ٶنەگەلٸ سٶز ٶرنەگٸ
ساعىنىش پەن ٶكٸنٸش, قۋانىش پەن قايعى, ارمان مەن ٷمٸت, ٶمٸر مەن ٶلٸم, تاعى باسقالار ٶمٸردٸڭ قاراما-قارسى قاس بەتتەرٸ بولسا, پوەزييانىڭ دا بەرٸك ۇستىنى. وي مەن سەزٸم پوەزييادا كٶركەم تٸلمەن, تاماشا وبرازدارمەن ٶرٸلٸپ جاتۋى شارت. ونسىز وي دا, سەزٸم دە وقىرمانعا تولىق جەتپەي, قاناتى سىنعان قۇستاي جەر باۋىرلاپ, كٶتەرٸلٸپ بيٸكتەي المايدى.
جامبىلدىڭ بٸر قۇدٸرەتٸ دە وسىندا. وي مەن سەزٸمدٸ قايتالانباس وبرازعا اينالدىرىپ, كٶز الدىڭا سٶزبەن سالىنعان سۋرەتتەر ەكەلۋٸندە. وقۋشىسىن دا, تىڭداۋشىسىن دا سٶزدٸڭ سيقىرىنا بٶلەپ, تۇتقىنداپ الادى. پوەتيكالىق قۋات ەرٸكسٸز ٶزٸنە باعىندىرىپ, جامبىلدىڭ سٶز ٶرنەگٸن, ەكپٸنٸن الدىڭا توسادى. مٸنە, اقىندىق دەيسٸڭ. جامبىل وسىلاي جىر تٶكپەسە, جامبىل بولا ما دەيسٸڭ.
بۇل قاسيەت بالا جامبىلدىڭ ٶلەڭگە العاش قادام باسۋىنان-اق كٶرٸنەدٸ. سٶزدٸڭ قۇدٸرەتٸن ۇعىنۋدا اۋىز ەدەبيەتٸن, حالىق اقىندارى تۋىندىلارىن تەرەڭ تٷيسٸنٸپ, قابىلداۋىنىڭ ورنى ەرەكشە بولدى. حالىق اقىندارىنىڭ ٶلەڭنەن داۋىل تۋعىزعان شىعارماشىلىعى جامبىل ٷشٸن ٷلكەن مەكتەپكە اينالدى. سوندىقتان دا ونىڭ شىعارماشىلىعىنداعى سۋرەتكەرلٸك حالىق اقىندارىنىڭ تۋىندىلارىنداعى ٶكتەم سارىن-ينتوناتسييامەن, سٶز ٶرنەكتەرٸمەن تٸكەلەي ساباقتاسىپ جاتۋى بٸر جاعى زاڭدىلىق ەدٸ.
جٸگٸت-جەلەڭ كەزٸندە قىزعا قىرىنداپ ايتقان «كەمشات قىز» ٶلەڭٸندە:
ايدىننىڭ اق شورتانىن جٸبەرمەيتٸن,
جاسىمنان جازا باسپاس قارماق ەدٸم, – دەيدٸ ٶكتەمدەنٸپ. اسقاقتاپ سٶيلەپ, ٶزٸن كٶتەرمەلەپ ايتۋ بٸر جاعى جاس جامبىلدىڭ قىز الدىنداعى ٶر مٸنەزٸن تانىتسا, ەكٸنشٸدەن شارشى توپتىڭ الدىندا ٶزٸن بيٸكتەتٸپ سٶيلەيتٸن حالىق اقىندارى دەستٷرٸنٸڭ كٶرٸنٸسٸ. وسى ٶلەڭٸندە تەكاپپارسىنعان قىزعا تاعى بٸر جاعى قالجىڭداپ:
سولماي ما كٶكتەمدەگٸ ەدەمٸ گٷل?
وڭباي ما ارۋداعى ال قىزىل تٷر?
ەڭكەيٸپ ەكٸندٸگە كٷن قۇلاسا
كٶرٸكسٸز كٶرٸنبەي مە دٷنيە بٸر? – دەپ ويىن ەرٸ قاراي ٶتكٸرلەي تٷسەدٸ. مۇنداعى يشارا-بازىنا دا ٶلەڭدٸ كٶرٸكتەندٸرٸپ ەر بەرگەن. تابيعاتتىڭ قۇبىلىسىمەن بايلانىستىرىپ ەدەمٸ وبراز جاسايدى. دٷنيە قانشا سۇلۋ بولعانمەن, ەكٸندٸدە جاراتىلىستىڭ كٶركەمدٸگٸن قاراڭعىلىقتىڭ تۇمشالاي تٷسەتٸنٸ بار. ەرينە, اقىن تابيعاتتىڭ وسى سەتٸن ايتۋمەن شەكتەلٸپ وتىرعان جوق, ٸشكٸ بازىنا-ويىن يشارامەن استارلاعان. بٷگٸن سۇلۋمىن, كٶرٸكتٸمٸن دەپ تەكاپپارسىنعانمەن, سەن-سالتاناتىڭ مەڭگٸلٸك ەمەس, ۋاقىت تا سەنٸڭ بۇل اجارىڭدى تايدىرادى, جاستىق شاقتا وينا دا كٷل دەگەندٸ استارلاپ جەتكٸزەدٸ.
جالپى, بۇل ٶلەڭ ەدەمٸ قىزدىڭ پورترەتٸن, سەن-سالتاناتىن سۋرەتتەۋگە قۇرىلادى. سوندىقتان دا وبرازعا باي, اقىن سٶزبەن سۋرەت جاسايدى. بٸر قاراعاندا كٶپ ٶلەڭنٸڭ بٸرٸ تەرٸزدٸ كٶرٸنگەنمەن, شىن مەنٸندە جاس جامبىلدىڭ اقىندىق قىرىن اشا تٷسەتٸن تۋىندى.
جامبىلدىڭ تٶڭكەرٸسكە دەيٸنگٸ ٶلەڭدەرٸنٸڭ باستى بٸر سالاسى – ساتيرالىق تۋىندىلار. ساتيرالىق تۋىندىنىڭ شارتى – اقىننىڭ تٸلەمٸس اقىنعا باعا بەرگەنٸندەي – «تٸلٸ مٸردٸڭ وعىنداي, تيٸپ كەتسە كٷيدٸرگەن, سەكسەۋٸلدٸڭ شوعىنداي» – بولۋ كەرەك. اقىننىڭ مۇنداي تۋىندىلارىنىڭ ادرەسٸ انىق. «ابىشقا», «مٶڭكە تۋرالى», «شالتابايعا», «قاليعا», «كٶكٸمگە», «كەدٸربايدىڭ تٶبەتٸ», «ەسەنەلٸ مەشكەيگە» بولىپ ناقتىلانىپ كەلەدٸ. سٶز جوق, اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸ مۇنان كٶپ بولعان. كەزٸندە حاتقا تٷسپەگەندٸكتەن ۇمىتىلعان. ال بٸر-جار ٶلەڭدەرٸنٸڭ ۇمىتىلماي ەستە قالۋى وسىنداي ساتيرالىق ٶتكٸرلٸگٸمەن بايلانىستى بولسا كەرەك. ەلگە بەلگٸلٸ ادامداردىڭ اقىن تاراپىنان سىنالۋى حالىقتىڭ جادىندا ساقتالىپ قالسا كەرەك. قيياناتشىل, ساراڭ, بيلٸكقۇمار, ەلدٸڭ اقىسىن جەگەن پىسىقاي, استامشىل ادامداردى ٶتكٸر سىناۋ جامبىلدىڭ اقىندىق تۇلعاسىن ايشىقتاي تٷسەدٸ. ونىڭ ەدٸلەتسٸزدٸككە كٶنبەۋٸ, بەتٸڭ بار, جٷزٸڭ بار دەمەي قيياناتشىلداردى ٶتكٸر شەنەۋٸ اقىننىڭ مٸنەزٸن, حالىقتىڭ مۇڭىن مۇڭداپ, جوعىن جوقتاۋىن بٸلدٸرەدٸ. اقىننىڭ بۇل قاسيەتٸ ونى حالىققا جاقىنداتا تٷسكەنٸ سٶزسٸز.
«مٶڭكە تۋرالى» ٶلەڭٸندە:
جانعويلىق بولىسى پىسىق كەلەدٸ,
مۇرىندارى پۇشىق كەلەدٸ.
ەكٸ ارادان ەپتەپ جەرٸندە
كٶزدەرٸن قىسىپ كەلەدٸ.
سٶزدەرٸن ۇزارتا كەلەدٸ,
ٶڭەشٸن قىزارتا كەلەدٸ.
ٶنٸمٸ ازىراق جەردە
ٷستٸنە تۇز ارتا كەلەدٸ.
ىڭىرانىپ وتىرىپ الادى,
ەر الۋان قىرعا سالادى.
اقىرى قۇدايى جارىلقاپ,
قالتالارىن تولتىرىپ الادى, – دەپ پورترەت جاساۋمەن شەكتەلمەي, مٸنەز-قىلىعىن, ايلا-قۋلىعىن, قۇلقىن قۇمارلىعىن دەل سيپاتتايدى. جەڭٸل وقىلاتىن ٶلەڭ تىڭداۋشىسىنىڭ جادىنا وڭاي جاتتالىپ قالاتىنداي ويناقى بەرٸلگەن. تۋىندى «پىسىق كەلەدٸ», «پۇشىق كەلەدٸ», «قىسىپ كەلەدٸ», «ۇزارتا كەلەدٸ», «قىزارتا كەلەدٸ», «تۇز ارتا كەلەدٸ», «وتىرىپ الادى», «قىرعا سالادى», «تولتىرىپ الادى» دەپ كەلەتٸن ٸشكٸ دىبىستىق ٷيلەسٸمٸ مول ەپيفورالىق ۇيقاسقا قۇرىلىپ, جەڭٸل وقىلعانمەن, مازمۇنىندا كەيٸپكەرٸن قارىپ تٷسەتٸن اششى مىسقىل مەن ٶتكٸر مٸنەزدەۋ بار. شاعىن ٶلەڭدە جانعويلىق بولىس تولىق بەينەسٸمەن كٶز الدىڭا كەلەدٸ. شىنايىلىق پەن شىندىق ٶلەڭنٸڭ تۋىن كٶتەرگەن.
«شالتابايعا» ٶلەڭٸندەگٸ ساتيرالىق مازمۇن بٸزگە ابايدىڭ ەيگٸلٸ تۋىندىسىمەن تانىس. بٸراق بۇل اباي ٶلەڭٸنٸڭ كٶشٸرمەسٸ ەمەس. حالىق قامىن ويلاعان اقىنداردىڭ قوعامداعى ٶرەسكەل, تەكسٸز ٸس-ەرەكەتتەردٸ بٸردەي كٶرۋٸ. قازاق دالاسىنا كەلگەن وتارشىلدىق ىلاڭىن اڭداۋى. سوعان سەيكەس ٶزگەرگەن پسيحولوگييا, جارامساقتىق, ەكٸجٷزدٸلٸك, ايتقان سٶزدە تۇرماۋشىلىق اتا-بابالىق قاسيەتتەن ايىرىلۋ. جالپى, رەسەي پاتشالىعى قازاق دالاسىنداعى بيلٸكتٸ ٶزگەرتۋ ارقىلى «بٸردٸ بٸرگە ايداپ سالۋ», «وت تاستاۋ» ەدٸس-ايلاسىن كەڭٸنەن قولداندى. بيلٸكتٸڭ ماقساتتى جٷرگٸزگەن وسى قارەكەتٸ قازاق حالقىنىڭ ۇساقتانۋىنا, ەل ٸشٸندە جاعىمسىز مٸنەز-قىلىقتاردىڭ ٶرشۋٸنە ەكەلٸپ سوقتىردى. وسى سوراقىلىقتى اباي دا, جامبىل دا كٶرە بٸلدٸ.
سالقىن كەلٸپ توڭ-تورىس,
سىرتقا سىزداپ قارايسىڭ.
«مەنەن باسقا جوق بولىس», –
دەپ ٶزٸڭدٸ سانايسىڭ.
شارعا تٷسەر شاعىڭدا
قارا تەر بوپ سابىلدىڭ.
ايالعان جوق مالىڭ دا,
اقجەم بولىپ شابىلدىڭ.
ەلگە سٶزٸڭ جەتكەنشە:
«جاماعات!..» دەپ جالىندىڭ.
قول بيلٸككە جەتكەن سوڭ,
سالعىرتتىققا سالىندىڭ, – دەيدٸ اقىن «شالتابايعا» دەگەن ٶلەڭٸندە. ابايدا بولىس ٶزٸن ٶزٸ ەشكەرەلەسە, جامبىلدا ەكٸ جٷزدٸ, تويىمسىز بولىس اقىن تاراپىنان مٸنەزدەلەدٸ. سۋىرىپسالما اقىنداردىڭ ٶلەڭ شىعارۋداعى سٷيەنەتٸن باستى قازىعىنىڭ بٸرٸ – ىرعاق زاڭدىلىعىنا بەرٸك باعىنۋى, ساقتاۋى بولسا كەرەك. ىرعاق ٶلشەمدەرٸنە ەبدەن داعدىلانعان حالىق اقىندارىنىڭ اۋىزشا تۋىندىلارىندا ىرعاقتىڭ بۇزىلۋى جەكەلەگەن جاعدايدا بولماسا, كٶبٸنە بايقالمايدى. جامبىلدىڭ «شالتابايعا» دەگەن ٶلەڭٸندە دە ىرعاق (4 بۋىن + 3 بۋىن) بەرٸك ساقتالعان. ىرعاقتىڭ بەرٸك ساقتالۋى ٶز ىڭعايىندا ٶلەڭنٸڭ ايتىلۋىنا, ينتوناتسيياسىنا ايرىقشا ىقپال جاسايدى. سونداي-اق ەدەبيەت تەوريياسىنداعى اسسونانس, الليتەراتسييا دا (داۋىستى, داۋىسسىز دىبىستاردىڭ بٸرىڭعاي ايتىلۋى) ٶلەڭنٸڭ كٶركەمدٸك قۋاتىن, ەۋەزدٸلٸگٸن ارتتىرعان. «سالقىن كەلٸپ», «سىرتقا سىزداپ», «سانايسىڭ», «سابىلدىڭ», «سالعىرتتىققا سالىندىڭ», «شارعا تٷسەر», «شاعىڭدا», «شابىلدىڭ», «ايالعان جوق», «اق جەم بولىپ», «جەتكەنشە», «جەتكەن سوڭ», «جاماعات دەپ», «جالىندىڭ» دەپ كەلەتٸن بٸرىڭعاي دىبىسپەن ايتىلاتىن سٶزدەردٸ تاڭداۋدا اقىن تاپقىرلىق جاساعان. دەستٷرلٸ اۋىز ەدەبيەتٸ ٷلگٸسٸن ساقتاي وتىرىپ, جاڭعىرتۋ جامبىل ٶلەڭٸنەن بايقالادى.
تٶڭكەرٸسكە دەيٸنگٸ زاماندا اقىندىقتىڭ بيٸك شىڭى – ايتىس اقىنى بولىپ تانىلۋ ەدٸ. ايتىس اقىنى شارشى توپتىڭ الدىندا حالىق اتىنان سٶيلەيدٸ. مۇندا سٶز سايىسىمەن قاتار, دٷنيەتانىم, ازاماتتىق ۇستانىم سىنعا تٷسەدٸ. بٸرٸ رۋ اقىنى دەرەجەسٸنەن كٶتەرٸلە الماي جاتسا, بٸرٸ حالىق اقىنى بولىپ, كٶكجيەگٸن كەڭەيتەدٸ. رۋ اتىنان سٶيلەۋ, ٶز رۋىنىڭ جاقسىلىعىن, بايلىعىن اسىرا ايتۋ بارلىق اقىنعا, ونىڭ ٸشٸندە جامبىلعا دا تەن.
ايتىس ٶنەرٸندە جامبىلدىڭ سٶز ٶرنەگٸ ايشىقتالا كٶرٸنەدٸ. ونىڭ ايكٷمٸس, بٶلەك قىزدارمەن سٶز قاقتىعىسۋىنان تاپقىرلىق پەن ۇتقىر سٶيلەۋ بايقالادى. ايكٷمٸسكە: «قولىما بٸر ۇستاتساڭ تٷسٸنەرسٸڭ, تومپايعان تٶسٸڭدەگٸ ٶرتەڭگٸردٸ» دەپ جاستىققا تەن قايىرىممەن وبرازدى, ەرٸ ۇتىمدى ايتادى. مەنمەنسٸنگەن بٶلەك قىزعا دا: «نە قىلساڭ دا كەتپەيمٸن مەن قاسىڭنان, سٷيكٸمدٸ بوپ باراسىڭ العاشقىڭنان. ات تٸستەسە اتىمدى قۋانامىن, تەڭٸرٸمنٸڭ ٸسٸ دەپ جارماستىرعان» دەپ قالىسپايدى.
جامبىلدىڭ سارى اقىنمەن قاعىسۋىندا, مايكٶت اقىنمەن ديدارلاسۋىندا دا ٶزٸندٸك تۇلعاسى دارالانا كٶرٸنەدٸ. سارى اقىنمەن سٶز قاعىسۋىندا:
سارەكەمدٸ ساستىرىپ
سٷيەكەمنەن سٷرٸنگەن, –
سٸزگە جاۋاپ بەرەيٸن
جاقتىرساڭىز, بٷگٸن مەن.
اقىنداردى جەڭگەندە
ٸسٸڭٸز وڭعا جٷگٸرگەن.
سٷيەكەمدٸ كٶرگەندە,
جٷرەگٸڭٸز تٷڭٸلگەن, – دەپ شىندىقتى تٸكە ايتسا, مايكٶت اقىننىڭ الدىندا وعان ٸلتيپاتىن, قۇرمەتٸن اشىق بٸلدٸرەدٸ:
سٸز بە ەدٸ? – اقىن اعا مايكٶت دەگەن,
بٸر سٶزٸ بٸر سٶزٸنەن قايتا ٶتپەگەن.
ساڭقىلداپ سارايىڭنان ٶلەڭ شىقسا,
يمەنٸپ ٶزگە اقىندار بەيپەكتەگەن, – دەيدٸ. ٶزٸنەن اسقان شىن جٷيرٸكتٸ قۇرمەتتەۋ – ادامدىقتىڭ, ازاماتتىقتىڭ بەلگٸسٸ. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, جامبىل ٸشتارلىق جاسامايدى. مايكٶت اقىننىڭ باتاسىن الادى.
جامبىلدىڭ قۇلمامبەتپەن, سارباس اقىندارمەن ايتىسىندا قارسىلاستارى وسال اقىن بولىپ كٶرٸنبەيدٸ. ولار دا ٶلەڭنەن داۋىل سوقتىرعاندا, بەت قاراتپايدى.
بٸرەۋدٸ جامبىل دەگەن ەل ماقتايدى,
ەركەك قويداي قۇيرىعىن سالماقتايدى.
اقىن بولسا قايدا وتىر ول نەمەسٸ,
كٶرەلٸك ونى نەگە ارداقتايدى? – دەپ ٶلەڭ تٶگۋٸ قۇلمامبەت اقىننىڭ ارىنىن تانىتادى. ارقاسى قىزا كەلە, جىردى تٷيدەك-تٷيدەك تٶككەن ول:
بولعاندا مەن اقسۇڭقار, سەن بٸر تاۋىق,
سەن ەتەش ايعايلاعىش اۋىق-اۋىق.
بولماسا اتى شىققان سٷيٸنبايىڭ,
باسقاسىن قويۋ كەرەك جىلى جاۋىپ.
اجال تٷرتٸپ جٷرمەسٸن اڭداماستان
وقتاۋلى اق بەرەنگە قارسى شاۋىپ, – دەيدٸ. وسى ايتىستىڭ تالدانۋىندا كٶبٸنە جامبىل اقىنعا كٶڭٸل اۋدارىلىپ, قۇلمامبەتتٸڭ اقىندىق قۋاتى تاسادا قالىپ جاتاتىن جايى بار. شىن مەنٸندە, قۇلمامبەت تە – ارىندى اقىن. جوعارىداعى سٶز ساپتاۋىندا وبراز دەيسٸز بە, ەكپٸندٸ ينتوناتسييا دەيسٸز بە, ٶلەڭنٸڭ جىمداسقان ۇيقاسى دەيسٸز بە – قارسىلاسىنان كەم سوعىپ جاتقان جوق. قۇلان ايان قۇلمامبەت پەن جامبىل اقىننىڭ ايتىسىنىڭ قۇندىلىعى دا سول – مىقتى اقىنداردىڭ ايتىسىپ, ٶنەرٸن بٸرٸنەن بٸرٸ اسىرىپ, سٶزدەن نايزاعاي ويناتۋىندا بولار.
سٶز ورايىندا بٷيٸرٸ قىزعان جامبىل دا توقتاماي ارىندايدى.
سٶيلەسەم ٶلەڭٸمدٸ تٷپتەن بەرمەن,
قۇيىلار سٶز نٶسەرٸ كٶكتەن, جەردەن.
مىلتىقتا تٷتەپ تۇرعان مەن بٸر پەستون
اسىقساڭ اجالىڭا كەلشٸ بەرمەن.
شٷۋ دەسە جٷيرٸك وزار مىناۋ قولدان,
دەمەي كٶر, ەسكٸ ارۋاق الىپ قولدان.
قاراساي دەم بەرە گٶر, مەنٸڭ بابام,
سٶيلەيٸن بۋداقتاتىپ وڭ مەن سولدان.
قۇلمامبەت سەن جاقسى دا, مەن جامان با?
اقىندا سەن جٷيرٸك تە, مەن شابان با?
قاراسايلاپ قوسىلسام بٸر بٷيٸردەن,
اقىرىندا كەتەرسٸڭ باس امانعا!
ايتىستاعى ٶلەڭ جولدارىنان ىڭعايىمەن ايتىلعان ايشىقتى وبراز, اتا-بابا ارۋاعىنان قۋات تٸلەگەن دٷنيەتانىم, انتونيم سٶزدەردٸ قابات-قابات قولدانىپ, ٶزٸن قارسىلاسىمەن سالىستىرا كٶتەرمەلەگەن اسقاقتىق كٶرٸنەدٸ. قۇلمامبەت اقىننىڭ جوعارىدا كەلتٸرٸلگەن تٷيدەك-تٷيدەك, داۋىلداي قۋاتتى ٶلەڭ جولدارىنان سوڭ, اناۋ-مىناۋ اقىننىڭ مىسى باسىلىپ, تٶمەنشەكتەپ قالۋى كٶبٸنە تابيعي جاي بولسا, جامبىل اقىننىڭ ارتىقشىلىعى مىسى باسىلماق تٷگٸلٸ, ونان سايىن ارۋاقتانىپ, باتىلدانىپ, تىنىسىنىڭ اشىلىپ سٶز تٶگۋٸ دەر ەدٸك. ايتىستاعى ەڭ باستى سەتتٸڭ بٸرٸ – پسيحولوگييالىق شابۋىل. سول پسيحولوگييالىق شابۋىلعا تٶتەپ بەرۋ اقىننان جٷرەكتٸڭ باتىلدىعىن, ٶز ٶزٸنە سەنٸمدٸلٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ. جامبىلدىڭ ارىنعا ارىن قوسىپ, ودان اسىپ ٶرشي, كٷشەيە باستاۋى – شىن اقىندىق قۋاتىنىڭ كٶرٸنٸسٸ بولاتىن.
ا, قۇلمامبەت, قۇلمامبەت,
اعىپ جاتقان سۋمەن كەت!
سۋمەن كەتسەڭ ەل ٸشەر,
سۋدان شىققان بۋمەن كەت!
وندا دا كەسٸرٸڭ تيەدٸ,
قىزارىپ باتقان كٷنمەن كەت!
كٷن دە قايتىپ شىعادى,
وتتان شىققان كٷلمەن كەت!
كٷلدەن اۋرۋ جۇعادى,
قاراڭعى تۇمان تٷنمەن كەت!
تٷن دە قايتىپ كەلەدٸ,
اسقارالى تاۋمەن كەت!
تاۋدى دا حالىق مەكەندەر,
كەسٸرٸڭ جۇعار, قۇلمامبەت,
قۋ پەلەكەت ارمان كەت!
ٷدەي سوققان داۋىلدى ٶلەڭ نٶسەرٸ قارسىلاسىن وسىلايشا باس كٶتەرتپەي تٶپەلەيدٸ. ايتىس – كٶپشٸلٸك الدىندا ورىندالاتىن كٶپقىرلى ٶنەر. مۇندا اقىن ەبدٸلدا تەجٸباەۆ جازعانداي, تەاتر ٶنەرٸنٸڭ ەلەمەنتتەرٸ مول. ال سٶزدٸڭ تىڭداۋشىسىنا ەسەر-ىقپالى دا ايتىس ٶنەرٸندە ەرەكشە باعالانادى. ايتىستىڭ بۇل تۇسىندا جامبىل اقىن سٶز ويناتىپ, ٸشكٸ ۇيقاس پەن ەسپە قايتالاۋدى, دىبىس ٷندەسۋٸن, گراداتسييانى شەبەر پايدالانىپ كەرەمەت جىر تولقىنىن تۋعىزادى. ايتىستاعى وسى ٶلەڭ جولدارىنان اقىن قييالىنىڭ ۇشقىرلىعى جەنە ٶزٸنە دەيٸنگٸ ەدەبي دەستٷردٸ جاڭعىرتا قولدانۋى بايقالادى.
بٸر جىلدارى «جامبىل دەگەن اقىن جوق, جامبىل قولدان جاسالىنعان» دەگەن ارىز سول كەزدەگٸ وداقتىڭ استاناسى مەسكەۋگە دەيٸن جول تارتقان. بۇل كٷنشٸلدٸك, جامبىلدىڭ ەلەمگە جايىلىپ كەتكەن اتاق-داڭقىن كٶرەالماۋشىلىق بولاتىن. جوعارىداعى بٸز كەلتٸرگەن ٶلەڭ جولدارى, جالپى تۇتاس مۇراسى جامبىلدىڭ ٷزدٸك حالىق اقىنى, جىراۋلار پوەزيياسىنىڭ سوڭعى تولقىنى بولعانىن تانىتادى. كەڭەس ٷكٸمەتٸنٸڭ ساياساتى جامبىلدى مٸنبە اقىنىنا اينالدىردى. بٸراق وعان اقىندى ايىپتاۋدىڭ ەش نەگٸزٸ جوق. وسى ارالىقتا جىر دٷلدٷلٸنٸڭ تاعى بٸر قىرى الدىڭنان شىعادى. ول – قاسىنداعى حاتشىلارىنان الىنعان جاي مەلٸمەتتٸ قۇدٸرەتتٸ جىرعا اينالدىرا بٸلۋٸ. اقىننىڭ تۋعان جەردٸ, وتاندى, ەڭبەك ادامىن ٷلكەن سٷيٸسپەنشٸلٸكپەن جىرلاعان اسقاق تۋىندىلارى, كٶڭٸل كٷي جىرلارى ەلٸ دە سىرىن دا, سىنىن دا جوعالتپاعان كٶركەم دٷنيەلەر بولىپ سانالادى.
جامبىل سٶز زەرگەرٸ عابيت مٷسٸرەپوۆ ايتپاقشى, «فەنومەن!».
سەمەن قۇلباراق, م.ح. دۋلاتي اتىنداعى تاراز ٶڭٸرلٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى
دەرەككٶزٸ: Egemen Qazaqstan گازەتٸ
