قازاق قوعامى ٷشٸن ناشاقورلىق ەڭ قاۋٸپتٸ قۇبىلىس ەكەنٸ انىق. سوندىقتان وعان قارسى كٷرەستٸ ارتتىرىپ, كٷن ٶتكەن سايىن جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋدىڭ ماڭىزى زور.
سوڭعى جىلدارى ەلٸمٸزگە دەندەپ ەنگەن ينتەرنەتتٸ ەسٸرتكٸ ساتۋمەن اينالىساتىندار دا ٶز مٷددەسٸنە بارىنشا پايدالانىپ قالۋعا تىرىسۋدا. قازٸرگٸ تاڭدا عالامتورداعى بٸرقاتار سايتتاردا استىرتىن ەسٸرتكٸ ساۋداسىنىڭ كٶرٸگٸن قىزدىرۋعا كٷش سالىپ جٷرگەنٸ جاسىرىن جاسىرىن ەمەس. ولاردىڭ انىقتاپ, دەر كەزٸندە بۇعاتتاپ وتىرماسا, ولار جاستاردى الداپ, ارباۋعا قاشان دا دايىن تۇرادى.
سول سەبەپتٸ الماتى قالاسى پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ەسٸرتكٸگە قارسى كٷرەس بٶلٸمٸ بۇل باعىتتا دا جان-جاقتى جۇمىس ٸستەپ, ەسٸرتكٸ ساۋداسىن ناسيحاتتايتىن سايتتاردى انىقتاپ, ولاردىڭ بۇعاتتاۋعا بار كٷش-جٸگەرٸن جۇمساپ كەلەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا ەسٸرتكٸمەن جەنە دٸني ەكستريميزممەن كٷرەس شىناي ٶمٸردە عانا ەمەس, بۇل باعىتتاعى كٷرەستەرٸ ۆيرتۋالدٸ ەلەمدەدە قىزۋ جٷرٸپ جاتىر.
ستاتيستيكالىق دەرەك كٶزدەرٸنە كٶز جٷگٸرتەتٸن بولساق, 2022 جىلى الماتى قالاسىندا ەسٸرتكٸ زاتىن ساقتاپ, تاراتۋمەن اينالىستى دەگەن ايىپپەن 203 ادام ۇستالىپ, ونىڭ 127 ازاماتتىڭ ٷستٸنەن قىلمىستىق ٸس قوزعالعان.
زامان دامىعان سايىن ەسٸرتكٸ زاتتارىن تارتۋ ٸسٸ دە دامىپ كەلەدٸ. بٷگٸندە ەسٸرتكٸ زاتتارىنىڭ نەشە تٷرٸ پايدا بولىپ, ولاردىڭ تارالۋ جولدارى دا كەڭەي تٷسكەن.
كەرەك دەسەڭٸز, ەسٸرتكٸ زاتتارى الكوگول مەن تەمەكٸ سيياقتى تەز قول جەتكٸزەتٸن زاتقا اينالىپ بارادى. بۇل رەتتە بار مەسەلە مەديتسينالىق پرەپاراتتارعا قاتىستى بولىپ تۇر.
بٷگٸندە ەسٸرتكٸگە جاقىن كەيبٸر دەرٸ-دەرمەكتەر كٶپشٸلٸك ٷشٸن قولجەتٸمدٸ. كەيبٸر اپتەكاداعى ساتۋشىلار مۇنداي دەرٸ-دەرمەكتەردٸ دەرٸگەردٸڭ رەتسەپتسٸز ساتاتىن وقيعالارى دا جيٸ كەزدەسەدٸ.
بۇل جاعداي ٶز كەزەگٸندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىستارىن قيىنداتا تٷسەتٸنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. تٸپتٸ, مۇنداي جاعدايلار ەسٸرتكٸگە جاقىن دەرٸ-دٸرمەكتەردٸ جاستاردىڭ مٶلشەردەن تىس قولدانىپ, سوڭى ٶلٸممەن اياقتالاتىن وقيعالار دا كەزدەسەتٸنٸ جاسىرىن ەمەس.
سوندىقتان دەرٸگەردٸڭ رۇساتىنسىز ساتىلاتىن دەر-دٸرمەكتەرگە دە باقىلاۋدىڭ كٷشەيتۋدٸڭ ماڭىزى زور.
وسىدان بٸرشاما ۋاقىتا بۇرىن الماتىنى ماڭايىنداعى اۋىلدارعا بارعانىمىزدا اۋىل جاستارىنىڭ كٶلٸك جٶندەگەندە قوسالقى بٶلشەكتەردٸ مايدان تازالايتىن «كاربتاردى» جاستار يٸسكەپ, ەسٸرتكٸنٸڭ ورنىنا قولدانىپ جٷرگەنٸن ەستٸگەندە جاعامىزدى ۇستادىق.
سوندىقتان ەسٸرتكٸگە قارسى كٷرەستٸ تەك قانا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ەنشٸسٸنە قالدىرىپ الاڭسىز جٷرۋگە بولمايدى.
بٷگٸندە ەسٸرتكٸنٸڭ ورنىن الماستىراتىن تٷرلٸ حيمييالىق زاتتار مەن دەرٸ-دەرمەكتەر كەز كەلگەن بازاردا ەركٸن ساۋدالانۋدا. سول سەبەپتٸ جاس ۇرپاقتىڭ ەسٸرتكٸنٸڭ قارماعىنا تٷسٸپ قالماۋى ٷشٸن اتا-انالار دا بالا تەربيەسٸنە باسا كٶڭٸل بٶلۋٸ كەرەك. بۇدان باسقا بۇل باعىتتاعى اقپاراتتىق كٷرەس شارالارىن دا كٷشەيتۋدٸڭ ماڭىزى زور.
ەسٸرتكٸنٸڭ تارالۋىنا قوعام بولىپ قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. سول كەزدە عانا كٷرەسٸمٸز نەتيجەلٸ بولادى.
قۋانىش سماعۇل
