قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ اقىلبەك كٷرٸشباەۆ بٷگٸنگٸ جولداۋعا قاتىستى ويىن ايتتى. اكادەمييا پرەزيدەنتٸ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ بٷگٸنگٸ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى, ەكونوميكا سالالارىنىڭ يننوۆاتسييالىق ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋ بويىنشا اۋقىمى زور جەنە اسا جاۋاپتى مٸندەتتەر قويعانىن اتاپ ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اقىلبەك كٷرٸشباەۆ بۇل تاپسىرمالاردى جٷزەگە اسىرۋدا وتاندىق عىلىمعا دا ەرەكشە ماڭىزدى رٶل جٷكتەلگەنٸن ايتادى.
"عىلىمنىڭ كٷش-قۋاتى عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, زەرتتەۋ قىزمەتٸنە بٶلٸنگەن قاراجاتتى ۇتىمدى پايدالانۋعا جەنە ولاردىڭ نەتيجەلەرٸن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋدەن تيٸستٸ تابىس الۋعا باعىتتالۋى تيٸس. بۇل رەتتە جاڭادان قايتا قۇرىلعان, ەلٸمٸزدٸڭ جوعارى عىلىمي ۇيىمى بولىپ تابىلاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسى جەتەكشٸ رٶل اتقارۋعا تيٸس. وسىعان وراي, اكادەمييا قابىلداۋدى جوسپارلاپ وتىرعان بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ قادامداردى اتاپ كٶرسەتەيٸك", - دەيدٸ ول.
اقىلبەك كٷرٸشباەۆتىڭ سٶزٸنشە, عىلىمي زەرتتەۋلەر دەڭگەيٸن ارتتىرۋ, قازاقستاندىق عىلىمدى باسقارۋ مودەلٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە ونى تالانتتاردى تارتۋ ورتالىعىنا, يننوۆاتسييالىق يدەيالاردىڭ قاينار كٶزٸنە, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ مەن قوعامدى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتىنا اينالدىرۋ ٷشٸن, ەڭ الدىمەن, «تۇعىرىن» قايتا قۇرۋ – باسىمدىقتار جٷيەسٸن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ قاجەت.
"ٶكٸنٸشكە وراي, مۇنداي ناقتى جٷيەنٸڭ بولماۋى سوڭعى جىلدارى عىلىمدى ايتارلىقتاي قارجىلاندىرۋ 3 ەسە ٶسسە دە, ونى زەرتتەۋ باعىتتارى اراسىندا ماڭىزدىلىعىن ەسكەرمەي بٶلۋگە ەكەلٸپ سوقتىردى. نەتيجەسٸندە, قازاقستاننىڭ وبەكتيۆتٸ ارتىقشىلىقتارى مەن ٶزٸندٸك عىلىمي مەكتەپتەرٸ بار جەنە مەملەكەتتٸڭ ەل-اۋقاتى تەۋەلدٸ – مۇناي, تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندەر, تۇششى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ باعىتتارىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەر ەنەتٸن ستراتەگييالىق باسىمدىقتار جەتكٸلٸكتٸ قارجىلىق قولداۋ الا المايدى. مەملەكەت ٷشٸن ەلەۋلٸ پايدا ەكەلۋ ىقتيمالدىعى از جەنە ولاردى پايدالانۋ تيٸمدٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ, كٶپتەگەن شاشىراڭقى ەرٸ ماڭىزى تٶمەن مٸندەتتەر اراسىندا قارجىلىق رەسۋرستار شاشىرايدى. سالىستىرۋ ٷشٸن, كٶپتەگەن وزىق ەلدەردە عىلىمي تاقىرىپتاردى قارجىلاندىرۋ – ولاردىڭ باسىمدىلىق دەرەجەسٸنە, قازٸرگٸ زاماننىڭ اعىمداعى جەنە بولاشاق سىن-تەگەۋرٸندەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ دامۋ ستراتەگيياسىنا سەيكەستٸگٸنە قاراي سارالانعان تٷردە جٷزەگە اسىرىلاتىنىن ايتۋعا بولادى".
كٷرٸشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اكادەمييا ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە تولىق سەيكەس كەلەتٸن زەرتتەۋ قىزمەتٸنٸڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ناقتى يەرارحيياسىن قۇرۋ ارقىلى عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى بٶلۋدٸڭ قولدانىستاعى جٷيەسٸن قايتا جٷكتەۋدٸ – ٶزٸنٸڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ باستى مٸندەتٸ دەپ سانايدى. بۇل عىلىمعا باعىتتالعان قاراجاتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە ودان ەلٸمٸزدە كٷتٸلەتٸن نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋگە اپاراتىن جالعىز جول.
ەكٸنشٸ جاعىنان, عىلىمنىڭ قايتارىمى كٶبٸنەسە ونىڭ نەتيجەلەرٸن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋ دەڭگەيٸنە بايلانىستى. بۇل وتاندىق عىلىمنىڭ وسى كٷنگە دەيٸن ٶز شەشٸمٸن تاپپاعان تاعى بٸر ماڭىزدى ولقىلىعى ەكەنٸن مويىنداۋىمىز كەرەك. مۇنىڭ سەبەبٸ زەرتتەلەتٸن تاقىرىپتاردىڭ ٶزەكتٸلٸگٸ مەن زەرتتەۋ قىزمەتٸنٸڭ ايماقتىق باسىمدىقتارىن انىقتاۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ بولماۋىندا جەنە سەيكەسٸنشە, ناقتى سەكتور تاراپىنان ولاردىڭ نەتيجەلەرٸنە سۇرانىستىڭ جوقتىعىندا جاتىر. قازاقستاندا زەرتتەۋشٸلەردٸڭ تەك 35%-ى ٶڭٸرلەردە جۇمىس ٸستەيدٸ, ال نەگٸزگٸ عىلىمي كٷشتەر الماتى مەن استانادا شوعىرلانعان.
عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تەحنيكالىق كونسترۋكتسييا جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋدىڭ ەڭ كٶپ كٶلەمٸ – بارلىق ٸشكٸ شىعىنداردىڭ 66%-ى, باعدارلامالىق-نىسانالى جەنە بازالىق قارجىلاندىرۋدىڭ 79%-ى, گرانتتىق قارجىلاندىرۋدىڭ 75%-ى بولىپ كەلەدٸ. مۇنداي تەڭگەرٸمسٸزدٸك نەگٸزٸنەن ايماقتاردا ورنالاسقان عىلىم مەن ٶندٸرٸس اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ كٷشەيۋٸنە ەكەلدٸ".
وسى مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن اكادەمييا ٶز قىزمەتٸندە ٷزدٸك ەلەمدٸك تەجٸريبەگە سٷيەنە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ, وبلىس ەكٸمدەرٸنٸڭ عىلىم جەنە تەحنولوگييالار جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك كەڭەستەرٸنٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە قۇرىلاتىن جۇمىستاردىڭ تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەۋٸنە سٷيەنە وتىرىپ, عىلىم مەن يننوۆاتسييالاردى جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدە دامىتۋعا ٶزٸنٸڭ نازارىن اۋداراتىن بولادى. ولار جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ, ٶڭٸرلٸك عىلىمي ۇيىمداردىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جەنە بيزنەس-قوعامداستىقتىڭ عىلىم مەن يننوۆاتسييالاردى دامىتۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ قىزمەتٸن ٷيلەستٸرۋ ورتالىقتارىنا اينالۋى تيٸس.
"ەدٸستەمەلٸك باسشىلىقپەن قاتار ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسى ولارعا تالداۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ, ٶڭٸرلٸك پروبلەمالاردى شەشۋ ٷشٸن عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ باسىمدىقتارىن ايقىنداۋ, ٶڭٸردٸڭ يننوۆاتسييالىق ەلەۋەتٸن باعالاۋ, ٶڭٸرلٸك عىلىمي باعدارلامالاردى ورىنداۋ ٷشٸن ورتالىق عىلىمي ۇيىمداردىڭ عالىمدارىن تارتۋ, سونداي-اق بٸلٸمدٸ تاراتۋ جٷيەسٸن دامىتۋ ارقىلى زەرتتەۋ قىزمەتٸنٸڭ نەتيجەلەرٸن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ شارالار كەشەنٸن ۇيىمداستىرۋ بٶلٸگٸندە جەنە عىلىمي جەتٸستٸكتەردٸ كوممەرتسييالاندىرۋدا پراكتيكالىق كٶمەك كٶرسەتەتٸن بولادى. بۇدان باسقا, اكادەمييا جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە ورتالىق عىلىمي ۇيىمدار فيليالدارىنىڭ جەلٸسٸن كەڭەيتۋ جەنە بازادا ٸرٸ ٶڭٸرلٸك بيزنەس-قۇرىلىمدار عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك ورتالىقتار قۇرۋ مەسەلەلەرٸن جان-جاقتى قولدايتىن بولادى".
ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ كٷش-جٸگەرٸ ٸرٸ پەنارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى ەزٸرلەۋ جەنە ٸسكە اسىرۋ ەسەبٸنەن جاھاندىق سىن-قاتەرلەردٸڭ ەسەرٸنەن تۋىندايتىن بار جەنە بولاشاقتاعى پروبلەمالاردى جٷيەلٸ تٷردە شەشۋگە باعىتتالاتىن بولادى. ەڭ الدىمەن, بۇل سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ, كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جاعدايىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتى دامۋى جەنە ت.ب. مەسەلەلەردٸ شەشۋگە قاتىستى. ولاردىڭ كەيبٸرەۋلەرٸ بويىنشا جۇمىس باستالدى.
اقىلبەك كٷرٸشباەۆ تەك وسىنداي ناقتى جٷيەلٸ شارالار عانا وتاندىق عىلىمعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا عىلىمي قوعامداستىقتىڭ الدىنا قويعان مٸندەتتەرٸن تولىق كٶلەمدە ورىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
