«Farab» كٸتاپحاناسى شەتەلدٸك عالىمداردى تاڭ قالدىردى
تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ٶمٸرزاق شٶكەەۆ شەتەلدٸك ٸرٸ عالىمدار مەن ارحەولوگتارمەن بٸرگە «Farab» كٸتاپحاناسىن ارالادى. كٶپفۋنكتسيونالدى بٸلٸم كەشەنٸ بولىپ جاساقتالعان ەلٸمٸزدە تەڭدەسٸ جوق جاڭا بٸلٸم الۋ مەكەنٸ زاماناۋي تەحنولوگييالارمەن جابدىقتالعان جاستار ورتالىعىنا اينالۋدا, , – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ورتالىق شىعارماشىلىق پەن شابىتتى ۇشتاستىرىپ, بٸرەگەي جوبالاردى جٷزەگە اسىراتىن كەشەن رەتٸندە بارشا كٸتاپقۇمار قاۋىمنىڭ سٷيٸكتٸ مەكەنٸنە اينالماق. ول ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالعان.
جاڭا كٸتاپحانانى تاماشالاۋعا قر دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرا ۇلتتىق كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى دميتريي ۆوياكين, قر ۇعا اكادەميگٸ ە. مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى باۋىرجان بايتاناەۆ, اكادەميك, بۋنيياتوۆا شىعىستانۋ ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مۇستافاەۆ شايم, انتروپولوگييا دەپارتامەنتٸنٸڭ پروفەسسورى, Louis ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتٸ مايكل فراچەتتي, ارحەولوگ, عىلىم دوكتورى, ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, تاتارستان رەسپۋبليكاسى حاليكوۆا عىلىم اكادەميياسىنىڭ كوررەسپوندەنت مٷشەسٸ ايرات سيديكوۆ, ارحەولوگ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, گەرمانييا ارحەولوگييالىق ينستيتۋتىنىڭ كوررەسپوندەنت مٷشەسٸ ۆيكتور زايبەرت كەلدٸ.
روبوتوتەحنيكا بويىنشا 2019 جىلى ٶتكەن ەلەم چەمپيوناتىندا 3-شٸ ورىنعا يە بولعان كوماندا «Farab» كٸتاپحاناسىندا ەڭبەك ەتۋگە كٸرٸستٸ. Fab-labٶندٸرٸس زەرتحاناسىندا جارىق كٶرگەن جاڭا دٷنيەلەردٸ تانىستىرعان جاستار زاماناۋي وشاقتىڭ قىر-سىرىمەن بٶلٸستٸ. ايتۋلارىنشا, بەس ماشينانىڭ قاراپايىم جيىنتىعىن قولدانا وتىرىپ, كەز-كەلگەن ادام ويىنداعى دٷنيەنەنٸ, سەندٸك زاتتاردان كومپيۋتەرگە دەيٸن جاساۋعا تولىق مٷمكٸندٸكتەر بار. ياعني, مۇندا كەلگەن كەز-كەلگەن ادام, كەز-كەلگەن دٷنيەنٸ ٶز قولىمەن جاساپ شىعارا الادى.
كٸتاپحانادا ەسكٸ قۇجاتتار مەن كٸتاپتاردى قايتا قالپىنا كەلتٸرۋگە ارنالعان ورتالىق ازيياداعى جالعىز تسەح اشىلعان. 3D مودەلٸن جاساۋعا ارنالعان پروەكتسييالىق بٶلمە, كالليگرافييا جەنە ٶنەر ستۋديياسى, قىش قۇمىرا جاساۋعا ارنالعان شەبەرحانا بار. ورتالىقتا كٸتاپقۇمار قاۋىم بٸر-بٸرٸمەن كەزدەسٸپ, باس قوسا الادى. جاڭا تۋىندىلاردىڭ تۇساۋىن كەسۋگە ارنالعان ٷلكەن زال جابدىقتالعان. كٸتاپحانادا عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى, ياعني نەگٸزگٸ كٸتاپ ساقتاۋ قويماسى ورنالاسقان. بۇل جەردە ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن كٸتاپتار مەن مونۋسكريپتٸلەر ساقتاۋلى. شەتەلدٸك عالىمداردى كٸتاپ قورى تاڭ قالدىردى. ولاردىڭ نازارىنا كٶنە كٸتاپتار, قولجازبالار مەن قۇجاتتاردىڭ مۇراعاتى ۇسىنىلادى.
تٷركٸستان شاھارىنا ارنايى كەلگەن شەتەلدٸك ٸرٸ عالىمدار مەن ارحەولوگتار قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە ٶتكەن «تٷركٸستانعا 3000 جىل» اتتى دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىستى. وندا تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەلكەي مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتتىڭ باس ديرەكتورى باۋىرجان بايتاناەۆ تاريحقا ٶزگەرٸس ەكەلەتٸن تىڭ جاڭالىعىمەن بٶلٸستٸ. تٷركٸستاننىڭ جاسىن ەسەپتەگەن كەزدە كەڭەس دەۋٸرٸنٸڭ دەرەكتەرٸ قولدانىلعانىن جەنە بۇل اقپاراتتىڭ قازٸر ماڭىزى جوق ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
– تٷركٸستان اۋماعىنداعى ارحەولوگييالىق كەشەندەردٸ زەرتتەي وتىرىپ, بٸز ەكٸ ەجەلگٸ قورىمداردى اشامىز. مۇندا تابىلعان جەرلەمەلەر مەن اتريبۋتتار بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ XV عاسىرعا جاتاتىنى سٶزسٸز. بۇل جەدٸگەرلەر مۇندا ٶمٸر سٷرگەن تايپالار مەيٸتتەردٸ وسىندا جەرلەگەنٸن جەنە وسى قالانىڭ اۋماعىندا ٶمٸر سٷرگەنٸن كٶرسەتەدٸ, – دەدٸ ول.
