ەبٸليازوۆتان باسقا ماڭىزدى دٷنيە بار
بۇل جيىننىڭ بريۋسسەلدە ٶتەتٸنٸ مەلٸم بولعاندا بٸراز جۇرت ەۋروپادا بويتاسالاپ جٷرگەن مۇحتار ەبٸليازوۆقا قارسى ۇيىمداستىرىلعان شارا ەكەنٸن دە ايتىپ قالدى.
يە, لوگيكاعا سييادى. بٷگٸندە قازاقستاندا تىيىم سالعان ۇيىمنىڭ جۇمىسىن ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى قىزدىرۋعا بار كٷشٸن سالعان ەبٸليازوۆ قازٸر بيلٸكتٸڭ باس اۋرۋىنا اينالعانى جاسىرىن ەمەس.
ەكٸنشٸدەن, دەل وسى كەزدە بيلٸك پەن وپپوزيتسييادا جٷرگەن ازاماتتاردىڭ ٶز مٷددەسٸن كٶزدەۋٸ ەلٸمٸزدٸڭ ٷلكەن تىعىرىققا تٸرەيتٸنٸ انىق. ەگەر ەل ٸشٸندە ساياسي تارتىس ٷدەي تٷسسە, تەۋەلسٸزدٸكتەن ايىرىلىپ قالۋىمىز دا بەك مٷمكٸن.
سوندىقتان ساياساتتا جٷرگەن ازاماتتاردىڭ قيىن كەزەڭدە بٸرٸگۋٸن ٷلكەن جەتٸستٸك دەپ باعالاۋعا بولادى.
وسىدان 3-4 جىل بۇرىن دوس كٶشٸم مەن ەكەجان قاجىگەلدين بٸر ٷستەلدٸڭ باسىندا وتىرىپ, ەل مٷددەسٸ تٶڭٸرەگٸندە ەڭگٸمەلەسٸپتٸ, بولماسا, ايدوس سارىم مەن راسۋل جۇمالى ەكەجان قاجىگەلدينمەن كەزدەسۋگە جولعا شىعىپتى دەگەن حابار تاراسا سەنبەس ەدٸك.
ايتپاقشى, «بۇل ٸسكە بيلٸكتٸڭ قاتىسى بولماسا (ەبٸليازوۆتى ەلسٸرەتۋدٸ كٶزدەمەسە دەپ قابىلداساڭىز دا بولادى), قازاقستاننان بٸر توپ ساياساتكەرلەر قۇدالىققا بارعانداي, ەۋروپاعا كەدەرگٸسٸز قالايشا بارىپ, كەلدٸ» دەگەن كٷمەن-كٷدٸك بٸراز ادامنىڭ كٶكەيٸندە جٷرگەنٸ انىق.
بٸزدەر مۇنداي جاندارعا ەلٸمٸز ٷشٸن ەبٸليازوۆتىڭ بيلٸككە قارسى ساياسي كٷرەسٸنەن ماڭىزدى دٷنيەلەردٸڭ بار ەكەنٸن ەستەرٸنە سالامىز. كەز كەلگەن ادام وسى سۇراقتى ٶزٸنە قوياتىن بولسا, بٸراز سۇراققا جاۋاپ الاتىنى انىق.
رەسەيدەن ٸرگەنٸ اۋلاق سالۋ
قازٸرگٸ تاڭدا ەلەمدٸك گەوساياسي جاعداي مىڭ قۇبىلىپ تۇرعانى بارشاعا مەلٸم. بٷگٸندە بيلٸكتٸڭ ٶزٸ دە كٶرشٸمٸز رەسەيدٸڭ شاشباۋىن كٶتەرە بەرسە, ٷلكەن تىعىرىققا ماڭداي تٸرەيتٸنٸن تٷسٸندٸ.
دەل قازٸر ەلەمدەگٸ ساياسي جاعداي الاي-تٷلەي بولعانمەن, بۇل كەزەڭ قازاقستاندا ساياسي رەفورما جٷرگٸزۋ ٷشٸن قولايلى كەزەڭ بولىپ تۇرعانىن بيلٸك تە, وپپوزيتسييادا جٷرگەن ازاماتتار دا ۇعىنىپ, تٷسٸنٸپ وتىر.
رەسەي اقش باستاعان باتىس ەلدەرٸمەن كٷرەسٸپ جاتقاندا رەسمي استانانىڭ ەلٸمٸزدەگٸ دەموكراتييالىق كٷشتەردٸڭ باسشىلارىمەن ىمىراعا كەلٸپ, ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ الدىندا "مانەۆەر" جاسايتىن جاڭا جولدار ٸزدەستٸرۋٸن تٷسٸنۋگە بولادى. ەگەر بيلٸكتٸڭ مۇنداي ويى بولسا, ونى سٶگە, جامانداۋدىڭ جٶنٸ جوق.
كٸم بٸلەدٸ, ەرتەڭگٸ كٷنٸ رەسەيدەگٸ پۋتين رەجيمٸ سانكتسييالارعا شىداس بەرمەي سۇلاپ تٷسسە, بيلٸكتٸڭ ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ الدىنا تارتاتىن ارگۋمەنتٸ بولۋى كەرەك قوي. قازاقستاننىڭ وپپوزيتسييادا جٷرگەن, جالپى ەركٸن ويلى ازاماتتارىنىڭ ەۋروپا تٶرٸندە باس قوسىپ, ەلدەگٸ ساياسي احۋالدى تالقىلاسا, بۇدان قازاقستاندى ورتالىق ازييا, قالا بەردٸ دوستاستىق ەلدەرٸ اراسىندا دەموكراتيياسى بٸرشاما دامىعان ەل ەكەنٸن ەيگٸلەپ, شوقتىعىن بيٸكتەتە تٷسەتٸنٸ انىق. سول سەبەپتٸ, بۇل باسقوسۋدى ەبٸليازوۆقا قارسى ۇيىمداستىرىلعان شارا دەپ تون پٸشٸپ, جاۋىرىن اشۋدىڭ ورىنسىز ەكەنٸن بايقايمىز. مۇنىڭ استارى تىم تەرەڭدە.
ساياسي جىلىمىق جەنە قازاق تٸلٸ
جالپى الداعى ۋاقىتتا ەلٸمٸزدەگٸ ساياسي جىلىمىق ورناۋى مٷمكٸن. بۇل ٶز كەزەگٸندە ەۋروپادا بيلٸكتٸ قاتتى سىنعا الىپ جاتقان ەبٸليازوۆتىڭ بەسٸن تٶمەندەتەتٸنٸ سٶزسٸز.
ەۋروپاداعى ەركٸن ويلى ازاماتتاردىڭ باسقوسۋى, كٷنٸ كەشە عانا بەلگٸلٸ عالىم سايات ىبىرايدىڭ مەزگٸلٸنەن بۇرىن اباقتىدان بوساپ شىعۋى – اينالىپ كەلگەندە, ەلٸمٸزدەگٸ ساياسي پليۋراليزم بويىنا قان جٷگٸرتٸپ, ەبٸليازوۆتىڭ ەكپٸنٸن تابيعي تٷردە بەسەڭدەتە تٷسەدٸ.
وسى بٸر جايتتاردىڭ استارىنا ٷڭٸلگەن جۇرت سوڭعى ۋاقىتتارى قازاقستاندا قازاقتٸلدٸ ساياساتكەرلەردٸڭ كٷش الىپ, بيلٸك ساناساتىن دەڭگەيگە جەتكەنٸن اڭعارۋعا بولادى. بۇل – ۇلتتىق مەملەكەتتٸڭ ٸرگەتاسىن قالاۋداعى ماڭىزدى قادام ەكەنٸن ەستەن شىعارماعان جٶن.
ەندٸگٸ كەزەكتە «جاڭا قازاقستان" فورۋىمىنىڭ ەلٸمٸزگە تيگٸزەر قانداي پايداسى بار?» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرسەك. جالپى العان ەلٸمٸزدەگٸ دەموكرتييالىق قۇندىلىقتاردى تۋ ەتٸپ كٶتەرگەن ازاماتتاردىڭ ەۋروپا تٶرٸندە باس قوسىپ, ساياسي مەجٸلٸس قۇرۋى ەلٸمٸزدە ساياسي مەدەنيەتتٸڭ قالىپتاسقانىن ايعاقتايتىن قۇبىلىس.
فورۋم جۇمىسىنا قاتىسقان ازاماتتاردىڭ تابانىندا بٷرٸ بار, باستى ورىنعا ەل مٷددەسٸن قويا الاتىن ازاماتتار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا بۇل ازاماتتار بيلٸككە ناقتى تالاپتاپ قويىپ, بيلٸك الماسۋىنا قاتىسىپ, كٷردەلٸ كەزەڭدٸ ابىرويمەن ٶتۋگە بار كٷش-جٸگەرٸن جۇمىسايتى سٶزسٸز. ايتالىق, "ازاتتىق" تٸلشٸسٸنە بەرەن سۇحباتىندا ەكەجان قاجىگەلدين سىرتقى كٷشتەردٸڭ (ەۋروپارلامەنت) ىقپال ەتۋٸمەن ەلدەگٸ ساياسي ٶزگەرٸستەرگە ارالاساتىنىن ايتتى. ال ونىڭ قالاي ٸسكە اسا باستايتىنىن جاقىن كٷندەرٸ كٶرە باستاۋىمىز مٷمكٸن. سوندىقتان "جاڭا قازاقستان" فورۋمى كٶپ دٷنيەگە باستاماشى بولاتىن مٷمكٸندٸگٸ بار. الداعى ۋاقىتتا فورۋمنىڭ ماقساتى مەن ەلمٸزدەگٸ ساياسي جٷيەگە ىقپالى ايقىندالا تٷسەتٸنٸ انىق. سوندىقتان فورۋمنىڭ ەلگە تيگەزەتٸن پايداسى ٶتە زور ەكەنٸن بايقاۋعا بولادى.
https://dalanews.kz/19865
