جاڭارۋ, جاسارۋ بار. قولمەن ۇستاپ, اۋىزبەن ايتىپ جٷرەتٸندەي ٸس جوق. كٷنٸ كەشە عانا بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ اسلانبەك ەمريننٸڭ شەتەلدە بٸلٸم الۋعا ىقىلاسى "ويانىپ", ويلاماعان جەردەن قىزمەتٸنەن كەتتٸ.
نەنٸڭ بەلگٸسٸ?
شەتەلدە وقىپ, ۇلتتىق تەحنولوگييالىق دامۋ جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸكتە جۇمىس ٸستەپ, عىلىمدى دامىتۋ, ناقتىراق ايتساق عىلىمدى كوممەرتسييالاۋدى موينىنا العان اسلانبەك ەمرين نەندەي ٸس تىندىردى دەگەن سۇراقتى تٸكەسٸنەن قويساق, تاس جارىپ, تاۋ قوپارماعانى ويعا ورالىپ, ابدىراپ قالاسىز.
ونىڭ تۇسىندا قازاق عىلىمىنىڭ دامىپ كەتكەنٸن كٶرمەدٸك. سول سەكٸلدٸ عالىمداردىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالارى كوممەرتسييالانىپ, ٶندٸرٸسكە ەنگەنٸن دە ەستٸمەدٸك.
بٸزدە لاۋازىمدى تۇلعا ون جەردەن بٸلٸمدٸ بولسا دا ساياسي تۇلعا بولماسا تٷك تە تىندىرا المايتىنى ايدان انىق.
بٸزدە مينيسترلەر وتستاۆكاعا كەتەردە ۆيتسە-مينيسترلەر قىزمەتٸنەن قوش ايتىساتىن ەدەت قالىپتاسىپ كەلەدٸ.
ۆيتسە-مينيستر اسلانبەك ەمريننٸڭ قىزمەتٸنەن كەتۋٸ ساعاديەۆتىڭ وتستاۆكاسى تاياپ قالعانداي ەسەر قالدىرادى ەكەن...
بۇل قانداي ترەند?
سوڭعى ۋاقىتتارى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸندە ۆيتسە-مينيسترلەردٸڭ شەتەلگە وقۋعا اتتانۋىنا بايلانىستى قىزمەتٸنەن كەتەتٸن جاڭا ترەند پايدا بولدى.
ٶتكەن جىلى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸندە ورتا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا باسشىلىق جاساعان ەلميرا سۋحانبەرديەۆا ەسٸمدٸ ۆيتسە-مينيستر اياق استىنان شەتەلدە وقۋعا اڭسارى اۋىپ, اقش-قا اتتانعان.
"بولاشاق" باعدارلاماسىنىڭ تٷلەگٸ اتانۋى ٷشٸن سىناق تاپسىرعان.
ەسٸرەسە قازاق تٸلٸنە كەلگەندە شورقاقتايتىن ەلميرا حانىم “قازتەست” جٷيەسٸندەگٸ قازاق تٸلٸنەن سىناق تاپسىرىپ, جوعارى 135 باللعا يە بولعانىن ەستٸگەندە تٸپتٸ, نە دەرٸمٸزدٸ بٸلمەدٸك.
سۋحانبەرديەۆانىڭ ٸزٸن الا ساعاديەۆتٸڭ تاعى بٸر ورىنباسارى اسلانبەك ەمرين شەتەلگە اتتانىپ, بٸلٸمٸ مەن بٸلٸگٸن كٶتەرمەك ەكەن...
ەدەت پە, ەلدە...
بايقايسىز با, قازٸر تۇتاس بٸر سالانى باسقارعان شەندٸلەر ٶزٸنە تاپسىرىلعان جۇمىستى اقساتىپ السا, شەتەلدەگٸ وقۋىن جالعاستىرۋعا اسىعاتىن بولدى.
تالاي ەكٸم مەن مينيسترلەردٸڭ ورىنباسارلارى شەتەلدە وقۋىن جالعاستىرىپ جٷرگەنٸن جاقسى بٸلەمٸز.
بٸر قىزىعى سول قازاق تٸلٸندە ەكٸ سٶزدٸڭ باسىن قۇراپ سٶيلەي المايتىن ۆيتسە-مينيسترلەر مەن ەكٸم ورىنباسارلارى «بولاشاق» گرانتىنىڭ مٸندەتتٸ تالابىنىڭ بٸرٸ "قازتەستٸڭ" قازاق تٸلٸ بويىنشا سىناعىنان قالايشا سٷرٸنبەي ٶتٸپ جٷر?
اينالدىرعان بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ قوس بٸردەي ورىنباسارى بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن سىرت ەلگە اتتانۋىن قالاي تٷسٸنۋگە بولادى?
ودان بۇرىن ساعاديەۆ بٸلٸمٸ تولىق ەمەس مامانداردى نەگە جيناپ العان? بۇل دا زاڭدى سۇراق.
ساعاديەۆ ورىنباسارلارىنىڭ قىزمەتٸنەن كەتۋٸنٸڭ باسقا سەبەبٸ بار ما ەلدە? شەتەلدەگٸ وقۋىن جالعاستىرۋ ۆيتسە-مينيسترلەردٸڭ وتستاۆكاعا كەتۋٸنٸڭ شىنايى سەبەبٸن بٷركەمەلەۋ ەمەس پە وسى?
ەيتەۋٸر ەمريننٸڭ وتستاۆكاسى كٶكەيدەگٸ كٷمەن-كٷدٸكتٸ زورايتا تٷستٸ.
ساعاديەۆكە جاڭا ورىنباسارىن تاعايىنداردا ونىڭ بٸلٸمٸنە, قازاق تٸلٸن جەتٸك بٸلەرٸنە تولىق كٶز جەتكٸزٸپ الۋعا كەڭەس بەرەمٸز. ەيتپەسە تاياقتىڭ بٸر ۇشى تاعى دا ٶزٸنە تيەتٸنٸ انىق.
ايتپاقشى, بٸزدەر اسلانبەك ەمريننٸڭ قازاق تٸلٸندە سٶيلەگەنٸن كٶرگەن دە, ەستٸگەن دە ەمەسپٸز.
عىلىم دامىدى ما?
اسلانبەك ەمرين بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ قىزمەتٸن اتقارعان سەتتە عىلىم سالاسىن دامىتۋعا تٸكەلەي جاۋاپتى بولدى. سونىمەن قاتار ەڭگٸمە باسىندا ايتقانىمىزداي عىلىمدى كوممەرتسييالاۋ ٸسٸنٸڭ دە تٸگٸزٸن جاتقىزۋدى موينىنا الدى. وسى رەتتە عىلىمي جوبالاردى كوممەرتسييالاۋ ٸسٸنە قاتىستى از-كەم ەڭگٸمە ايتا كەتسەك.
بٷگٸندە ٷكٸمەت عىلىمي جوبالاردى قارجىلاندىرىپ كەلەدٸ. بٸراق عىلىمي جوبالاردىڭ نەتيجەسٸن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزٸپ, كەدەگە جاراتۋ جاعى كەمشٸن تٷسٸپ جاتىر. عالىمدار مينيسترلٸك بٶلگەن قارجىعا جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ, عىلىمي جوبالاردىڭ نەتيجەسٸن قاعازعا تٷسٸرٸپ, تارتپاعا سالىپ قويادى. بولعان, بٸتكەنٸ وسى.
ال "عىلىم تۋرالى" زاڭدا ەلٸمٸزدەگٸ ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ تابىسىنىڭ 1 پايىزىن عىلىمي جوبالاردى قارجىلاندىرۋ باعىتتاۋ تۋراسىنداعى تالاپ, تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان.
عالىمداردىڭ عىلىمي جوبالارىنىڭ نەتيجەلەرٸن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋ ٷشٸن ۆيتسە-مينيستر ەلٸمٸزدەگٸ ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ باسشىلارىن جيناپ, ولارعا قازاق عالامدارىنىڭ عىلىمي جوبالارىن ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋ تۋراسىندا باتىل تالاپ قوياتىن, ساياسي سالماعى بار تۇلعا بولۋى كەرەك.
ال قازاق عىلىمىنىڭ سويىلىن سوعىپ كەلگەن اسلانبەك ەمرين ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ باسشىلارىنا تالاپ قويماق تٷگٸلٸ "بەلەن" دەپ ەڭگٸمە ايتاتىنداي حاريزماسى بولدى ما? ەرينە بولعان جوق.
سوندىقتان بٸزدەر كەلەسٸ ۆيتسە-مينيسترلەردٸڭ بٸلٸكتٸ, ساياسي سالماعى بار تۇلعا بولعانىن قالايمىز. ەيتپەسە قازاق عىلىم كٶلەڭكەدە, ەلەۋسٸز كٷيٸندە قالىپ قويا بەرەدٸ.
دۋمان ەسەتۇلى
