قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعايدى, سونداي-اق مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ پايدالانۋ نورمالارىن رەتتەيدٸ. الايدا, بٸزدٸڭ قوعامدا وسى قاستەرلٸ سيمۆولدارىمىزعا نەمقۇرايدى قاراپ, ونىڭ قۇندىلىعىنا, رۋحاني باعاسىنا, ەلدٸك سالماعىنا سالعىرتتىق تانىتىپ جٷرگەن زامانداستارىمىز از ەمەس. سوندىقتان دا زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتٸ زاڭگەرٸ (م. نەرٸكباەۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك زاڭ ۋنيۆەرسيتەتٸ) مارات قوعاموۆپەن قازاقستاننىڭ تۋىن, ەلتاڭباسىن جەنە ەنۇرانىن قولدانۋدىڭ قىر-سىرى تۋرالى ەڭگٸمەنٸ وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.
– مارات چەكٸشۇلى, بٸزگە مەملەكەتتٸك رەمٸزدەر كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ اجىراماس اتريبۋتى ەكەنٸن مەكتەپتەن ٷيرەتەدٸ. بۇل زاڭ تۇرعىسىنان نەنٸ بٸلدٸرەدٸ?
– ەرينە, نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەر – رەمٸزدٸك كاتەگورييالار رەتٸندە تۋ, ەلتاڭبا جەنە مەملەكەتتٸڭ مۋزىكالىق بەلگٸسٸ رەتٸندە ەنۇران – قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸن بٸلدٸرۋ مەن كٶرسەتۋدٸڭ تەك ٶزەكتٸ نىساندارى بولدى جەنە بولىپ قالا بەرەدٸ. ياعني, ٶز اۋماعىندا تولىق بيلٸكتٸ يەلەنۋ, ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتتى ٶز بەتٸنشە انىقتاۋ جەنە جٷزەگە اسىرۋ بەلگٸلەرٸ دەۋٸمٸز كەرەك. سول سەبەپتەن دە قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸن بٸلدٸرەتٸن تۋ, ەلتاڭبا, ەنۇران ۇعىمدارى تٸزبەسٸنٸڭ قاتاڭ كونستيتۋتسييالىق تەرتٸبٸمەن كەڭەس وداعى تۇسىندا - 1978 جىلعى قازاق كسر-نٸڭ ىدىراعان كونستيتۋتسيياسىندا, 1991 جىلعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭىندا, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 1993 جىلعى كونستيتۋتسيياسىندا دەيەكتٸ تٷردە قاراستىرىلدى..
قازاق كسر جوعارعى كەڭەسٸنٸڭ 1990 جىلعى «قازاق كەڭەستٸك سوتسياليستٸك رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸ تۋرالى» دەكلاراتسيياسىنا سەيكەس, قازاق كسر-نٸڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸنٸڭ نىشاندارى – ەلتاڭبا, تۋ, ەنۇران – قاسيەتتٸ, وعان قارسى كەز كەلگەن ەرەكەت زاڭمەن جازالانادى.
سونىمەن قاتار, كونستيتۋتسييانىڭ 9-بابىندا بەكٸتٸلگەن جەنە ونىڭ نورمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸ تۋرالى» 2007 جىلعى 4 ماۋسىمداعى كونستيتۋتسييالىق زاڭ ٷش نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ ٶڭدەۋدٸڭ يدەولوگيياسىن ەزٸرلەيدٸ, ولاردىڭ ەرقايسىسىندا اۆتورلار ۇلى كٶشپەندٸلەر ٶركەنيەتٸنٸڭ ٶمٸرٸنە ۋاقىت پەن ۇرپاق بايلانىسىن جەتكٸزە وتىرىپ, تەرەڭ ادامگەرشٸلٸك, مەدەني-تاريحي, ساياسي, قۇقىقتىق ماعىنانى وبەكتيۆتٸ تٷردە سالدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تۋى مەن ەلتاڭباسىن جەنە ولاردىڭ بەينەلەرٸن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك گيمننٸڭ مەتٸنٸن ورنالاستىرۋدى قوسا العاندا, پايدالانۋدىڭ نەگٸزگٸ قاعيدالارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2007 جىلعى 2 قازانداعى تيٸستٸ قاۋلىسىندا تولىعىراق سيپاتتالعان. مەسەلەن, تۋ –ورتاسىندا كٷن, سەۋلەلەرٸ بار, ونىڭ استىندا قالىقتاعان قىران بەينەلەنگەن تٶرتبۇرىشتى كٶك تٷستٸ. ەلتاڭبانىڭ شەڭبەر پٸشٸنٸ بار, ول كٶگٸلدٸر تٷس اياسىنداعى شاڭىراق بەينەسٸنە نەگٸزدەلگەن, ونداعى ۋىقتار, ياعني تٸرەك, كٷن سەۋلەسٸ تٷرٸندە جان-جاققا سەۋلە شاشادى. بۇل تٸزٸم اتالعان كونستيتۋتسييالىق زاڭدا كٶزدەلگەن جاعدايلاردا ورىندالاتىن مۋزىكالىق-پوەتيكالىق تۋىندى رەتٸندە ەنۇرانمەن تولىقتىرىلادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ رەزيدەنتسيياسى مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸڭ ەتالوندارىن ساقتاۋ ورنى بولىپ بەلگٸلەندٸ.
– بىلتىر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ قولدانۋ ەرەجەلەرٸن قايتا قاراۋدى تاپسىردى. قانداي ٶزگەرٸستەر قابىلداندى?
– 2022 جىلعى قاراشادا مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2022 جىلعى 16 ناۋرىزداعى جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ تۋرالى كونستيتۋتسييالىق زاڭ قابىلداندى, وندا بٸزدٸ قىزىقتىراتىن باسقا ەرەجەلەرمەن قاتار جاڭا قۇقىق سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ شەڭبەرٸ دە قامتىلدى. سونداي-اق كونستيتۋتسييالىق سوت, جوعارعى سوت كەڭەسٸ, جوعارعى سوت كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, ولار بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸن قولدانۋ ەرەجەلەرٸ دە مٸندەتتٸ تٷردە قولدانىلادى. سونىمەن قاتار, 2023 جىلعى سەۋٸردە ەكٸمشٸلٸك رەفورما تۋرالى كەزەكتٸ كونستيتۋتسييالىق زاڭدا ٷكٸمەتتٸڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸ سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ قۇزىرەتٸ ايتارلىقتاي قايتا قارالدى. اتاپ ايتقاندا, ٷكٸمەت جاڭا رەداكتسييادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋىن, ەلتاڭباسىن جەنە ولاردىڭ بەينەلەرٸن, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ەنۇرانىنىڭ مەتٸنٸن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸن مەرەكەلەردە قولدانۋ قاعيدالارىن بەكٸتۋدٸ ساقتاپ قالدى.
وسىلايشا, تەحنيكالىق رەتتەۋ جەنە مەترولوگييا سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا مەملەكەتتٸك تۋ مەن ەلتاڭبانىڭ ۇلتتىق ستاندارتتارىن ەزٸرلەۋ مەن بەكٸتۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2008 جىلعى 18 جەلتوقسانداعى № 109 قاۋلىسىمەن بەكٸتٸلگەن ۇلتتىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلەتٸن ولاردىڭ ەتالوندارىن ٶندٸرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ جٷكتەلەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلمەيتٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋى مەن ەلتاڭباسىن اۋىستىرۋ جەنە جويۋ, مەملەكەتتٸك رەمٸزدەر مەن گەرالديكالىق بەلگٸلەر مەسەلەلەرٸ بويىنشا ساراپتامالىق كەڭەس قۇرۋ, سونداي-اق ول تۋرالى ەرەجەنٸ ەزٸرلەۋ جەنە بەكٸتۋ جٷكتەلەدٸ. ال جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاننىڭ فۋنكتسييالارىنا تيٸستٸ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق بٸرلٸك اۋماعىندا مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ پايدالانۋدى (ورناتۋدى, ورنالاستىرۋدى) باقىلاۋ بويىنشا تٸكەلەي جاۋاپكەرشٸلٸك قوسىلدى.
– قاراپايىم ازامات مەملەكەتتٸك تۋدى قايدان ساتىپ الا الادى جەنە مەملەكەتتٸك كەرەك-جاراقتاردى شىعارۋعا كٸم قۇقىلى?
– كونستيتۋتسييالىق زاڭ مەن ٷكٸمەت قاۋلىسىندا بۇل سۇراققا تٸكەلەي جاۋاپ جوق. مەملەكەتتٸك تۋدى ساتىپ الۋعا تىيىم سالىنباعان. دەگەنمەن, مەملەكەتتٸك تۋ ونىڭ كٶلەمٸنە قاراماستان, ۇلتتىق ستاندارتقا سەيكەس بولۋى كەرەك ەكەنٸ سٶزسٸز. بۇل – جوعارىدا اتالعان قۇقىقتىق اكتٸلەر نورمالارىنىڭ ٶزگەرمەيتٸن تالابى.
مەملەكەتتٸك تۋ مەن ەلتاڭبانى ٶندٸرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن بەرٸلگەن تيٸستٸ ليتسەنزييا بولعان جاعدايدا جٷزەگە اسىرىلادى. وسىلايشا, مەملەكەتتiك تۋدى دايىنداۋعا رۇقسات ەتiلگەن ادام ونى تiكەلەي نەمەسە تيiستi ٶندiرiستiك قاتىناستارى بار ساۋدا ورىندارى ارقىلى ساتۋعا قۇقىلى.
– قازاقستاندىقتار سىيلىق رەتٸندە شەتەلگە مەملەكەتتٸك تۋ بەينەلەنگەن شوكولاد الىپ كەتٸپ جاتادى. بٸراق كونديتەرلٸك ٶنٸمنٸڭ قاپتاماسىندا مەملەكەتتٸك اتريبۋتتاردىڭ سۋرەتٸن قولدانۋ قانشالىقتى زاڭدى, سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, بۇل ەتيكاعا قانشالىقتى ساي كەلەدٸ?
– نەگٸزٸندە كونستيتۋتسييالىق زاڭدا مەملەكەتتٸك تۋدى ەرتٷرلٸ ماتەريالدىق وبەكتٸلەردە بەينەلەۋگە تٸكەلەي تىيىم سالۋ قاراستىرىلماعان. ال بٸزدٸڭ زاۋىتتاردا ٶندٸرٸلەتٸن قازاقستاندىق شوكولاد – بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ ٷلكەن, تەۋەلسٸز جەنە دەربەس مەملەكەت رەتٸندە ونى جەيتٸن ەربٸر ادامنىڭ ەسٸنە سالادى. سوندىقتان, بۇل مورالدىق تۇرعىدان, ۇلتتىق ماقتانىشىمىزدى تۋدىراتىن ٶنٸم جەنە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تۋى وبەكتيۆتٸ تٷردە باسىلعان.
– سوندا قانداي جاعدايلاردا مەملەكەتتٸك تۋدى پايدالانۋعا رۇقسات ەتٸلمەيدٸ?
– بٸرٸنشٸدەن, مەملەكەتتٸك تۋ كٶلەمٸنە قاراماستان, ۇلتتىق ستاندارتقا سەيكەس كەلمەسە. وسىعان بايلانىستى ول ۋەكٸلەتتٸ ورگان ايقىنداعان تەرتٸپپەن اۋىستىرىلۋعا جەنە جويىلۋعا جاتادى. ەكٸنشٸدەن, مەملەكەتتٸك تۋدى جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالار قورلاۋ وبەكتٸسٸ رەتٸندە پايدالانا المايدى. ٷشٸنشٸ, جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالاردىڭ مەنشiگiندەگi عيماراتتارعا, ٷي-جايلارعا نەمەسە ولاردىڭ جەكەلەگەن بٶلiكتەرiنە مەملەكەتتiك تۋدى ورنالاستىرۋ كەزiندە ول مەملەكەتتiك ستاندارتقا سەيكەس ەستەتيكالىق جاعىنان رەسiمدەلiپ, قوسالقى ٷي-جايلاردان, ٶتكەلدەر مەن قاۋٸپتٸ ورىنداردان الشاق ورنالاستىرىلۋعا تيiس.
سونىمەن قاتار, عيماراتتاردىڭ كٸرەبەرٸس توبىنا زاڭدى تۇلعالار مەملەكەتتٸك تۋدى قويۋ كەزٸندە بەلگٸلٸ بٸر پارامەترلەردٸ ساقتاۋى قاجەت. بۇل جەردە ارحيتەكتۋرالىق ەرەكشەلٸكتەر مەن قاباتتاردىڭ سانى ەسكەرٸلۋٸ تيٸس, ياعني عيمارات نەعۇرلىم بيٸك بولسا, تۋ سوعۇرلىم ٷلكەن بولۋى كەرەك. مەملەكەتتٸك تۋدىڭ بەينەسٸن قوعامدىق بٸرلەستٸكتەر مەن باسقا دا ۇيىمداردىڭ تۋلارىنىڭ گەرالديكالىق نەگٸزٸ رەتٸندە پايدالانۋعا بولمايدى. مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸڭ بەينەلەرٸن ستەندتەرگە نەمەسە پلاكاتتارعا ورنالاستىرۋ كەزٸندە ولاردىڭ بٸر دەڭگەيلٸ ورنالاسۋى, سونداي-اق كونستيتۋتسييادا بەلگٸلەنگەن تٸزبەلٸك تەرتٸبٸ ساقتالۋى تيٸس.
سونداي-اق, مەملەكەتتٸك تۋ مەن ەلتاڭبانىڭ ۇلتتىق ستاندارتتارىن بۇزۋ جەكە جەنە لاۋازىمدى تۇلعالارعا, شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ سۋبەكتٸلەرگە نەمەسە كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىمدارعا ەرتٷرلٸ مٶلشەردەگٸ ايىپپۇل سالۋ تٷرٸندەگٸ ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە ەكەپ سوعاتىنىن ەسكە سالامىن. قىلمىستىق زاڭدا مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ قورلاۋدىڭ ەر الۋان تٷرلەرٸن قاتاڭ جازالايدى, قىلمىستىڭ قوعامدىق قاۋٸپتٸلٸگٸ مەن كٸنەلٸ تۇلعاسىنا قاراي ايىپپۇلدان باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا دەيٸن جازا بەلگٸلەيدٸ.
كونستيتۋتسييالىق زاڭ نورمالارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸنە قۇرمەتپەن قاراۋدى جەنە ولارعا دەگەن كٶزقاراستى قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى ورىن الاتىنىن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى, سونداي-اق ەل اۋماعىندا ورنالاسقان تۇلعالار مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸمٸزدٸ قۇرمەتتەۋگە مٸندەتتٸ. سونىمەن قاتار, ازاماتتىق پەن وتانسٷيگٸشتٸككە, ٶز وتانىنا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸككە تەربيەلەۋدٸ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك رەمٸزدەرٸنە قۇرمەتپەن قاراۋدى, سونداي-اق ولاردىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن تٷسٸنۋدٸ دامىتۋ ماقساتىندا مەكتەپتەردٸڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جەنە كوللەدجدەردٸڭ نەگٸزگٸ جالپى بٸلٸم بەرەتٸن باعدارلامالارىندا وسى تاقىرىپقا ارنالعان ساباقتار ٶتكٸزٸلەدٸ. ولار ورنالاسقان عيماراتتاردا مەملەكەتتٸك تۋ ارنايى بەلگٸلەنگەن كٶرنەكتٸ جەرگە ورناتىلادى, مەملەكەتتٸك ەلتاڭبا نەمەسە ولاردىڭ بەينەلەرٸ, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتٸك ەنۇرانىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدەگٸ مەتٸنٸ ورنالاستىرىلادى.
– مەملەكەتتٸك ەنۇرانعا كەلسەك, ونى ورىنداۋ كەزٸندە ازاماتتىڭ زاڭسىز ەرەكەتٸ زاڭمەن جازالانادى ما? ال باسقا مەملەكەتتٸڭ ەنۇرانى ورىندالسا, ٶزٸڭدٸ قالاي ۇستاۋ كەرەك?
– بٸرٸنشٸ سۇراققا جاۋاپ: يە. بۇل جاعدايدا جاۋاپكەرشٸلٸك ازاماتتىڭ زاڭسىز مٸنەز-قۇلقىنىڭ سيپاتىنا بايلانىستى بولادى.
ەكٸنشٸ سۇراققا كەلەسٸدەي جاۋاپ بەرۋگە بولادى: سٸز شەت ەلدە ونىڭ ەنۇرانى ورىندالاتىن بەلگٸلٸ بٸر رەسمي ٸس-شاراعا قاتىساسىز دەلٸك. باسقاشا ايتقاندا, قابىلداۋشى مەملەكەتتٸڭ حاتتامالىق تەجٸريبەسٸ, جەرگٸلٸكتٸ ەدەت-عۇرىپتار مەن دەستٷرلەر تالاپ ەتەتٸندەي ەرەكەت ەتۋ كەرەك.
– مەملەكەتتٸك ەنۇراندى ويىن-ساۋىق ورىندارىندا, مىسالى, كاراوكە كلۋبتارىندا ورىنداۋعا بولاتىن ٸس-شارالاردىڭ تٸزٸمٸ زاڭمەن رەتتەلە مە?
– ناقتى جەنە جالپى سالتاناتتى ٸس-شارالاردى كٶرسەتە وتىرىپ, مەملەكەتتٸك ەنۇراندى قولدانۋ مەن ورىنداۋ تەرتٸبٸ كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ 8 جەنە 9-باپتارىندا جەنە جوعارىدا اتالعان ٷكٸمەتتٸڭ قاعيدالارىندا بەلگٸلەنگەن. وسىلايشا, بۇل تٸزٸم تولىق جەنە كەڭ تٷسٸندٸرۋگە جاتپايدى. بۇعان ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرٸندە گيمندٸ ورىنداۋ كٸرمەيتٸنٸ ەبدەن قيسىندى. الايدا, قۇقىقتىق اكتٸلەردە ونى وسى جەرلەردە پايدالانۋعا تٸكەلەي تىيىم سالىنباعان.
مىسالى, جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالار مەملەكەتتٸك تۋدى عيماراتتارعا, ونىڭ ٸشٸندە بالكوندارعا جەنە ارنايى ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلەتٸن ورىندارعا ٸلٸپ جاتادى, بۇل ولاردىڭ پاتريوتتىق سەزٸمٸن, قازاقستاندىق بٸرەگەيلٸكتٸ, ەلٸمٸزدٸڭ جەنە ونىڭ جەتٸستٸكتەرٸن ماقتان ەتۋٸنە قاتىستى. وسى ورايدا, مۇنداي مەكەمەلەردە نەگە ەنۇراندى شىرقاماسقا, ورىنداماسقا?
سالتاناتتى ٸس-شاراعا قاتىسۋشىلاردىڭ مەملەكەتتٸك ەنۇراندى ورىنداۋ تەرتٸبٸن پرينتسيپتٸ تٷردە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, كونستيتۋتسييالىق زاڭ نورمالارىنا سەيكەس, گيمندٸ كٶپشٸلٸك الدىندا ورىنداۋ كەزٸندە جينالعاندار قوسىلا ايتادى نەمەسە تىڭدايدى, ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى وڭ قولىن جٷرەك تۇسىنا قوياتىنىن ەسكە سالعان جٶن. مەملەكەتتٸك تۋدى سالتاناتتى تٷردە كٶتەرۋ جەنە ورناتۋ كەزٸندە, ەنۇران وينالعاندا, سالتاناتتى رەسٸمگە قاتىسقاندار تۋعا بەت بۇرىپ تۇرۋى كەرەك. گيمندٸ قىسقارتىپ ورىنداۋعا رۇقسات ەتٸلەدٸ, بٸراق بۇل بەكٸتٸلگەن مەتٸنگە جەنە مۋزىكالىق باسىلىمعا قاتاڭ سەيكەس مەملەكەتتٸك تٸلدە ورىندالۋى تيٸس.
جالپى العاندا, مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ قولدانۋ تەجٸريبەسٸ دامىدى, بٸراق ونى زەردەلەۋ مەن جالپىلاۋ, سونداي-اق ولاردى قولدانۋ تەرتٸبٸن نەعۇرلىم ناقتى زاڭنامالىق رەتتەۋ قاجەت.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
