– مۇحامبەتقالي مىرزابايۇلى, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ قازاقستان جوو كونسورتسيۋمىنا كٸرگەن ەدٸ...
– يە. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كونسورتسيۋمى 2014 جىلى قۇرىلعان بولاتىن. ول كونسورتسيۋمنىڭ ماقساتى – جاڭارىمدى-يندۋستريالدى دامۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن بٸلٸم بەرۋ, عىلىم جەنە جاڭارىم سالالارىندا جٷزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلادى.
– وسى باعىتتاعى ۋنيۆەرسيتەت ساياساتى قانداي? ول ساياسات قانداي نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق نەگٸزدەرگە سٷيەنەتٸنٸن ايتىپ بەرسەڭٸز?
– بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ بۇل باعىتتاعى ساياساتى الدىمەن مەملەكەتتٸك نورماتيۆتٸك اكتٸلەرگە سٷيەنەدٸ. ەڭ الدىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «بٸلٸم تۋرالى» جەنە «عىلىم تۋرالى» زاڭدارىنا جەنە «مەملەكەتٸمٸزدٸڭ جاڭا ساياسي باعىتى: «ستراتەگييا – 2050» باعدارلاماسىنا, ەلباسىمىزدىڭ «جالپى ەڭبەك قوعامىنا باستار جيىرما قادام» اتتى قازاقستاندى ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ باعدارلامالىق ماقالاسىنا, قر بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنا, قر جاڭارىمدى-يندۋستريالدى دامۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن, سونداي-اق, قر بجع مينيسترلٸگٸنٸڭ 2011-2015 جەنە 2014-2018 جىلدارعا ارنالعان ستراتەگييالىق جوسپارىن, بۇلارمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ 2020 جىلعا دەيٸنگٸ ستراتەگييالىق دامۋ جوسپارىن دا قۇقىقتىق باسشىلىققا الامىز...
– بٸلٸم بەرۋ, عىلىم جەنە جاڭارىم سالالارى بويىنشا جاڭارىمدى-يندۋستريالدى دامۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرعاندا ۋنيۆەرسيتەتتەرٸڭٸز قانداي نەتيجەگە قول جەتكٸزبەك?
– باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋعا بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ تەجٸريبەسٸ دە, ەلەۋەتٸ دە جەتەدٸ. مىسالى, مۇناي مەن گازدى قايتا ٶڭدەۋ كەشەنٸنە «قازترانسويل», «شنوس» «قازمۇنايگاز» «پەتروقازاقستان» سەكٸلدٸ ٸرٸ كومپانييالارمەن, كونتسەرندەرمەن بٸرلەسٸپ, فيزيكالىق-حيمييالىق ٶنٸمدەردٸ ٶندٸرۋ باعىتىندا بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىن شەتەلدٸك جوو-مەن تەجٸريبە الماسۋ ارقىلى جٷزەگە اسىرۋدامىز. ال ەندٸ, مەتتالۋرگييالىق كەشەنٸنە «قازاقمىس» سەكٸلدٸ وسى سالاداعى ٸرٸ كومپانييالاردى بٸلٸكتٸ ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «سيرەك جەنە ٶتە سيرەك مەتالداردى ٶندٸرۋ تەحنولوگيياسى» سونداي-اق, «كومپوزيتتٸ قۇرىلىس ماتەريالدارىن ٶندٸرۋ تەحنولوگيياسى» دەپ اتالاتىن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن وسى جٷيەدە بٸلٸم بەرۋدٸڭ ەڭ وزىق تەجٸريبەسٸ قالىپتاسقان شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن قويان-قولتىق ارالاسىپ, جوعارى نەتيجەگە قول جەتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىرعان جايىمىز بار. تاعى دا ايتار بولسام, اگروحيمييا, تاماق ٶنەركەسٸبٸ, «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالالارى بويىنشا دا وسى باعىتتا بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن قولعا الىپ, بٸلٸكتٸ دە قۇزىرەتتٸ ماماندار دايارلاماقپىز.
– سٶزٸڭٸزگە سەنبەسكە لاجىمىز جوق. ٶيتكەنٸ, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ ەلەمدەگٸ ەڭ الدىڭعى قاتارداعى 300 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قاتارىنا ەنگەنٸنٸڭ ٶزٸ بۇل وقۋ ورنىنىڭ ەلەۋەتٸ قانشالىقتى ەكەنٸ تاعى دا دەلەلدەي تٷسەدٸ.
– راحمەت. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸز – ەلٸمٸزدٸڭ ماقتانىشى. دٷنيەجٷزٸندەگٸ تەحنولوگييالىق تۇرعىدان اسا دامىعىن 50 ۋنيۆەرسيتەتتەر ٸشٸندە بٸز 31-ٸنشٸ ورىنعا كٶتەرٸلدٸك. سالىستىرۋ ٷشٸن ايتا كەتۋگە بولادى. ايتالىق, اتاعى جەر جاراتىن سان-ديەگوداعى كاليفورنييا ۋنيۆەرسيتەتٸ 40-شى ورىندا.
– باعاناعى سٶزٸڭٸزدٸ ەرٸ قاراي جالعاساق. ۋنيۆەرسيتەتتەرٸڭٸزدە جاڭارىمدى-يندۋستريالدى دامۋدىڭ مەملەكەتتٸك ەكٸنشٸ باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋعا قاجەتتٸ مامان دايارلاۋ تۋرالى ايتا كەتسەڭٸز...
– نەگٸزٸندە يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ ٷش باعىتى بار. بٸرٸ – اقپاراتتىق-قاتىسىمدىق تەحنولوگييا, ەكٸنشٸسٸ – ٶنەركەسٸپتٸك حيمييا, ٷشٸنشٸسٸ – اگروحيمييا. وسى سالالارعا قاجەتتٸ مامانداردى دايارلاۋ ٷشٸن ەكسپەريمەنتالدٸ بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىن تٷزدٸك. ايتالىق, اقپاراتتىق-قاتىسىمدىق تەحنولوگييا سالاسىنا قۇزىرەتتٸ مامانداردى ەزٸرلەۋ ٷشٸن «تەحنولوگييالىق ٷدەرٸستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ جەنە باسقارۋ», «عارىشتىق مونيتورينگ جٷيەلەرٸنٸڭ اقپاراتتىق تەحنولوگييالارى», «تەحنولوگييالىق ٷدەرٸستەردٸ ماتەماتيكالىق جەنە كومپيۋتەرلٸك مودەلدەۋ», «مينەرالداردىڭ كەن ورىندارىن تيٸمدٸ ٶڭدەۋگە ارنالعان گەوەنەرگەتيكا جەنە اقپاراتتىق تەحنولوگييالار», «ينتەللەكتٸلٸك روبوتتاردى جاساۋ» سيياقتى پەندەردٸ ەنگٸزدٸك. ەكٸنشٸ باعىت ٷشٸن «حيمييا جەنە ورگانيكالىق ماتەريالدار تەحنولوگيياسى» «حيمييا جەنە نەورگانيكالىق ماتەريالدار تەحنولوگيياسى» دەگەن ساباقتاردى, ال ٷشٸنشٸ باعىتقا ارناپ «حيمييا جەنە مەليورانتتار مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتار تەحنولوگيياسى», «حيمييا جەنە ٶسٸمدٸكتەردٸ قورعاۋ قۇرالدارى تەحنولوگيياسى» دەگەن پەندەردٸ وقىتامىز.
– وسى يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ اياسىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋٸ قالاي جٷزەگە اسپاق?
– ماقساتىمىز – ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بازاسىندا جاڭارىمدى-يندۋستريالدى دامۋ مەملەكەتتٸك ەكٸنشٸ باعدارلاماسىنىڭ باسىم سالالارىن قاناعاتتاندىرا الاتىن ەڭ قاجەتتٸ جوعارى بٸلٸمدٸ قۇزىرەتتٸ ماماندار دايارلاۋ عوي. وسى ماقساتتى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن الدىمىزعا مىناداي مٸندەتتەر قويدىق. بٸرٸنشٸدەن, الدىڭعى قاتارلى شەتەل جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸن, سونداي-اق, جۇمىس بەرۋشٸلەر مەكەمەلەرٸندەگٸ ساقا مامانداردىڭ مٷمكٸندٸگٸن پايدالانا وتىرىپ, جوعارىدا اتالعان باعىتتار بويىنشا ماماندار دايارلاۋ ٷشٸن بەيٸندٸك ماگيستراتۋرادا زاماناۋي بٸلٸم بەرۋ باعدارلامارىن جاساپ, جٷزەگە اسىرۋ. ەكٸنشٸدەن, اتالمىش سالالار بويىنشا قاجەتتٸ تيٸستٸ كٶلەمدەگٸ مامانداردى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي دايارلاۋ. ٷشٸنشٸدەن, تٷلەكتەرٸمٸزدٸڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنىڭ زامان تالابىنا ساي جاڭا جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋعا كٷش سالىپ جاتقان جايىمىز بار. بۇل مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرۋ جۇمىسى ٷش كەزەڭگە بٶلٸنبەك. العاشقى كەزەڭ 2015 جىلدى, كەلەسٸ كەزەڭ 2015-2016 جىلداردى, ودان كەيٸنگٸ كەزەڭ 2017 جىلدى قامتىماق.
– اقپاراتتىق-قاتىسىمدىق تەحنولوگييالار, ٶنەركەسٸپتٸك حيمييا, اگروحيمييا باعىتتارى بويىنشا دايارلانعان ماگيسترانت بٸتٸرگەن سوڭ قاي جەرلەردە جۇمىس ٸستەيدٸ? وسى سالا بويىنشا جۇمىس بەرۋشٸلەر كٸمدەر?
– وتاندىق جەنە شەتەلدٸك ٸرٸ-ٸرٸ كومپانييالارمەن بايلانىس ورناتقانبىز. ايتالىق , «قازاتومپروم» ۇاك» اق – دٷنيەجٷزٸندەگٸ ۋراندى بارلاۋ, بايىتۋ, ٶندٸرۋ جەنە ەكسپورتتاۋ سالاسىنداعى ەڭ ٸرٸ كومپانييا. «قازاقتەلەكوم» ۇلتتىق كومپانيياسى, «KEGOC», «قازترانسويل», «قازمۇنايگاز», «قازترانسگاز», «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇلتتىق كومپانيياسى, «قازاقمىس كورپوراتسيياسى» «قازفوسفات» سەكٸلدٸ تاعى دا بٸرنەشە ٸرٸ كەسٸپورىندار بار. ولاردىڭ جالپى سانى جٷزگە جۋىق.
– وسى باعىتتا بٸلٸكتٸ مامانداردى دايارلاۋدا شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن دە بايلانىس ورناتىلعان عوي...
– ەرينە. ونسىز حالىقارالىق قارىم-قاتىناستا بەسەكەلەستٸككە تٶتەپ بەرەتٸن بٸلٸكتٸ مامان دايارلاۋ مٷمكٸن ەمەس. بٸزدٸڭ تٷلەكتەر وتاندىق قانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە شەتەلدٸك ٶنەركەسٸپتە, ٶندٸرٸس ورىندارىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا جەنە عارىشتىق ٸزدەنٸستەردە عىلىمي تانىم مەن بيٸك ٶرە قاجەت ەتەتٸن ەڭبەككە ەتەنە ارالاسىپ كەتۋٸ ٷشٸن دە ەلەم مويىنداعان جوو-ىمەن تىعىز بايلانىس ورناتتىق. ولاردىڭ قاتارىندا اقش-تاعى ماسساچۋسەت تەحنولوگييا ۋنيۆەرسيتەتٸ, ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتٸ, دجوردجتاۋن ۋنيۆەرسيتەتٸ, كورەياداعى كورەي جەتەكشٸ عىلىمي-تەحنيكالىق ينستيتۋتى, سەۋل ۋنيۆەرسيتەتٸ, جاپونييادا توكيو ۋنيۆەرسيتەتٸ, سينگاپۋردا نانيان تەحنولوگييا ۋنيۆەرسيتەتٸ, سونداي-اق, گەرمانييانىڭ, ۇلىبريتانييانىڭ, رەسەيدٸڭ, ٷندٸستاننىڭ, پولشانىڭ وسى سالاعا بٸلٸكتٸ مامان دايارلايتىن وزىق تەجٸريبەلٸ جوعارى وقۋ ورىندارى بار. بۇل ۋنيۆەرسيتەتتەر اقپاراتتىق-قاتىسىمدىق تەحنولوگييالار بويىنشا ماماندار دايارلاۋمەن جەنە وسى سالانى زەرتتەۋمەن, زەرتتەۋ ارقىلى قول جەتكٸزگەن عىلىمي نەتيجەلەردٸ ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋمەن اينالىسادى. ال ەندٸ ٶندٸرٸستٸك حيمييا جەنەاگروحيمييا باعىتتارى بويىنشا دا بٸزدٸڭ ەرٸپتەستەرٸمٸز بار. اقش-تاعى كولۋمبييا ۋنيۆەرسيتەتٸ, كاناداداعى تورونتو ۋنيۆەرسيتەتٸ, جاپونيياداعى وساك ۋنيۆەرسيتەتٸ, قىتاي عىلىم اكادەميياسىنىڭ فيزيكا جەنە حيمييا ينستيتۋتى, شىڭجان تەحنيكالىق ينستيتۋتى, م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ, د.ي.مەندەلەەۆ اتىنداعى رەسەي حيمييا-تەحنولوگييا ۋنيۆەرسيتەتٸ, سونىمەن قاتار, گەرمانييانىڭ, تٷركييانىڭ, پەكٸستاننىڭ, كورەيانىڭ حيمييا سالاسىنا بەيٸمدەلگەن بەلدٸ-بەلدٸ بٸلٸم مەن عىلىم وردالارى بٸزبەن تىعىز بايلانىستا.
– مۇحامبەتقالي مىرزابايۇلى, وسى بايلانىستاردى نىعايتۋعا اسا قاجەت جەنە بٸلٸم بەرۋ مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ٸسٸن زاماناۋي تالاپتارعا وراي العا قاراي جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن وقىتۋشى-پروفەسسورلاردىڭ بٸلٸگٸ مەن بٸلٸمٸن دە دامىتىپ وتىرۋ قاجەتتٸلٸگٸ ٶزٸنەن-ٶزٸ تۋىندايتىن مەسەلە ەمەس پە?
– دۇرىس ايتاسىز. حالىقارالىق اۋقىمدا جٷزەگە اساتىن بايلانىستارىمىزدى العا جىلجىتۋىمىز ٷشٸن بٸزدٸڭ ۇستازداردىڭ دا بٸلٸگٸ سول دەڭگەيگە ساي بولۋى كەرەك. بٸز مۇنى كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ دەپ قاراستىرامىز. سول ٷشٸن دە ەلەمگە ەيگٸلٸ بٸلٸم جەتٸلدٸرۋ ورتالىقتارىمەن بايلانىس ورناتتىق. مىسالى, IGIP 1972 جىلى اۆسترييانىڭ كلاگەنفۋرت قالاسىندا شاڭىراق كٶتەرگەن, قۇرامىندا 72 مەملەكەتتٸڭ ينجەنەرلٸك باعىتتاعى عالىمدار مەن پەداگوگتار توعىسقان جوعارى تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ەڭ الدىڭعى قاتارداعى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بٸرٸ. وسى ۇيىم تەحنيكالىق بٸلٸم بەرەتٸن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ينجەنەرلٸك ماماندىقتارى وقىتۋشىلارىنىڭ بٸلٸگٸ مەن بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرەتٸن بٸردەن-بٸر حالىقارالىق قوعامدىق-كەسٸبي ۇيىم. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت بۇل ۇيىممەن 2009 جىلدان بەرٸ قويان-قولتىق قارىم-قاتىناستا. قازاقستانداعى رەسمي ٶكٸلدٸگٸ بٸزدە ورنالاسقان. IGIP-تٸڭ ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دەگٸ ترەنينگتٸك ورتالىعى 2014 جىلى 5 جىلدىق مەرزٸمگە حالىقارالىق اككرەديتاتسييادان ٶتتٸ دە حالىقارالىق دەرەجەدەگٸ ترەنينگتٸك ورتالىق سەرتيفيكاتىن الدى. وسى جىلدىڭ باسىندا ناقتىلاپ ايتسام, 2015 جىلدىڭ 26 قاڭتارى مەن 14 اقپانى ارالىعىندا يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا وقىتۋشى-پروفەسسورلاردىڭ بٸلٸگٸن جەتٸلدٸرۋ ٸسٸن باستادى. بۇل باعدارلامانى تولىق يگەرگەندەرگە «ينجەنەرلٸك جوعارى وقۋ ورنىنىڭ حالىقارالىق وقىتۋشىسى» دەگەن اتاق جەنە سەرتيفيكات بەرٸلەدٸ.
– دەمەك, قازٸرگٸ پەداگوگتارعا قويىلاتىن تالاپ تا جوعارى...
– قاراپ وتىرساڭىز, دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ يندۋستريياسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, جالپى العاندا ەكونوميكاسى بٸلٸم مەن عىلىمنىڭ نەتيجەسٸنە نەگٸزدەلگەن. ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بٸلٸم مەن عىلىم ەكەنٸن ولار جاقسى بٸلەدٸ. سوندىقتان ولار سول باعىتتا جۇمىس جاساۋدى ٶمٸرلٸك قاعيداعا اينالدىرعان. مىسالى, ۇلىبريتانييانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى ەل ەكونوميكاسىنا وراسان ٷلەس قوسادى. ولار مەملەكەتتٸڭ اقشاسىنا قاراپ وتىرعان جوق. دەمەك, ۋنيۆەرسيتەتتەر ەل ەكونوميكاسىنا بٸلٸكتٸ مامان, كەسٸبي قۇزىرەتتٸ, ٶز ٸسٸنٸڭ شەبەرلەرٸن دايارلاۋ ارقىلى عانا ەمەس, عىلىمي جاڭالىقتار ەنگٸزۋ ارقىلى, سول جاڭالىقتاردىڭ ٶندٸرٸسكە قوماقتى ٷلەس قوسۋىنا تٸكەلەي اتسالىسۋ ارقىلى ىقپال ەتەدٸ. قازٸر زاماناۋي تەحنولوگييالار كٷن سايىن جاڭارىپ, جاڭعىرۋدا. دەل وسى ۋاقىت ٷدەسٸنەن شىعۋ ٷشٸن دە ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارى دا ٷنەمٸ ٸزدەنٸس ٷستٸندە. دامۋ ٷدەرٸسٸنە ٷلگەرە الماعان ۇستاز زامانىنا ساي شەكٸرت تە تەربيەلەپ ٷلگەرمەيدٸ. سوندىقتان, پەداگوگ ەڭ وزىق تەحنولوگييالاردى جەتە مەڭگەرگەن, تەك تەورييالىق تۇرعىدان قارۋلانعان ەمەس, پراكتيكالىق تۇرعىدان ماشىقتانعان كەسٸبي قۇزىرەتتٸ بولعانى جٶن. ەر ۇستاز شەكٸرتٸن كٸم ٷشٸن جەنە نە ماقساتپەن دايىنداپ وتىرعانىن بٸلگەندە عانا ناقتى نەتيجەگە قول جەتكٸزە الادى.
– بيىلدان باستاپ جاڭا اكادەمييالىق ساياساتقا كٶشٸپ جاتقان ۋنيۆەرسيتەتتە شەتەلدٸك ۇستازداردىڭ دا ەركٸن ساباق ٶتۋٸنە جاعداي جاسالعاندىعىن بٸلەمٸز.
– بيىلدان باستاپ بۇرىنعىداي جالاقى تٶلەۋ توقتايدى. ەر ۇستاز جيناعان كرەديتٸنٸڭ سانىنا قاراي اقى الادى. ياعني, قانشا ەڭبەك ەتسەڭ سونىڭ مٶلشەرٸنە ساي اقشا الاسىڭ. ەگەر سٸزدٸ ۇستاز رەتٸندە ستۋدەنت مويىنداماسا وندا سٸز جٷرگٸزگەن پەندٸ ول تاڭدامايدى. ول پەن ٷش كرەديت بولسا, سونشا كرەديتتٸڭ اقشاسى سٸزدٸڭ جالاقىڭىزدان كەميدٸ دەگەن سٶز. جالپى ەلەمنٸڭ ەڭ ٸرٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸمەن اكادەمييالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسى بويىنشا بايلانىسىمىز بار. سول جوعارى وقۋ ورىندارىنان ەر جىل سايىن 150-دەن استام بٸلٸكتٸ ماماندار كەلٸپ دەرٸس وقىپ كەتەدٸ. بٸزدٸڭ دە ەڭ تاڭداۋلى وقىتۋشى پروفەسسورلارىمىز ولارعا بارىپ دەرٸس وقيدى, تەجٸريبە الماسادى.
– ٶمٸرگە ەنگەننەن كەيٸن جاڭا اكادەمييالىق ساياسات ۇستازداردىڭ بۇرىنعىداي اۋىردىڭ ٷستٸمەن, جەڭٸلدٸڭ استىمەن جٷرە بەرۋٸنە توسقاۋىل قويارى سٶزسٸز. ەر وقىتۋشى ەر پەن ٷشٸن سول پەندٸ قالايتىن ستۋدەنت ٷشٸن كٷرەسەدٸ. بۇل كٷرەس ونىڭ جاۋاپكەرشٸلٸن ارتتىرادى. ال ەندٸ اكادەمييالىق ۇتقىرلىق جٷيەسٸ بويىنشا ستۋدەنتتەر دە, ماگيسترانتتار دا, دوكتورانتتار دا ٶز تاڭداعان ماماندىقتارى بويىنشا شەتەلدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەردە ٶتٸلەتتەن (ستاجيروۆكا) ٶتەدٸ.
– دەل سولاي...
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت, مۇحامبەتقالي مىرزابايۇلى.
ەڭگٸمەلەسكەن ساعاتبەك مەدەۋبەكۇلى.
