«جايلى مەكتەپ» – بٸلٸمدٸ ۇلت كەپٸلٸ

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا العاشقى جولداۋىندا مەملەكەت باسقارۋدىڭ جاڭا  ٷلگٸسٸ, جاڭا ەكونوميكالىق جەنە تەڭگەرٸمدٸ اۋماقتىق دامۋ, ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتى, قولجەتٸمدٸ ەرٸ ساپالى بٸلٸم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ, ەكولوگييا جەنە بيولوگييالىق  ەركەكٸلٸكتٸ قورعاۋ, تسيفرلاندىرۋ رەفورماسى, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتٸ باسقارۋ ٸسٸنە قاتىسۋى, ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسى سىندى مەسەلەلەرگە توقتالىپ, الدىمىزدا اۋقىمدى ەرٸ كٷردەلٸ مٸندەتتەردٸڭ تۇرعاندىعىن, سولاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن تىڭ تەسٸل, جاڭاشا ويلاۋ, جالپى ۇلتتىق ىنتىماق جەنە ٶزارا قولداۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ كٶرسەتتٸ. جولداۋدا قازٸرگٸ مٸندەت-حالقىمىزدىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ, سول ارقىلى تۇتاس ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋ, ادامدى جەنە قوعامدى ۋاقىت تالابىنا ساي جەتٸلدٸرۋ جاعىنا باسىمدىق بەرٸلگەن.

«جاڭارعان ۇلت قانا جاڭعىرعان ەلدٸڭ جەتٸستٸگٸن جاھان جۇرتىنا تانىتا الادى. مەن حالقىمىزدىڭ بويىندا ەلەم ٷلگٸ تۇتارلىق جاقسى قاسيەتتەرٸنٸڭ كٶبٸرەك بولعانىن قالايمىن.ۇلتىمىز جاڭا ساپاعا كٶشۋٸ ٷشٸن بٸزدٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرلٸك ۇستانىمدارىمىزدا ٶزگەرۋ كەرەك. قازاق قوعامىندا جاڭا قاعيداتتار جەنە جاڭا باعدارلار سالتانات قۇرۋى تيٸس»,-دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.

قاي كەزدە دە ۇلتتىق قۇندىلىق¬تارعا بەت بۇرىپ, ەسٸرەسە حالقىمىز-دىڭ بٸرتۋار تۇلعالارىنىڭ سٶزٸنە زور مەن بەرٸپ قارايتىن قاسىم-جو¬مارت كەمەلۇلى بۇل جولى ۇلت ۇستا¬زى احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ مىنا بٸر تانىمال سٶزٸن كەلتٸرە كەتٸپتٸ. «بٸلٸمدٸ بولۋعا وقۋ كەرەك. باي بولۋعا كەسٸپ كەرەك. كٷشتٸ بولۋعا بٸرلٸك كەرەك. وسى كەرەكتەردٸڭ جولىندا جۇمىس ٸستەۋ كەرەك» دەيدٸ.

ۇلت ۇستازىنىڭ سوناۋ حح عاسىردىڭ باسىندا ايتقان سٶزٸ كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن ماڭىزىن جويعان ەمەس, دەل وسى ۋاقىتتىڭ دا تالابىمەن تەرەڭ ٷندەسٸپ جاتىر.

«بٸرٸنشٸدەن, جيىرما بٸرٸنشٸ عاسىردىڭ ۇرپاعى تەرەڭ بٸلٸمدٸ بولعانى جٶن. ەكٸنشٸدەن, جاس بۋىندى ەرٸنبەي ەڭبەك ەتۋگە بەيٸمدەۋ قاجەت. ٷشٸنشٸدەن, كەز-كەلگەن ٸستٸ كەسٸبي داعدى ارقىلى جٷزەگە اسىرعان دۇرىس. تٶرتٸنشٸدەن, تەمٸردەي تەرتٸپ جەنە جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸك بارشامىزدىڭ بويىمىزدا بولۋى كەرەك. بەسٸنشٸدەن, ەدٸلدٸكتەن اينىماعان جٶن. ەدٸلدٸك – قوعام دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتى. ەدٸلەتتٸلٸك – ەسٸرەسە, ەل-جۇرتتىڭ تاعدىرىن شەشۋ ٷشٸن اسا قاجەت قاسيەت. التىنشىدان, بٸزگە كەرەگٸ – ادالدىق, ۇقىپتىلىق, تيياناقتىلىق. بەرٸمٸز ناعىز قازاقتى دەل وسىنداي كەيٸپتە كٶرگٸمٸز كەلەدٸ. بٸز سوندا عانا بەسەكەگە قابٸلەتتٸ مەملەكەت, زيياتكەر ۇلت قالىپتاستىرا الامىز. قازاق زييالىلارىنىڭ جاڭا كەزەڭدەگٸ مٸندەتٸ – ۇلت بولمىسىنىڭ جاڭا قاعيداتتارىن ورنىقتىرۋ. سونداي-اق, ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋعا اتسالىسۋ. جاڭعىرعان قوعام جات ەدەتتەردەن بٸرتٸندەپ ارىلۋى كەرەك»,- دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.

جولداۋداعى توقاەۆتىڭ بۇل سٶزٸ بٷگٸنگٸ ٶلشەممەن قاراعاندا اسا كٶرەگەندٸك.

ۇلى رەفورماتور  احمەت بايتۇرسىنۇلى: «حالىقتىڭ تٸرشٸلٸگٸن جاقسارتۋدى بالا تەربيەسٸنەن باستاۋ كەرەك, ٶيتكەنٸ بيلٸك باسقارۋ, حالىق تەك بٸلٸممەن تٷزەلەدٸ»-دەگەن. وسى ٶسيەتكە سەيكەس, بٸلٸم مەن تەربيە سالاسىنداعى جۇمىستاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, جان-جاقتى دامىتۋ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە بارىنشا نازار اۋدارىلىپ, كٷش سالىندى. 

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىرعى جولداۋىندا «ساپالى ورتا بٸلٸم الۋ – ەربٸر بالانىڭ مىزعىماس قۇقىعى. مۇنداعى ەڭ تٷيٸندٸ سٶز – «ساپا». سوندىقتان بٸلٸم ساپاسىن جاقسارتۋ جەنە مۇعالٸمدەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ اۋاداي قاجەت»,-دەدٸ. ايتا كەتەرلٸك, وسىدان ەكٸ جىل بۇرىن ەلٸمٸزدە «بالالار جىلى» اتالىپ ٶتٸلدٸ. سول جىلى «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى بەكٸتٸلٸپ, ونىڭ اياسىندا 2026 جىلعا دەيٸن 842 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 400-گە جۋىق مەكتەپ سالۋ جوسپارلاندى. بىلتىر قازاقستاندا 388  مىڭنان استام سەبي دٷنيەگە كەلگەن. مۇنداي دەموگرافييالىق سەرپٸن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر تۋىنداتپاس ٷشٸن بالالار ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, بالالاردىڭ ٶسۋٸمەن دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ بويىنشا جٷيەلٸ, ويلى جەنە قارقىندى جۇمىستار ويلاستىرىلدى.  ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, 2023 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيٸن ەلٸمٸزدە 78,5 مىڭ ورىندىق 77 مەكتەپ اشىلعان. جالپى «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى ەل اۋماعىندا 2 كەزەڭمەن ٸسكە اسادى. باستاپقىسى بويىنشا بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن 217 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى اياقتالۋى تيٸس. ونىڭ 98-ٸ بٸرٸنشٸ قىركٷيەككە دەيٸن پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ. تاعى 152 نىسان 2025 جىلعا جوسپارلانعان.

پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىمەن ەلٸمٸزدە  "ۇلتتىق قور – بالالارعا" جوباسى قولعا الىنىپ, جٷزەگە اسىرىلدى. بيىل جىل باسىندا 6,9 ملن بالانىڭ ەسەپشوتىنا 100,52 دوللاردان تٷستٸ. جالپى سوماسى – 695 ميلليون دوللار.

2022 جىلى 2 جاڭا قىزىقتى باستاما قابىلداندى. بالالار اماندىعىنىڭ يندەكسٸن ەزٸرلەۋ جەنە ٶڭٸرلەردە بالالار قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل لاۋازىمدارى ەنگٸزٸلدٸ. بۇل باستامالاردى ساپالى جٷزەگە اسىرۋ شىنىمەن «باۋىرمال» بولاتىن, ولاردىڭ اماندىعىن سٶزسٸز باسىمدىق ەتەتٸن ينستيتۋتتىق ورتانى قالىپتاستىراتىنى داۋسىز.

ەلٸمٸزدە سوڭعى جىلدارى قالىپتاسقان بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاعدايدى جاقسى تٷسٸنەتٸنٸن جەنە دامۋدىڭ جاڭا ٷلگٸسٸنە قالاي جٷيەلٸ باعىتتاۋدى بٸلەتٸنٸن كٶرسەتەدٸ. ٷكٸمەت قۇرىلىمىندا بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىن باسقاراتىن ەكٸ ۆەدومستۆو پايدا بولدى. دەلٸرەك ايتساق, بٸر بەيٸندٸ مينيسترلٸكتٸڭ ورنىنا ەكەۋٸ, ياعني وقۋ- اعارتۋ مينيسترلٸگٸ مەن عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ قۇرىلدى. بۇل قادام ارقىلى بٸلٸم مەن عىلىمعا جەتكٸلٸكتٸ كٶڭٸل بٶلٸنٸپ, مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە جاعداي جاسالدى. بۇل ابسوليۋتتٸ نەگٸزدەلگەن كٶزقاراس. قاراپايىم تٸلمەن ايتساق, مەكتەپتەگٸ بٸلٸمدە ساپا بولماسا, وندا ساپالى عىلىم بولمايدى. اۋىل مەن قالا, ەر تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك توپتار اراسىندا بٸلٸمگە قاتىستى قولجەتٸمدٸلٸك الشاقتاسا, ەلەۋمەتتٸك جەنە ماتەريالدىق تەڭسٸزدٸك ۋشىعادى. نەتيجەسٸندە بۇل  مەملەكەتتٸڭ ورنىقتىلىعىنا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى وسىنداي تٷيتكٸلدەردٸڭ الدىن الۋ, بولدىرماۋ, مەسەلەنٸ شەشۋ ماقساتىندا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىن ەنگٸزدٸ. مەسەلەنٸڭ مەن-جايىن بٸلمەيتٸن ادام زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتالعان ەسەم دە سۇلۋ, جايلى مەكتەپتەردە بٸلٸم الۋ وسى سالاداعى رەفورمالاردى تٷبەگەيلٸ شەشەدٸ دەپ جانساق تٷسٸنۋٸ مٷمكٸن. ەرينە, سوڭعى ٷلگٸدەگٸ مەكتەپتەر قۇرىلىسى قاجەت, بٸراق ونىمەن تەك بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بٸلٸمنٸڭ ماتەريالدىق بازاسى عانا شەشٸلەدٸ ال, پرەزيدەنتتٸڭ اتىراۋدا ٶتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا سٶيلەگەن سٶزٸندەگٸ جالپى ۇلتتىق قۇندىلىقتار: تەۋەلسٸزدٸك جەنە وتانشىلدىق, بٸرلٸك پەن ىنتىماق, ەدٸلدٸك جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك, زاڭ مەن تەرتٸپ, ەڭبەكقورلىق جەنە كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸك, جاسامپازدىق پەن جاڭاشىلدىق ەرەكشە اتاپ كٶرسەتٸلدٸ. وسىلايشا «جايلى مەكتەپتەگٸ» بٸلٸم مەن تەربيە بەرۋدٸڭ باعىت-باعدارىن جەنە جاڭا جۇمىس مازمۇنىن, ماقسات-مٸندەتتەرٸن, تۇتاستاي جٷيەسٸن ايقىنداپ بەردٸ. ولاي بولسا, وسى ماڭىزدى مٸندەتتەردٸ شەشۋگە رەسپۋبليكانىڭ ورتا بٸلٸم جٷيەسٸ قانشالىقتى دايىن دەگەن سۇراق تۋىندايدى. ول ٷشٸن تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى بٸلٸمنٸڭ جاي-كٷيٸنە توقتالعان ورىندى سيياقتى.

تەۋەلسٸزدٸكتەن كەيٸنگٸ رەسپۋبليكادا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ دامۋ كەزەڭدەرٸ:

1991-1994 جىلدارى: ۇلتتىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ نەگٸزدەرٸ قالاندى, وتباسىلىق تەربيەنٸڭ ۇلتتىق جٷيەسٸ زەرتتەلدٸ, بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭدىق جەنە نورماتيۆتٸك بازا قۇرىلدى.

1995-2000 جىلدارى: مەملەكەتتٸك ستاندارتتار مەن باعدارلامالار ەزٸرلەندٸ, اقپاراتتاندىرۋدىڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸ جٷزەگە اسىرىلدى.

2001-2004 جىلدارى: جاڭا وقۋلىقتار شىعارىلا باستالدى, 12 جىلدىق وقىتۋعا كٶشۋ بويىنشا ەكسپەريمەنتتٸك نۇسقالار ەنگٸزٸلدٸ.

2005-2010 جىلدارى: بٸلٸم سالاسىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلامالارى ٸسكە اسىرىلدى, اقپاراتتاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ٷشٸنشٸ جەنە تٶرتٸنشٸ كەزەڭدەرٸ جٷرگٸزٸلدٸ.

2010-2015 جىلدارى: بٸلٸم بەرۋدٸ جاڭعىرتۋ بويىنشا ٸس-شارالار قولعا الىندى, 12 جىلدىق بٸلٸم بەرۋگە كٶشۋ جۇمىستارى بەلسەندٸ تٷردە جٷرگٸزٸلدٸ.

2015-2019 جىلدار: مەملەكەتتٸك جالپىعا مٸندەتتٸ بٸلٸم بەرۋ ستاندارتى ەنگٸزٸلدٸ, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ بويىنشا جاڭا مٸندەتتەر قويىلدى. مەملەكەتتٸك  باعدارلاماعا سەيكەس, بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ٶز جۇمىسىن التى باعىتتا جٷرگٸزدٸ. دەلٸرەك ايتساق, 

 بٸلٸم بەرۋدٸڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ەسٸرەسە اقپاراتتاندىرۋ سالاسىندا: اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردىڭ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزٸلۋٸ مەن كەڭٸنەن قولدانىلۋى ماڭىزدى, بٸراق بۇل باعىتتا جەتكٸلٸكتٸ جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزٸلمەدٸ.

 ٷش تٸلدٸلٸكتٸ دامىتۋ: ٷش تٸلدە بٸلٸم بەرۋ ساياساتىن ٸسكە اسىرۋ قاجەت, بۇل بٸلٸم الۋشىلاردىڭ كٶپ تٸلدٸك قابٸلەتٸن ارتتىرۋدى ماقسات ەتەدٸ.

12 جىلدىق وقىتۋعا كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشۋ:

• 2017 جىلى – 1-سىنىپ
• 2018 جىلى – 2, 5, 7-سىنىپتار
• 2019 جىلى – 3, 6, 8, 10-سىنىپتار
• 2020 جىلى – 4, 9, 11, 12-سىنىپتار

بۇل باعىتتاعى جۇمىستار باستالدى, بٸراق جوسپارلانعانداي تولىق ورىندالمادى.

جەكە مەنشٸك جەنە مەملەكەتتٸك سەكتورلار ٷشٸن تەڭ جاعداي جاساۋ: جەكە سەكتوردا وڭ نەتيجەلەر بايقالمادى, ال مەملەكەتتٸك سەكتوردا بٸلٸم ساپاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالدى.

بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتٸنٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ: بۇل شارالار ورتا بٸلٸم مەكەمەلەرٸندە جەمقورلىقتىڭ كٶبەيۋٸنە الىپ كەلدٸ.

عىلىمدى قارجىلاندىرۋ قاعيدالارىنا كٶشۋ: قازاقستاننىڭ بٸلٸم بەرۋ رەفورمالارى تەۋەلسٸزدٸكتەن كەيٸنگٸ كەزەڭدەردە, ياعني 1991-2019 جىلدار ارالىعىندا, نەگٸزٸنەن كەڭەستٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنەن باس تارتىپ, ۇلتتىق مەكتەپتٸڭ جاڭا مودەلٸن قالىپتاستىرۋ مەن ەلەمدٸك بٸلٸم جٷيەسٸنە كٸرٸگۋگە باعىتتالدى. بۇل رەفورمالار ورتا مەكتەپتەردٸ 12 جىلدىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە كٶشٸرۋگە قاتىستى بولدى. الايدا, ەلٸمٸزدەگٸ ورىس تٸلدٸ جەنە قازاق تٸلدٸ مەكتەپتەردٸ بٸر جٷيەگە كەلتٸرۋ مەسەلەسٸ, سونداي-اق ۇلتتىق مەكتەپتٸڭ بٸرتۇتاس جوباسىن جاساۋ ٸسٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن تولىق شەشٸمٸن تاپقان جوق.

12 جىلدىق بٸلٸم بەرۋگە كٶشۋ جٶنٸندەگٸ رەفورمالارعا قىرۋار قارجى جۇمسالعانىمەن, بۇل رەفورما تولىق جٷزەگە اسپادى. تەۋەلسٸزدٸك العان 30 جىلدىڭ ٸشٸندە بٸلٸم سالاسىن 14 مينيستر باسقاردى, ورتا ەسەپپەن ەر مينيستر ەكٸ جىلعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىت قىزمەت ەتتٸ. بارلىق مينيسترلەر ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم سالاسىنا ٶز رەفورمالارىن ۇسىنعانىمەن, ولاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە قاتىستى ەشكٸمنٸڭ سۇراۋى بولمادى.

بۇل رەفورمالار بٸلٸم جٷيەسٸنٸڭ نەگٸزٸن جەنە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ پسيحولوگييالىق كٶزقاراستارىن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتتٸ. باتىستىق وقۋ جٷيەسٸنەن كٶشٸرٸلٸپ, ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم جٷيەسٸنە ەنگٸزٸلگەن رەفورمالار جٷيەلٸ بٸلٸم نەگٸزٸن قامتاماسىز ەتپەدٸ. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جاس ەرەكشەلٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ٶزٸن قورشاعان تابيعي جەنە قوعامدىق ورتانى تانىپ, تۇلعالىق كٶزقاراسىن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن بەرٸلەتٸن بٸلٸم جٷيەلٸ بولۋى كەرەك. الايدا, رەفورمالاردىڭ بٸردە-بٸرەۋٸ بۇل قاراپايىم قاعيدانى ەسكەرمەدٸ.

بٸلٸم سالاسى ەكونوميكانى جەنە ەڭبەك نارىعىن دامىتۋعا قىزمەت ەتۋٸ كەرەك.  قازٸرگٸ تاڭدا بۇل پرينتسيپتٸ ەلەم ەلدەرٸنٸڭ كٶپشٸلٸگٸ مويىندايدى. الايدا, بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا بۇل ماقساتقا جەتۋدٸڭ ەكٸ تٷرلٸ امالدارى قاراستىرىلادى, سونىڭ نەتيجەسٸندە ەلەم ەلدەرٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن ەكٸ توپقا بٶلۋگە بولادى.

بٸرٸنشٸ توپتاعى ەلدەر بٸلٸكتٸلٸگٸ جوعارى ماماندار دايارلاۋعا باسا نازار اۋدارادى جەنە ەل ٸشٸندەگٸ ەليتالى مەكتەپتەردٸڭ دامۋىنا باسىمدىق بەرەدٸ. بۇل ەلدەر ەكونوميكاسىن دامىتۋدا نەگٸزٸنەن جوعارى بٸلٸكتٸ ماماندارعا, ياعني جەكە تۇلعالاردىڭ اقىل-ويى مەن قابٸلەتٸنە سٷيەنەدٸ. اقش جەنە دەستٷرلٸ كاپيتاليستٸك جٷيەدەگٸ ەلدەر وسى توپقا جاتادى.

ەكٸنشٸ توپتاعى ەلدەر ساپالى بٸلٸمنٸڭ جالپى حالىققا قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. بۇل ەلدەر بٸلٸم الۋدىڭ تەڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸكتٸ نىعايتۋعا ۇمتىلادى. سوڭعى جىلدارى ەرەكشە دامىپ كەلە جاتقان ازييا ەلدەرٸ مەن قىتاي وسى توپقا جاتادى.

ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بٸلٸمنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ بويىنشا سوڭعى جىلدارى جٷرگٸزٸلگەن زەرتتەۋلەر ەكٸنشٸ توپتاعى ەلدەردٸڭ تاڭداعان باعىتتارىنىڭ دۇرىستىعىن كٶرسەتٸپ وتىر. جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ قارقىندى دامۋى جەنە ەلەم ەلدەرٸنە كەڭٸنەن تارالۋى جەكە ماماننىڭ عانا ەمەس, قوعامداعى ەر ادامنىڭ بٸلٸمدٸ جەنە بەسەكەلەستٸككە قابٸلەتتٸ بولۋىن تالاپ ەتەدٸ.

بٸلٸم سالاسىندا مەكتەپتەردٸڭ بٸر عانا تيپتٸ بولۋىن جارييالاي وتىرىپ, بٸزدٸڭ قازاقستانىمىز دا وسى ەكٸنشٸ توپتاعى ەلدەر اراسىنداعى ورنىن ودان ەرٸ بەكٸتە تٷستٸ دەپ ەسەپتەيمٸز.

قازٸرگٸ جاعداي

ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ينتەگراتسييالاۋ: پرەزيدەنتتٸڭ سٶيلەگەن سٶزٸندە كٶرسەتٸلگەن جالپى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋ, پاتريوتيزم, ەدٸلدٸك, زاڭ مەن تەرتٸپكە باعىنۋ, ەڭبەكقورلىق جەنە جاڭاشىلدىقتى دەرٸپتەۋ ماڭىزدى.

«جايلى مەكتەپ» جوباسى: مەكتەپ ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋ, زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ, وقۋشىلاردىڭ جايلى وقۋ شارتتارىن جاساۋ ماقساتىندا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.» جايلى مەكتەپ" جوباسى اياسىندا بٸرقاتار ناقتى جۇمىستار جٷزەگە اسىرىلۋدا. اتاپ ايتقاندا زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلەتٸن جاڭا مەكتەپتەر سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرٸلٸپ جاتىر. بٸر عانا مىسال, پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سەيكەس, قىزىلوردا وبلىسىندا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 21 مەكتەپ سالىنادى. جوبا قۇنى – 98 ملرد تەڭگە. وبلىس ەكٸمٸ نۇرلىبەك نەلٸباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸردە ٶتكەن جىلى ۇلتتىق جوبا اياسىندا باستالعان 10 مەكتەپ بيىل قىركٷيەك ايىندا پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. بيىل 11 وقۋ ورنىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ٷكٸمەت اعىمداعى جىلى 200 مىڭ وقۋشى ورنى تاپشىلىعىن جويۋعا كٷش سالماق. جايلى مەكتەپ كەڭ, جارىق جەنە قاۋٸپسٸز بولادى, قاجەتتٸ وقۋ قۇرال-جابدىقتارىمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.

قازٸرگٸ مەكتەپتەردٸ جٶندەۋ: بار مەكتەپتەردٸ جاڭعىرتۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل جۇمىستار مەكتەپتەردٸڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان.

وقۋ قۇرال-جابدىقتارىن جاڭارتۋ: مەكتەپتەر زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ, مىسالى, ينتەراكتيۆتٸ تاقتالار, كومپيۋتەرلەر جەنە زەرتحانالىق جابدىقتار.

سانيتارلىق جەنە قاۋٸپسٸزدٸك ستاندارتتارىن جاقسارتۋ: مەكتەپتەردە سانيتارلىق-گيگيەنالىق جاعدايلار مەن قاۋٸپسٸزدٸك ستاندارتتارى جاڭارتىلىپ, وقۋشىلار ٷشٸن قولايلى ورتا جاسالادى.

كٶپفۋنكتسيونالدى كەڭٸستٸكتەر: مەكتەپتەردە سپورتزالدار, شىعارماشىلىق ستۋدييالار جەنە باسقا دا كٶپفۋنكتسيونالدى كەڭٸستٸكتەر قۇرىلىپ, وقۋشىلاردىڭ بارلىق باعىتتاعى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ كٶزدەلگەن.

جاسىل ايماقتار: مەكتەپ اۋماعىندا جاسىل ايماقتار مەن دەمالىس ورىندارى قۇرىلىپ, ەكولوگييالىق تازا ورتا جاساۋعا كٶڭٸل بٶلٸنٸپ كەلەدٸ.

بۇل شارالار وقۋشىلاردىڭ بٸلٸم الۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جەنە وقۋ پروتسەسٸن قولايلى ەتۋ ماقساتىندا جٷزەگە اسىرىلىپ وتىر. قورىتا ايتقاندا, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى نەگٸزگە العان «جايلى مەكتەپ» جوباسى مەن بٸلٸم بەرۋ رەفورمالارىنىڭ وڭ نەتيجەلەرٸ ٷشٸن جٷيەلٸ جەنە كەشەندٸ شارالار قابىلدانىپ جاتىر. بٸز بۇعان قۋانامىز. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى –ەدٸلەتتٸ قازاقستان قۇرۋدىڭ ستراتەگييالىق نەگٸزدەرٸنٸڭ بٸرٸ, بٸلٸمدٸ ۇلت كەپٸلٸ.

اباي جومارتۇلى, ارداگەر-ۇستاز

قىزىلوردا قالاسى