قارجى ساراپشىسى ايبار ولجايەۆتىڭ پىكىرىنشە، بيىل سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردىڭ قاتار اسەر ەتۋى قازاقستاننىڭ مۇنايدان تۇسەتىن تابىسىن ارتتىرۋى مۇمكىن. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇناي نارىعىنداعى قازىرگى جاعداي ەل بيۋدجەتىنە قوسىمشا قارجى اكەلۋى ىقتيمال، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قازاقستان سىرتقا ەكى نەگىزگى مۇناي ماركاسىن شىعارادى. ونىڭ ءبىرى - CPC Blend. بۇل - ەلدىڭ باستى ەكسپورتتىق مۇنايى. ساراپشىنىڭ دەرەگىنشە، 2025 جىلى كاسپيي قۇبىر كونسورسيۋمى ارقىلى شامامەن 63 ملن توننا CPC Blend تاسىمالدانعان. بۇل جالپى مۇناي ەكسپورتىنىڭ شامامەن 80 پايىزىنا تەڭ. بۇل مۇناي تەڭىز، قاشاعان جانە قاراشىعاناق كەن ورىندارىندا وندىرىلەدى.
ەكىنشى ەكسپورتتىق مۇناي ماركاسى - KEBCO. ايبار ولجايەۆتىڭ ايتۋىنشا، 2025 جىلى قازاقستان 10 ملن توننا KEBCO ساتقان. بۇل ەكسپورت كولەمىنىڭ شامامەن 17 پايىزىنا تەڭ. بۇل مۇناي "درۋجبا" قۇبىرى مەن رەسەيدىڭ ۋست-لۋگا پورتى ارقىلى جەتكىزىلەدى. ونىڭ سوزىنشە، KEBCO برەندى رەسەيگە قارسى سانكسيالار ەنگىزىلگەننەن كەيىن پايدا بولدى. نەگىزگى ماقسات - قازاقستاندىق مۇنايدى رەسەيلىك Urals ماركاسىنان اجىراتىپ، ەۋروپالىق نارىقتى ساقتاپ قالۋ.
ساراپشىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025 جىلى قازاقستان 96 ملن توننا مۇناي ءوندىرىپ، سونىڭ 76 ملن تونناسىن ەكسپورتتاعان. سول جىلى مۇناي سەكتورىنان ۇلتتىق قورعا 3،7 ترلن تەڭگە كولەمىندە تىكەلەي سالىق تۇسكەن. ايبار ولجايەۆ تەڭگەنىڭ ورتاشا باعامىن ەسكەرە وتىرىپ، بۇل شامامەن 7 ملرد دوللارعا تەڭ ەكەنىن ايتادى.
ونىڭ ەسەپتەۋىنشە، بىلتىر ەكسپورتتالعان 76 ملن توننا مۇناي شامامەن 560 ملن باررەلگە تەڭ. ال مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسى 68 دوللار بولعانىن ەسەپكە العاندا، ءار باررەل ۇلتتىق قورعا شامامەن 12،5 دوللار اكەلگەن.
سونىمەن قاتار، ساراپشى مەملەكەت مۇنايدان تەك سالىق ارقىلى تابىس تاپپايتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان ءىرى مۇناي جوبالارىنا دا قاتىسادى. ونىڭ ىشىندە تەڭىز، قاشاعان، قاراشىعاناق جانە كاسپيي قۇبىر كونسورسيۋمى بار. بۇل جوبالارداعى ۇلەستى مەملەكەت اتىنان "قازمۇنايگاز" ۇستاپ وتىر.
ايبار ولجايەۆتىڭ ايتۋىنشا، "قازمۇنايگاز" 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتكە شامامەن 800 ملن دوللار ديۆيدەند تولەسە، وندا ءار باررەل مۇنايدان قوسىمشا شامامەن 1،4 دوللار تۇسەدى. وسىلايشا، مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسى 68 دوللار بولعان 2025 جىلى مەملەكەت ءار باررەلدەن شامامەن 13،9 دوللار تابىس العان. جالپى تابىس شامامەن 7،8 ملرد دوللار بولعان.
ال 2026 جىلعا قاتىستى بولجامعا كەلسەك، ايبار ولجايەۆ Brent ماركالى مۇناي باعاسى 100 دوللارعا دەيىن كوتەرىلمەيدى دەپ سانايدى. دەگەنمەن، ونىڭ ايتۋىنشا، باعا 75 دوللاردان تومەن تۇسپەۋى مۇمكىن جانە شامامەن 85 دوللار دەڭگەيىندە قالىپتاسۋى ىقتيمال. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا شامامەن 25 پايىزعا جوعارى.
ساراپشىنىڭ بولجامىنشا، ەكسپورت كولەمى ساقتالسا، مەملەكەت ءار باررەلدەن شامامەن 17،4 دوللار تابىس تابۋى مۇمكىن. بۇل - جالپى ەسەپتە شامامەن 9،7 ملرد دوللار. ونىڭ پىكىرىنشە، ورمۋز بۇعازى ماڭىنداعى گەوساياسي جاعدايدىڭ اسەرى قازاقستانعا قوسىمشا 1،9 ملرد دوللار اكەلۋى ىقتيمال.
سونىمەن قاتار، ول KEBCO مۇنايىنا قاتىستى سالىق ەسەپتەۋ ءتارتىبى وزگەرگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان دەيىن ەكسپورتتاۋشىلار سالىقتى رەسەيلىك Urals باعاسى نەگىزىندە تولەگەن. ەندى سالىق KEBCO باعاسىنا قاراي ەسەپتەلەدى.
ايبار ولجايەۆتىڭ سوزىنشە، سانكسيالار اسەرىنەن Urals مۇنايى Brent باعاسىنان تومەن ساۋدالانادى. 2025 جىلى ايىرماشىلىق ورتا ەسەپپەن 13 دوللار بولعان. ال KEBCO باعاسى، كەرىسىنشە، Brent-تەن شامامەن 3 دوللارعا جوعارى قالىپتاسقان.
ونىڭ پىكىرىنشە، سالىق ەسەپتەۋ ءتارتىبىنىڭ وزگەرۋى ناتيجەسىندە مەملەكەت قوسىمشا شامامەن 300 ملن دوللار تابىس الۋى مۇمكىن.
ساراپشىنىڭ باعالاۋىنشا، ورمۋز بۇعازى توڭىرەگىندەگى جاعداي مەن KEBCO بويىنشا سالىقتىڭ جاڭا ءتارتىبى قازاقستانعا قوسىمشا قارجى اكەلەدى. وسى فاكتورلاردى ەسكەرگەندە، 2026 جىلى مۇناي سەكتورىنان تۇسەتىن جالپى تابىس شامامەن 10،6 ملرد دوللارعا جەتۋى ابدەن مۇمكىن.
