندا قوندىرعىلاردى ورناتۋ جۇمىستارى اياقتالىپ, ٸسكە قوسىلعان.
– ەزٸرگە بٸز جەكە قارجىمىزعا قوندىرعىلاردى ساتىپ الىپ, ورناتىپ شىقتىق. مۇندا 30 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. شىعارىلعان ٶنٸمدٸ ٸشكٸ نارىققا ساۋدالاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بٸزدٸڭ زاۋىتتا دايىندالعان گاز پليتالارىنىڭ ساپاسى شەتەلدٸك ٶنٸمنەن ەش كەم بولمايدى. ەرٸ باعاسى دا قازٸرگٸ نارىقتاعىدان تٶمەن بولادى, – دەدٸ «ArtelManufacturing» جشس-نٸڭ ديرەكتورى رامزيتدين حيكماتوۆ.
جاڭا كەسٸپورىننىڭ جۇمىسىن وڭ باعالاعان وبلىس ەكٸمٸ جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك تاراپىنا كٶرسەتٸلٸپ وتىرعان كٶمەكتەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸنە توقتالدى.
– قازاقستان مەن ٶزبەكستاننىڭ بايلانىسى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلدٸ. كٷنٸ كەشە عانا ەلباسىمىز ن. نازارباەۆ تاشكەنتكە رەسمي ساپارمەن بارىپ, بٸرقاتار جاڭا كەلٸسٸمدەرگە قولجەتكٸزدٸ. كٶرشٸ ەلدٸڭ ٷش وبلىسىمەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸك مەموراندۋمدارىنا قول قويدىق. جىلى قارىم-قاتىناستىڭ العاشقى جەتٸستٸكتەرٸ دە كٶرٸنە باستادى. وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكونوميكاسىنا جاڭا سەرپٸن بەرەتٸن يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق جوبالارعا قارجى سالۋشى ينۆەستورلاردى قاشاندا قولداۋعا ەزٸرمٸز. ەڭ باستىسى, ٸشكٸ جەنە سىرتقى نارىقتا سۇرانىسقا يە, ٶنٸم ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىنداردىڭ قاتارىن كٶبەيتۋٸمٸز كەرەك. بٷگٸنگٸ بٸز ارالاپ كٶرگەن كەسٸپورىننىڭ ٶنٸمدەرٸنە ٸشكٸ جەنە سىرتقى نارىقتان دا سۇرانىس مول بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸن, – دەدٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ.
نۇرلان ەۋبەكٸر
