بۇل تۋرالى پارتييانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلادى.
2008 جىلى قۇرىلعان «ايبەك» اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆٸ كەشەندٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. كەسٸپورىن قۇرامىندا مال ٶسٸرۋ, بورداقىلاۋ, سويۋ, ەت كومبيناتى, ەت بۇقتىرۋ, قالبىرلاۋ زاۋىتى بار. ەت باعىتىنداعى مالدى 4 شارۋاشىلىق ٶسٸرسە, بورداقىلاۋ الاڭىندا جىلىنا 600 باسقا دەيٸن ٸرٸ قارا بورداقىلانىپ, سويىلادى. ەت بۇقتىرۋ زاۋىتىندا ونى قالبىرلاۋمەن قاتار, تۇشپارا تەرٸزدٸ جارتىلاي فابريكاتتىڭ 6-7 تٷرٸ شىعارىلادى. اتالعان زاۋىتتىڭ ٶز مٷمكٸندٸگٸ تەۋلٸگٸنە 48 مىڭ بانك شىعارۋىنا شيكٸزات جەتٸمسٸزدٸگٸ قولبايلاۋ بولۋدا. كەسٸپورىن بٷگٸندە 80-گە جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.
"اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ٷلكەن كٶلەمدەگٸ اۋماعى ەلٸمٸزدٸڭ باتىس ٶڭٸرٸندە. بٸراق ولار شاشىراڭقى ورنالاسقاندىقتان ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ ورىندارىنا جەتكٸزۋ ٶتە قيىن. ەلٸمٸزدٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸ شيكٸزاتىن ٶڭدەۋدٸ ەلٸ تولىق يەگەرە الماي جاتقانىنىڭ بٸر سەبەبٸ – وسى.
ەر اۋداندا كەم دەگەندە بٸر ٶڭدەۋ مەكەمەسٸ بولۋ كەرەك. «اۋىل» پارتيياسىنىڭ ماقساتى – شارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەپ, ساۋدا-ساتتىق ورىندارىنا دەلدالسىز جەتكٸزۋ. ول دەگەنٸمٸز – قوسىمشا پايدا. ٶنٸم شيكٸزات كٷيٸندە ساتىلسا ول بولمايدى.
قايدا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارى سول ٷشٸن كەرەك. «اۋىل» پارتيياسىنىڭ ماقساتى – وسى سالانىڭ تامىرىنا قان جٷگٸرتۋ. قايتا ٶڭدەۋ مەكەمەلەرٸن مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ دەڭگەيٸ سۇرانىسقا ساي ەمەس. ولار ويداعىداي جۇمىس ٸستەپ, نەتيجە كٶرسەتۋٸ ٷشٸن مەملەكەت وعان اياماي قارجى سالىپ, كٶپ كٶلەمدە ينۆەستيتسييا قۇيۋ قاجەت. بەرٸن بيزنەس ٶكٸلدەرٸنٸڭ موينىنا ارتىپ, قاراپ وتىرۋعا بولمايدى.
مەملەكەت قولداۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرٸپ, قايتا ٶڭدەۋ مەكەمەلەرٸن قامتاماسىز ەتۋ تيٸس. سول كەزدە عانا ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸك بولادى. قايتا ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىنداردى قولداپ, ولاردىڭ ٶنٸمدەرٸنٸڭ شەتەلگە ساۋدالانۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. شەتەلگە شىققان تاۋار ۆاليۋتا ەكەلەدٸ. ۆاليۋتا كٶبەيگەن سايىن كەسٸپورىننىڭ دا ەلەۋەتٸ ارتىپ, قوسىمشا جۇمىس ورنىن اشادى.
«اۋىل» پارتيياسى مەجٸلٸسكە بارعاندا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمداردان باسقا سالىقتاردىڭ بارلىق تٷرٸن تولىق جويۋدى, ەڭبەك ادامىنىڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋدٸ بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەسەلە رەتٸندە كٶتەرەتٸن بولادى.
جالپى, اقتٶبە ٶڭٸرٸندە سوڭعى جىلدارى قۋاڭشىلىق قاتتى سەزٸلٸپ جاتىر. سۋ تاپشى, جايىلىمدار جۇتاپ بارادى. وسىنىڭ بەرٸ پارتييا نازارىندا, — دەدٸ كەسٸپورىن ۇجىمى الدىندا سٶز العان مەجٸلٸس كانديداتى ەربولات ساۋرىقوۆ.
«ايبەك» كەسٸپورنىنان كەيٸن كانديداتتار ۇن جەنە ۇن ٶنٸمدەرٸن ەلٸمٸزبەن قاتار ٶزبەك, رەسەي, تٷركٸمەن, گٷرجٸ, اۋعان ەلدەرٸ نارىعىنا شىعاراتىن «نوۆوالدجان» ۇن كومبيناتىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەستٸ.
"قازاقستاننىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸ ەكونوميكانى دامىتۋ ٷشٸن عانا ەمەس, جالپى مەملەكەت ٷشٸن دە ماڭىزدى ستراتەگييالىق مەنگە يە. «اۋىل» پارتيياسى اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى پروبلەمالاردى جەنە ولاردى شەشۋ جولدارىن ٶتە جاقسى بٸلەدٸ. بٷگٸندە بٸزدە اۋىل شارۋاشىلىعى شيكٸزاتىن ٶندٸرۋشٸ مەن قايتا ٶڭدەۋشٸلەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ناقتى رەتتەلمەگەن. سول جاعدايدى دۇرىس جولعا قويۋ كەرەك. قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورنىندا اينالىمدىق قاراجات جوق.
مۇنداي كەسٸپورىن قۇرۋعا ٷلكەن ينۆەستيتسييا كەرەك. قايتا ٶڭدەۋشٸلەردٸڭ تاباتىن پايداسى ٶتە از بولعاندىقتان وعان ەركٸم كەلە بەرمەيدٸ. سوندىقتان بۇعان مەملەكەتتٸك قولداۋ, ياعني سۋبسيدييا كەرەك. ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلە وسى. باتىس ٶڭٸرٸندەگٸ مال شارۋاشىلىعىن كەبەك تەرٸزدٸ قايتا ٶڭدەۋدەن شىعاتىن مال ازىعىمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك.
ول ٷشٸن ٶڭٸردە ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن قايتا ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىندار ٶتە قاجەت. وسى ايتىلعان مەسەلەنٸڭ بەرٸ «اۋىل» باستى نازارىندا.
بٸز مەجٸلٸسكە بارعان بەتتە اگرارييلەر مەن وتاندىق ازىق-تٷلٸك ٶندٸرۋشٸلەرٸن سٶزسٸز مەملەكەتتٸك قولداۋعا بەرٸك كەپٸلدٸكتەر بەرەتٸن «ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭ قابىلداۋدى, وتاندىق بيزنەستٸ يمپورت قىسىمىنان قورعايتىن جاڭا كەدەندٸك-تاريفتٸك ساياساتتى ەزٸرلەۋدٸ قولعا الامىز, — دەدٸ ۇجىمعا «اۋىل» پارتيياسىنان قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنە كانديدات سەرٸك ەگٸزباەۆ.
ودان كەيٸن كانديداتتار اقتٶبە وبلىسى قوبدا اۋدانى تۇرعىندارىمەن كەزدەستٸ. كەزدەسۋدە پارتييانىڭ حالىق قولداۋىمەن مەجٸلٸسكە بارعاندا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن لاتيفۋنديستەردٸڭ ەمەس, حالىقتىڭ پايداسىنا ەدٸل تٷردە قايتا بٶلۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر كودەكسٸن قايتا قاراۋدى, اۋىل حالقىنا, ياعني ەڭبەك ادامىنا «ەل اسىراۋشىسى» رەتٸندە ەرەكشە قۇقىقتىق مەرتەبە بەرۋ مەسەلە رەتٸندە كٶتەرەتٸنٸ جەنە سوعان قول جەتكٸزەتٸنٸ ايتىلدى.