Freedom Inside '26

كوميسسييا پەرمەنٸن قالاي كٷشەيتەمٸز?

كوميسسييا پەرمەنٸن قالاي كٷشەيتەمٸز?
جەر داۋى كٶپشٸلٸكتٸ ەكٸۇداي پٸكٸرگە قالدىردى. بۇل مەسەلە ساياسي قوعامدىق ٶمٸرٸمٸزدە قىزۋ تالقىلانعالى بەرٸ ٷكٸمەت باسشىسى كەرٸم مەسٸموۆ بۇل مەسەلەگە قاتىستى لەم-ليم دەپ تٸل قاتقان جوق. تەك مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقتى سابىرعا شاقىرىپ, ارنايى كوميسسييا قۇرىپ, بۇل مەسەلەنٸ قوعام نازارىندا كەڭٸنەن تالقىلاۋعا پەرمەن بەرگەننەن كەيٸن عانا حالىق ساباسىنا تٷسكەندەي بولدى. سوڭعى جاعدايلاردى ساراپقا سالعان ادام جىلدىڭ باستى وقيعاسى – جەر مەسەلەسٸ بولىپ قالا بەرەتٸنٸن بايقايدى.  

 

دەپۋتاتتار ناسيحات جۇمىسىنا جاراي ما?

komissia dalanews01
komissia dalanews01
جەر داۋى تۇتاس حالىقتىڭ ۇيقىسىنان وياتىپ, بٸر ماقساتقا ۇيىستىردى. سوندىقتان بۇل مەسەلەنٸڭ قىزۋى بٸرازعا دەيٸن باسىلماسى انىق. كوميسسييا مٷشەلەرٸ كەلەسٸ جىلعا دەيٸن كەڭەسٸپ,  حالىقتىڭ وي-پٸكٸرٸمەن ەسەپكە الىپ, ٶگٸزدٸ دە ٶلتٸرمەيتٸن, اربانى دا سىندىرمايتىن جول تابۋى تيٸس.

قازٸرگٸ تاڭدا جەرگە قاتىستى مەسەلەنٸ ەكٸمدەر مەن دەپۋتاتتار حالىققا تٷسٸندٸرۋدە. استانادان ايماققا جىلىنا بٸرنەشە رەت ات باسىن بۇراتىن دەپۋتاتتاردىڭ بەرٸ جەر داۋىنا قاتىستى مەسەلە بويىنشا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىمەن اينالىسا الماۋى مٷمكٸن. ونىڭ كٶپتەگەن سەبەپتەرٸ بار.

كٷنٸ كەشە عانا مەجٸلٸستٸڭ تٶرٸنەن العان ەرٸپتەسٸمٸز ارتۋر پلاتونوۆ تٷيٸندٸ مەسەلەنٸ تٷسٸندٸرۋدٸڭ ورنىنا بەيبٸت شەرۋگە شىققان ازاماتتاردى ايىپتى, وتقا ماي قۇيا تٷستٸ.  سوندىقتان قازاق تٸلٸن جەتٸك بٸلمەيتٸن بٸرقاتار دەپۋتاتتاردىڭ تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنان گٶرٸ مەسەلەنٸ ۋشىقتىرىپ الۋى ىقتيمال. راس, مەجٸلٸستە حالىقپەن سٶيلەسە الاتىن – قۋانىش ايتاحانوۆ, نۇرتاي سابيليانوۆ, باقىتبەك سماعۇل, بەكبولات تٸلەۋحان سىندى حالىق قالاۋلىلارى بار. بٸراق مۇنداي ازاماتتار از.

 

ساپارباەۆقا سەنٸم بٸلدٸرۋ كەرەك

saparbayev dalanews
saparbayev dalanews
بۇل داۋدىڭ تارقاتۋى ٷشٸن حالىققا جاقىن تۇلعانى ٷكٸمەتكە دە تارتۋدىڭ ماڭىزى زور. بيلٸكتە مۇنداي ازاماتتار بار ما? بار. اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەردٸبەك ساپارباەۆ. حالىق الاڭعا شىققاندا جۇرتپەن تٸلدەسٸپ, مەسەلەنٸ بٸرلەسٸپ شەشۋگە ىنتا تانىتقان ساپارباەۆ جۇرتتىڭ سەنٸمٸنە يە بولدى.

بٸزدٸڭشە, ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتٸنەن اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بولعان بەردٸبەك مەشبەكۇلىن ٷكٸمەتكە تارتۋدىڭ ماڭىزى زور. جۇرت ساپارباەۆتىڭ قاندايدا بٸر قارجىلىق توپتاردىڭ سويىلىن سوققانىن كٶرمەدٸ. سوندىقتان ٷكٸمەتتٸ تٸزگٸندەۋدە ساپارباەۆتان ارتىق كادر جوق.

ەلەمدٸك قارجى-ەكونوميكالىق قيىنشىلىق قوس ٶكپەدەن قىسىپ, ەۋرازييا وداق بويىنشا باستى ەرٸپتەسٸمٸز رەسەي قالىڭ سانكتسييادا كٶز اشا الماي قالعان قازٸرگٸدەي قيىن كەزەڭدە ٷكٸمەتتٸڭ ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸڭ تٷيٸنٸن تارقاتۋعا باسا مەن بەرۋٸ كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنەمٸز. دەسەك تە, دەل قازٸر قازاقستان ٷشٸن جەر داۋىنىڭ تٷيٸنٸن تارقاتۋدان ماڭىزدى مەسەلە جوق. بۇل رەتتە باتىستىڭ ەيدٸك وقۋ ورىندارىن تاۋىسقان ەكونوميست شەنەۋنٸكتەن گٶرٸ, حالىق الدىندا سيمپاتيياسى بار بايىرعى كادرلارعا ارقا سٷيەۋدٸڭ ماڭىزى زور.

ٷكٸمەت باسىنا بەردٸبەك ساپارباەۆ كەلەتٸن بولسا, حالىقتىڭ اتقارۋشى بيلٸككە دەگەن سەنٸمٸ بەكي تٷسەتٸنٸ انىق. بۇدان باسقا جەر تۋرالى كوميسسييا قۇرامىندا حالىق اتىنان ٷن قاتىپ جٷرگەن مۇحتار تايجان, ايدوس سارىم, بەرٸك ەبدٸعالي سىندى ۇلتجاندى ازاماتتاردى دا ٷكٸمەتتٸڭ قۇرامىنا تارتۋ قاجەت. بيلٸك وسىنداي قادامعا بارعان جاعدايدا سٶزسٸز حالىقتىڭ سەنٸمٸنە يە بولادى.

 

سەنٸم

komissia dalanews02
komissia dalanews02
جوعارىدا اتى اتالعان ازاماتتار اتقارۋشى بيلٸكتەن ٶز ورىندارىن تاپسا, ٷكٸمەتتٸڭ باس اۋرۋىنا اينالعان جەر داۋىنان باسقا, ەلٸمٸزدە قوردالانعان قارجى-ەكونوميكالىق, قوعامدىق-ساياسي مٷمكٸندٸكتەردٸڭ تٷيٸنٸ بٸرتٸندەپ تارقايتىنىنا ٷمٸت ارتۋعا بولادى. مۇنداي جاعدايدا جەر تۋرالى كوميسسييانىڭ قوعامدىق ٶمٸرٸمٸزدەگٸ سالماعى ارتىپ, حالىقتىڭ بويىندا كٷمەن-كٷدٸك سەيٸلەر ەدٸ.

بٷگٸندە اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ ٶكٸلدەرٸ قازاقستان كەسٸپورىندارىمەن بٸرلەسٸپ جەردٸ جالعا العاننان كەيٸن ولاردىڭ جەردٸ نىسانالى ماقساتتا پايدالانۋىن قۇزىرلى ورىندار باقىلايتىنىن ايتىپ, حالىقتى سەندٸرۋگە تىرىسۋدا. بٸراق كەيبٸر ازاماتتار مەن قوعامدىق بەلسەندٸلەر ولاردىڭ سٶزٸنە كٷدٸكپەن قارايدى. ەگەر ەلٸمٸزدە مەملەكەتتٸك قاداعالاۋ ٶز دەڭگەيٸندە جۇمىس ٸستەسە, الماتىدا قونىشىنان باسقان باي-ماناپ تاۋ باسىنا زەۋلٸم ٷيلەر سالماس ەدٸ. سول سيياقتى قاداعالاۋ ٶز دەڭگەيٸندە بولسا, ەلٸمٸزدەن ميللياردتاعان قارجى شەتەل اسپاعان بولار ەدٸ.

سوندىقتان بيلٸك الداعى ۋاقىتتا قۇر سٶزبەن حالىقتىڭ سەنٸمٸنە يە بولا المايتىنىن تٷسٸنۋٸ تيٸس. دەل قازٸر حالىق بيلٸكتەن ناقتى ٸس-ەرەكەتتٸ كٷتۋدە. كٶپشٸلٸك بۇل قانداي ٸس-ەرەكەت دەپ باس قاتىرۋى مٷمكٸن?

بٷگٸندە حالىق تا, بيلٸك تە جەر تۋرالى كوميسسييانىڭ قوعامداعى ساياسي سالماعىن تيٸستٸ دەڭگەيدە سەزٸنبەي وتىر. اقيقاتىن ايتساق, كوميسسييا حالىق پەن بيلٸكتٸڭ اراسىن جالعايتىن التىن كٶپٸر بولىپ تۇر. كوميسسييا جۇمىسى تالاي ادامنىڭ ار-نامىسىن وياتتى. وسىعان دەيٸن بيلٸكتٸڭ سٶزٸن سٶيلەپ, سويىلىن سوعىپ كەلگەن مىرزاتاي جولداسبەكوۆتىڭ ٶزٸ جيىن بارىسىندا قانداي ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ قوزعادى.

سول سيياقتى جەرگە قاتىستى تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەردٸ جەتٸك بٸلەتٸن, كەزٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸن باسقارعان اقىلبەك كٷرٸشباەۆتىڭ ٶزٸ بٸراز قۇندى پٸكٸرلەر ايتقانىنا كۋە بولدىق. ٷش مەرتە باسقوسقان كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا ورىندى پٸكٸرلەر ايتىلعانى اقيقات. ازاماتتار ٶزدەرٸنٸڭ پوزيتسيياسىن ايقىن اڭعارتتى. سوندىقتان حالىق كوميسسيياعا سەنٸم ارتۋى تيٸس. ال بيلٸك كوميسسييانىڭ جۇمىسىن دۇرىس باعالاپ, ايتىلعان ەربٸر پٸكٸرگە نازار اۋدارۋى كەرەك.

 

بەلسەندٸلەر ٷكٸمەتتە جۇمىس جالعاستىرا الا ما?

komissia dalanews taizhan
komissia dalanews taizhan
الداعى ۋاقىتتا حالىق اتىنان كوميسسييا جۇمىسىنا قاتىسىپ جاتقان قوعامدىق بەلسەندٸلەر بيلٸكپەن اۋىز جالاسىپ كەتتٸ دەپ ورىنسىز ٶكپە ارتۋدىڭ جٶنٸ جوق. كٷنٸ كەشە عانا «قازاق مٷددەسٸ ٷشٸن سايتانمەن دە كەلٸسٸمگە كەلەمٸن» دەپ ەلٸ ٷشٸن جانىن پيدا ەكتەن وسپان باتىردىڭ سٶزٸن قايتالاعان كٸشٸ تايجاننىڭ سٶزٸنە قۇلاق اسۋىمىز قاجەت.

ال بيلٸك بولسا, كوميسسييانىڭ جۇمىسىن باعالاپ, الدا-جالدا ٷكٸمەت قايتا جاساقتالىپ جاتسا (تٸپتٸ ٷكٸمەتتٸڭ اۋىسۋىنا كٷتۋدٸڭ دە قاجەتٸ جوق), ونىڭ قۇرامىنا حالىق مٷددەسٸن كٶزدەگەن ازاماتتاردى تارتۋدىڭ ماڭىزى زور. ٶيتكەنٸ ٷكٸمەت كەلەسٸ سايلاۋدى كٷتٸپ وتىراتىن پارلامەنت ەمەس. كەز كەلگەن ۋاقىتتا مينيستر مەن كوميتەت جەنە  اگەنتتٸك تٶراعالارىن تاعايىنداۋعا بولادى. كوميسسييا جۇمىسىنا حالىق اتىنان ٷن قوسىپ وتىرعان ازاماتتاردىڭ ٷكٸمەت قۇرامىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قابٸلەتٸ جەتكٸلٸكتٸ. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ كەزٸندە ٷكٸمەتتە تابىستى جۇمىس ٸستەگەنٸن بٸلەمٸز.

كوميسسييا جۇمىسى بارىسىندا تالاي ادامنىڭ وي-پٸكٸرٸنە قۇلاق اسقانىمىزدا ۇلتتىق, ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸ قامتىعان باسقوسۋلاردا ماڭىزدى پٸكٸرلەردٸ ەستٸدٸك. ەشكٸم ولاردىڭ اۋزىنا قاقپاق قويعان جوق. بۇدان بيلٸكتٸڭ دەموكراتييالىق باعىتتان اينىمايتىنىن اڭعارۋعا بولادى. بۇقارالىق قۇرالدارىنىڭ ەركٸن اقپارات حابار تاراتۋىنا دا مەيلٸنشە جاعداي جاسالدى. بٸزدٸڭ قوعام وسى مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانۋى تيٸس. ەربٸر ازامات كوميسسييا جۇمىسىنا بەلسەندٸ تٷردە قاتىسقان سايىن, مەسەلەنٸڭ وڭ باعىتتا شەشٸلۋٸنە جول اشىلاتىنىن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. سوندىقتان كوميسسييا جۇمىسىنىڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸمٸزدە سالماعىن ارتتىرۋدا بيلٸك تە, حالىق تا بارىنشا كٷش جۇمساۋى تيٸس.

جاربول كەنتۇلى