اۋىلدان قالاعا كٶشۋ نەگە كٶبەيدٸ: مەسەلەنٸ ينفراقۇرىلىم شەشە الا ما?

اۋىلدان قالاعا كٶشۋ نەگە كٶبەيدٸ: مەسەلەنٸ ينفراقۇرىلىم شەشە الا ما?
جي: Dalanews.kz

قازاقستاندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ اۋىل-ايماقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتىپ قانا قويماي, ٶڭٸرلەردەگٸ جۇمىس ورىندارىن كٶبەيتٸپ, حالىقتىڭ تۇراقتاپ قالۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل تۋرالى ٶڭٸرلٸك دامۋ سالاسىنداعى ساراپشى, Qazaq Expert Club مٷشەسٸ فاتيما گەرفانوۆا مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

پرەزيدەنتتٸڭ 2026 جىلعى جولداۋىنداعى نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ – اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاۋ. ونىڭ ماقساتى – تەحنولوگييالىق تۇرعىدان دامىعان, ەكونوميكاسى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ, ينفراقۇرىلىمى زاماناۋي جەنە حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى جوعارى ەل قالىپتاستىرۋ.

ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل باستاما اۋىلدىق جەرلەردەگٸ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتىپ, ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸكتەردٸ كەڭەيتۋگە جول اشادى.

قالا مەن اۋىل اراسىنداعى ايىرماشىلىق ەلٸ دە بار

قازاقستان سوڭعى جىلدارى ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ باعىتىندا بٸرقاتار جۇمىس اتقاردى. دەگەنمەن قالا مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ جاعدايى اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ازايتۋ مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ بولىپ وتىر. ٷكٸمەتتٸڭ 2025 جىلعى دەرەگٸنە سەيكەس, ٶڭٸرلٸك ستاندارتتار جٷيەسٸ بويىنشا قاجەتتٸ نىساندار مەن قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتٸلۋ دەڭگەيٸ قالالاردا ورتا ەسەپپەن 89,1 پايىزدى, ال اۋىلداردا 67,6 پايىزدى قۇراعان.

بۇل كٶرسەتكٸشتەر اۋىلدىق جەرلەردە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ەلٸ دە باسىمدىق بەرۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتەدٸ.

2025 جىلى اۋىلدان قالاعا كٶشكەندەر سانى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتٸ

ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋدىڭ ماڭىزىن ٸشكٸ كٶشٸ-قون كٶرسەتكٸشتەرٸ دە ايقىندايدى. 2025 جىلى اۋىل حالقىنىڭ قالاعا كٶشۋٸ نەتيجەسٸندە تازا كٶشٸ-قوننىڭ تەرٸس سالدوسى 129,4 مىڭ ادامعا جەتكەن. بۇل – 2000–2025 جىلدار ارالىعىنداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش.

وسىعان بايلانىستى اۋىلدىق جەرلەردە جۇمىس ٸستەۋگە جەنە تۇرۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. ول ٷشٸن تەك جول, سۋ قۇبىرى مەن باسقا دا نىسانداردى سالۋ جەتكٸلٸكسٸز. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋعا جەنە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا دا كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت.

ينفراقۇرىلىم جەكە ينۆەستيتسييا تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ

ينفراقۇرىلىمعا سالىنعان ينۆەستيتسييا جەكە بيزنەستٸڭ دامۋىنا دا ىقپال ەتەدٸ. كوممۋنيكاتسييالاردىڭ قولجەتٸمدٸ بولۋى كەسٸپ اشۋعا جەنە ٶندٸرٸس ورىندارىن ورنالاستىرۋعا كەتەتٸن شىعىندى ازايتادى. ال تۇرعىن ٷي مەن ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ دامۋى قاجەتتٸ مامانداردى ٶڭٸرگە تارتۋعا كٶمەكتەسەدٸ.

ەگەر اۋداندا سۇرانىسقا يە كەسٸپكەرلٸك جوبالار ٸسكە قوسىلسا, قۇرىلىس جۇمىستارى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا, جەرگٸلٸكتٸ جەتكٸزۋشٸلەرگە تاپسىرىستىڭ كٶبەيۋٸنە جەنە حالىق تابىسىنىڭ ٶسۋٸنە جول اشادى. سوندىقتان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن تەك سالىنعان نىسانداردىڭ سانىمەن باعالاۋ جەتكٸلٸكسٸز. جەكە ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ, قۇرىلعان جۇمىس ورىندارى جەنە سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ ٶسٸمٸ دە ەسكەرٸلۋٸ كەرەك.

اۋداننىڭ دامۋ جوسپارى نە ٷشٸن قاجەت?

ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ٶندٸرٸستٸك نىسانداردىڭ, تۇرعىن ٷيلەردٸڭ جەنە ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى ٶزارا ٷيلەسٸمدٸ بولۋى قاجەت. مەسەلەن, ٶندٸرٸس ورنى اشىلعانىمەن, تۇرعىن ٷي مەن ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر جەتكٸلٸكسٸز بولسا, مامانداردى سول ٶڭٸرگە تارتۋ قيىندايدى. سول سيياقتى, جۇمىسپەن قامتۋ مٷمكٸندٸگٸ ەسكەرٸلمەي سالىنعان قوعامدىق نىساندار دا كٷتكەن نەتيجەنٸ بەرمەۋٸ مٷمكٸن.

مۇنداي مەسەلەلەردٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن وبلىستار مەن اۋىلدىق اۋداندار دەڭگەيٸندە ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ جوسپارلارىن ناقتىلاۋ قاجەت. نىسانداردىڭ ورنالاسۋى مەن قۋاتىن بەلگٸلەۋ كەزٸندە دەموگرافييالىق بولجامدار, جۇمىسپەن قامتۋ پەرسپەكتيۆالارى جەنە تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرٸلۋگە تيٸس.

اۋىلدا قالۋعا قانداي جاعداي قاجەت?

اۋداندا جۇمىس ورىندارى كٶبەيٸپ, كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸك تۋسا, بالالاردىڭ بٸلٸم الىپ, دامۋىنا قولايلى ورتا قالىپتاسسا, تۇرعىنداردىڭ سول جەردە تۇراقتاپ قالۋىنا نەگٸز پايدا بولادى. ٶڭٸردٸڭ تارتىمدىلىعى حالىق اراسىندا جٷرگٸزٸلەتٸن ساۋالنامالار ارقىلى دا باعالانۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيٸنٸڭ ٶزگەرۋٸ, جەكە ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ مەن سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ ٶسۋٸ ينفراقۇرىلىمعا سالىنعان قاراجاتتىڭ نەتيجەسٸن كٶرسەتەتٸن نەگٸزگٸ ٶلشەمدەر بولۋى كەرەك.

وسىلايشا, ينفراقۇرىلىمدى ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋمەن ۇشتاستىرۋ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتىپ, حالىقتىڭ قالاعا جاپپاي كٶشۋٸن ازايتۋعا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن.