قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى
عۇلامالار كەڭەسٸنٸڭ
ٷندەۋٸ
بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم, دوستىق پەن سەنٸم – ادامزاتتىڭ اسىل قۇندىلىقتارى. قازاق ەلٸ – ەجەلدەن بٸرلٸگٸ جاراسقان, تىنىشتىعى مەن بەيبٸت تٸرشٸلٸگٸ ساقتالعانەل.وسى ٸزگٸ, قاسيەتتٸ مۇرانى ۇرپاقتان ۇرپاققا جەتكٸزۋ ەربٸر ەل ازاماتىنا امانات!
«يسلام» سٶزٸبويسۇنۋ, باعىنۋ, بەيبٸتشٸلٸك دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. يسلام– جەر بەتٸندە بەيبٸتشٸلٸك پەن تىنىشتىقتى ورناتۋ ٷشٸن اللانىڭ بٷكٸل ادام بالاسىنا تٷسٸرگەن ۇلى جٷيەسٸ. يسلام اقىل يەلەرٸن وسى دٷنيەدە قۋانىش پەن شاتتىققا, ال اقٸرەتتە مەڭگٸلٸك باقىتقا كەنەلتەدٸ. يسلام بٸزگە جاراتىلىسىمىزدىڭ ماقساتىن, اللانىڭ الدىنداعى پەندەلٸك مٸندەتتەرٸمٸزدٸ ٷيرەتەدٸ. سونداي-اق جاقسى مەن جاماندى, دۇرىس پەن بۇرىستى, ارام مەن ادالدى اجىراتىپ, ٸزگٸلٸككە باستايدى.
اقتٶبەدەگٸ لاڭكەستٸك ەرەكەت قازاق ەلٸنە ورنى تولماس قايعى-قاسٸرەت ەكەلدٸ. قاسيەتتٸ رامازان ايىندا وسىنداي قايعىلى جاعدايدىڭ ورىن الۋى ٶتە ٶكٸنٸشتٸ جايت. بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ تىنىشتىعىن بۇزىپ, بولاشاعىمىزعا بالتا شابۋ ٷشٸن ەدەيٸ ۇيىمداستىرىلعان قاسكٶيلٸك دەپ ەسەپتەيمٸز. وسى قانتٶگٸستە قازا تاپقانداردىڭ وتباسىلارى مەن تۋعان-تۋىسقاندارىنا قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ شىن جٷرەكتەن كٶڭٸل ايتامىز. سونداي-اق بۇلقاندى وقيعانىڭ اسىل دٸنٸمٸز يسلامعا ەشقانداي قاتىسى جوق ەكەنٸن مەلٸمدەيمٸز.
اللا قۇران كەرٸمدە:
وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا
«جەر بەتٸندە تىنىشتىق ورناعاننان كەيٸن بٷلٸك جاساماڭدار» («اعراف» سٷرەسٸ, 56-ايات) دەپ قاتاڭ ەسكەرتەدٸ. سونداي-اق كەلەسٸ اياتتا:
مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا
«كٸمدە-كٸم كٸسٸ ٶلتٸرمەگەن نەمەسە جەر بەتٸندە بۇزاقىلىق جاساماعان بٸرەۋدٸ ٶلتٸرسە, ول بارلىق ادامدى ٶلتٸرگەنمەن تەڭ. ال كٸم ونى تٸرٸلتسە (ٶلٸمنەن قۇتقارسا) بارلىق ادامدى تٸرٸلتكەنمەن تەڭ»(«مەيدە»سٷرەسٸ, 32-ايات) دەپ باياندايدى.
سونىمەن قاتار مٷمٸندٸ قاساقانا ٶلتٸرۋدٸڭ جازاسى مەڭگٸلٸك توزاق ەكەندٸگٸن:
ومن يقتل مؤمنا متعمدا فجزاؤه جهنم خالدا فيها
«كٸمدە-كٸم مٷمٸن پەندەنٸ قاساقانا ٶلتٸرسە, ونىڭ جازاسى مەڭگٸلٸك توزاق...»(«نيسا»سٷرەسٸ, 93-ايات) دەپ بۇيىرادى.
پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن):
المسلم من سلم الناس من لسانه ويده
«ناعىز مۇسىلمان ٶزگەلەرگە تٸلٸمەن دە قولىمەن دە زييان كەلتٸرمەيدٸ» دەيدٸ.
بٸز, قمدب عۇلامالار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ, قاسيەتتٸ رامازان ايىندا اقتٶبەدە ورىن العان لاڭكەستٸك ەرەكەتتٸ قاتاڭ ايىپتايمىز. قازاقستان حالقىن قوعامدا تىنىشتىق ورناتۋعا, لاڭكەستٸك ەرەكەتتەرگە توسقاۋىل بولۋعا, جالپىعا ورتاق ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتاردىڭ ناسيحاتتالۋىنا ٷلەس قوسۋعا ٷندەيمٸز.
