جولداۋ پەداگوگ-كادرلارعا جاڭاشا سەرپٸن بەردٸ
جاڭا وقۋ جىلى باستالىپ, بارلىق پەداگوگ قاۋىم جاڭاشا باستامامەن ٶز جۇمىستارىن باستار الدىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ «حالىق بٸرلٸگٸ جەنە جٷيەلٸ رەفورمالار – ەل ٶركەندەۋٸنٸڭ بەرٸك نەگٸزٸ» تاقىرىبىنداعى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋى بٷگٸنگٸ مەرەكەنٸڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرىپ جٸبەرگەندەي بولدى دەسەم ارتىق ايتقاندىعىم ەمەس. سەبەبٸ ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ جىل سايىنعى جولداۋىنان بٸلٸم سالاسى ەشقاشان تىسقارى قالعان ەمەس. قايتا قازاق بٸلٸمٸ مەن عىلىمىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ تەتٸگٸنە اينالىپ كەلەدٸ. ٶزدەرٸڭٸزگە بەلگٸلٸ «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان كٷننەن بەرٸ بۇل سالا قىزمەتكەرلەرٸنە دەگەن مەملەكەت قامقورلىعى ەسەلەنە تٷستٸ. مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىن جاڭا ٷلگٸدەگٸ تەحنيكامەن جابدىقتاۋ, مۇعالٸم ماماندىعىندا وقيتىن ستۋدەنتتەردٸڭ شەكٸرت اقىسىن ارتتىرۋ, وسى سالاعا بٶلٸنەتٸن گرانتتار سانىن كٶبەيتۋ سەكٸلدٸ يگٸلٸكتٸ ٸستەر جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا: «بيىلعى قاڭتار ايىنان باستاپ پەداگوگيكا سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسى 25 پايىزعا كٶبەيدٸ. الداعى ٷش جىلدا وسى ماقساتقا تاعى 1,2 تريلليون تەڭگە جۇمسايمىز. قابىلدانعان شارالار جەمٸسٸن بەرٸپ جاتىر. پەداگوگيكالىق ماماندىقتى قالاپ, وقۋعا تٷسكەندەردٸڭ ورتاشا بالى كٷرت ٶستٸ. بٸز ۇستازداردى قولداۋ ساياساتىن جالعاستىرا بەرەمٸز», دەگەن جولدار بار. سونداي-اق ول قازٸرگٸ قوعامنىڭ كٶز ٸلەسپەس جىلدامدىقپەن دامىپ جاتقانىن, سوندىقتان پەداگويكا سالاسىنىڭ ماماندارى ٷنەمٸ جاڭا زاماننىڭ وزىق تەحنولوگيياسىمەن ٷنەمٸ قارۋلانىپ وتىرۋ كەرەكتٸگٸن دە قاتاڭ تاپسىردى. پرەزيدەنت ٶز جولداۋىندا: «قازٸرگٸ جاھاندىق ٶزگەرٸستەر كەزەڭٸندە تٷلەكتٸڭ بٸلٸمٸ ەڭبەك نارىعىنا شىققانعا دەيٸن-اق جەتكٸلٸكسٸز بولىپ قالۋى ەبدەن مٷمكٸن. سوندىقتان, قۇزىرلى مينيسترلٸكتٸڭ الدىندا وقۋ باعدارلامالارىن جاڭا جاعدايعا بەيٸمدەۋ مٸندەتٸ تۇر. بۇل – كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن شارۋا», دەگەن سٶزٸ وسى سالادا ماماندار دايارلايتىن پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارتىلعان ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك ەكەنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ.
بۇل جايىندا بيىلعى «بٸلٸم مەن عىلىم – ەلدٸڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ كەپٸلٸ» تاقىرىبىندا ٶتكەن رەسپۋبليكالىق تامىز كونفەرەنتسيياسىندا قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايمامبەتوۆ: «قابىلدانعان «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ جٷزەگە اسىرىلىپ كەلەدٸ, پەداگوگتەردٸڭ ەڭبەك جاعدايلارى جاقسارتىلىپ, ەڭبەكاقىسى ارتتى. 2022 جىلعى قاڭتاردا بالاباقشا, مەكتەپ جەنە كوللەدج پەداگوگتەرٸنٸڭ ەڭبەكاقىسى تاعى 25 پايىزعا ارتاتىنىن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تٶرت جىلدا پەداگوگتەردٸڭ ەڭبەكاقىسى 2 ەسە ٶسەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. جىلدىڭ ەڭ باستى جاڭالىعى بيىلدان باستاپ پەداگوگتەر جۇمىسقا كونكۋرستىق نەگٸزدە قابىلداناتىن بولادى, – دەگەن ەدٸ. بۇل, ەرينە, ەندٸگٸ جەردە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بەسەكەگە تٷسەتٸنٸ سٶزسٸز. سەبەبٸ كونكۋرستىق نەگٸزدە جاس ماماندارعا سۇرانىس ارتىلعان جەردە ەلٸمٸزدٸڭ پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دا مەرتەبەسٸ انىقتالاتىنى انىق. سوندىقتان دا بٸزدٸڭ بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەرٸمٸز تەك ٶز ٸسٸنٸڭ بٸلگٸر مامانى عانا ەمەس, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دا بويىنا سٸڭٸرە بٸلگەنٸ جٶن. ٶيتكەنٸ ٶتكەن جىلعى تامىز كەڭەسٸنە قاتىسقان قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ۇلتتىق قۇندىلىققا قانىعىپ ٶسكەن ٶرەننٸڭ تانىمى تەرەڭ, دٸنٸ بەرٸك بولادى. اتا-بابالار امانات ەتكەن ۇلان-عايىر دالانى امان ساقتاۋ - ەڭ الدىمەن جاس بۋىنعا ارتىلعان زور ٷمٸت. كەيٸنگٸ ۇرپاق تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ تۋىن ەرقاشان بيٸك ۇستاۋى تيٸس. سوندىقتان بٸلٸمٸ تەرەڭ, ويى وزىق ۇرپاقتى تەربيەلەيتٸن مۇعالٸمدەر قاۋىمىنا زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ», – دەگەن بولاتىن.
بٸزدٸڭ قاراشاڭىراق بٸلٸم ورداسى دا بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىن جاڭاشا فورماتتا ۇيىمداستىرۋ جولىندا كٶپتەگەن باستامالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بٸز جاڭا وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ بارلىق پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا «ساندىق پەداگوگ-2» جازعى مەكتەپ ونلاين كۋرسىن ۇيىمداستىردىق. مۇنداعى ماقساتىمىز بٸز دايارلايتىن بٸلٸم الۋشىلار مەملەكەت سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەڭ بٸرٸنشٸدەن, ولارعا دەرٸس بەرەتٸن پروفەسسور-وقىتۋشىلارىمىز قاشان دا ٶز بٸلٸمدەرٸن ۇدايى جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋى تيٸس. ٶيتكەنٸ بٷگٸنگٸدەي قارىشتاپ دامىعان قوعامنىڭ ٶزٸ تسيفرلىق بٸلٸمدٸ تەرەڭ مەڭگەرۋدٸ قاجەت ەتٸپ وتىر. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸز وسىنداي ٷلگٸدەگٸ كۋرستاردى بىلتىرعى وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا «تسيفرلىق پەداگوگ» ايدارىمەن قولعا العان بولاتىن. سول ۋاقىتتا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ 780-نەن استام وقىتۋشىلارى وسى ونلاين كۋرستارىنا قاتىسىپ, تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىردى. بٸز بىلتىر پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا ZOOM, Disسord, Meet, Univer پلاتفورمالارى ارقىلى ونلاين دەرٸستٸ قالاي ۇيىمداستىرۋ كەرەكتٸگٸ جايىندا ەكٸ اپتالىق كۋرستار ۇيىمداستىرساق, بيىلعى وقۋ جىلىندا سول كۋرستاردى ودان ەرٸ جەتٸلدٸردٸك. بيىلعى جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ «تەستتٸلەۋ» ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن Ms. Teاms پلاتفورماسىندا قالاي جۇمىس جاساۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى ونلاين-كۋرستار ٶتكٸزٸلدٸ. بۇل كۋرستان پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى WordWاll, Kahoوt جەنە تاعى باسقا سەرۆيستەردٸڭ كٶمەگٸمەن Ms. Teاms-تا ونلاين دەرٸستەردٸ قالاي ۇيىمداستىرۋ كەرەكتٸگٸن جەنە جاڭا ساباقتى بەكٸتۋ كەزەڭٸندە نەمەسە پراكتيكالىق ساباقتاردا كەرٸ بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ, ستۋدەنتتەردٸڭ بٸلٸمٸن باعالاۋ جولدارىن ەركٸن مەڭگەرٸپ شىقتى. الداعى ۋاقىتتا وسى پلاتفورمالار كٶمەگٸمەن ستۋدەنتتەرگە دەرٸس, سەمينار ساباقتارىن جٷرگٸزەتٸن بولامىز.
سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ پەداگوگيكالىق ماماندىقتارىندا بٸلٸم الىپ جاتقان بٸتٸرۋشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸنە 1-14 قىركٷيەك ارالىعىندا جاڭارتىلعان بٸلٸم بەرۋ بويىنشا ەكٸ اپتالىق كۋرستار ٶتكٸزٸلەدٸ. بۇل كۋرستاردى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ» مەن «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىندا بٸلٸكتٸلٸكتەن ٶتكەن ماماندار دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ, ەلەكتروندى كٷندەلٸك جەنە ت.ب. جايىندا دەرٸستەر بەرەتٸن بولادى. 4 كۋرس ستۋدەنتتەرٸ بٸر جىل كٶلەمٸندە مەكتەپتە پەداگوگيكالىق پراكتيكادا بولادى. ولارعا اپتانىڭ دٷيسەنبٸ مەن سەنبٸ كٷندەرٸ ۋنيۆەرسيتەتتە دەرٸس, سەمينار ساباعى ۇيىمداستىرىلسا, قالعان سەيسەنبٸ مەن جۇما ارالىعاندا تولىق مەكتەپپەن بايلانىستا بولادى. بٸتٸرۋشٸ ستۋدەنتتەرگە ٶزدەرٸ بٸلٸم الاتىن ينستيتۋت پەن پراكتيكادان ٶتەتٸن مەكتەپ ەكٸمشٸلٸگٸ تاراپىنان جەتەكشٸ كۋراتورلار بەكٸتٸلەدٸ. سول بەكٸتٸلگەن جەتەكشٸ-ماماندار جىل بويى سول ستۋدەنتتٸڭ پەداگوگيكالىق پراكتيكاسىن قاداعالايتىن بولادى. بٸتٸرۋشٸ كۋرستاردى جىل بويى مەكتەپتە پەداگوگيكالىق پراكتيكادان ٶتكٸزۋ قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسى نەگٸزٸندە بيىل 3-شٸ جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلعالى وتىر. بۇل باعدارلاما نەگٸزٸندە قولعا الىنعان بۇل جۇمىس ٶز نەتيجەسٸن بەرٸپ كەلەدٸ, ايتالىق دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسى نەگٸزٸندە بٸرٸنشٸ 2019/2020 وقۋ جىلىندا جىل بويى مەكتەپكە بارعان پراكتيكانت-ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ 107-سٸ سول پراكتيكا ٶتكەن جەرٸندە ەرٸ قاراي مامان رەتٸندە قالسا, بىلتىرعى 2020/2021 وقۋ جىلىندا 297 ستۋدەنت جۇمىسقا ورنالاستى. سونىمەن بٸرگە بيىل بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸ 2910 بٸلٸمالۋشى بٸتٸرٸپ شىقتى. وسى بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەردٸڭ 2133-ٸ (73%) ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم السا, 777-ٸ (27 %) باسقا تٷلەكتەر. پەداگوگيكالىق ماماندىقتار بويىنشا بٸتٸرگەن 2133 ستۋدەنتتٸڭ 85% ۇلتتىق بٸلٸكتٸلٸك تەستتٸن ويداعىداي تاپسىردى. 23 پەداگوگ 6 اي وقۋدى اياقتاپ, قايتا دايارلاۋ سەرتيفيكاتىن الدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا دا بۇل كٶرسەتكٸشتەر ودان سايىن ارتاتىنى سٶزسٸز.
جالپى, قاراشاڭىراق بٸلٸم ورداسى پرەزيدەنت جولداۋىندا كٶرسەتٸلگەندەي بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ساپالى مامان دايارلاۋ جولىندا عى جۇمىسىن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرە بەرەدٸ.
حايرۋللا جەنٸبەكوۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اكادەمييالىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ دەپارتامەنت ديرەكتورى, پروفەسسور
