بٸلٸكتٸ مامان جارقىن بولاشاققا باستايدى

بٸلٸكتٸ مامان جارقىن بولاشاققا باستايدى
 

«بٸر جىلدىعىن ويلاعان حالىق بيداي ەگەدٸ, جٷز جىلدىعىن ويلاعان حالىق اعاش ەگەدٸ, مىڭ جىلدىعىن ويلاعان حالىق سانالى ۇرپاق تەربيەلەيدٸ» دەپ دانا حالقىمىز ايتقانداي, ەلٸمٸزدٸڭ سان عاسىرعا جالعاسار بولاشاعى بٷگٸنگٸ ۇراپقتىڭ تەربيەسٸ مەن بٸلٸمٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. ٶيتكەنٸ كەشەگٸ تاريحىمىز بەن بٷگٸنگٸ بٸلٸم سالاسىنا ەنٸپ جاتقان وزىق اقپاراتتىق-تەحنولوگييالاردى جەتٸك مەڭگەرگەن جاس بۋىن ەل ەرتەڭٸن جارقىن بولاشاققا جەتەلەيدٸ.

سوناۋ حٸح عاسىردىڭ ٶزٸندە ۇلى پەداگوگ ىبىراي التىنسارين  قازاق جاستارىنا ارناعان «ٶنەر-بٸلٸم بار جۇرتتار, تاستان ساراي سالعىزعان, ايشىلىق الىس جەرلەردەن, كٶزٸڭدٸ اشىپ-جۇمعانشا, جىلدام حابار العىزعان», دەگەن ٶلەڭ جولدارى ارقىلى ٶنەر-بٸلٸمگە قۇشتار بولىپ, ساپالى بٸلٸمدٸ تەرەڭ مەڭگەرگەن ەلدٸڭ قول جەتكٸزەر تابىستارىنىڭ دا وراسان بولاتىنىن سول زاماننىڭ ٶزٸندە-اق باعدارلاپ كەتكەن بولاتىن.  ال كەشەگٸ الاش ارىستارىنىڭ دا قازاق ساحاراسىندا بٸلٸم وشاقتارىنىڭ كٶپتەپ اشىلۋىنا تٸكەلەي ارالاسۋىنداعى نەگٸزگٸ ماقسات ەلدٸڭ كٶزٸن اشۋ ەدٸ. سودان بەرٸ, مٸنە, زىمىراپ 100 جىلدان استام ۋاقىت ٶتسە دە بٸلٸم بەرۋ مەسەلەسٸ ٶز ماڭىزىن جويا قويعان جوق. قايتا جىل ارتىنان جىل ٶتكەن سايىن عىلىم-بٸلٸمگە دەگەن بەت بۇرىس جوعارى تالاپتى قاجەت ەتٸپ جاتىر. بٷگٸنگٸ ەلەم تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييانىڭ  قاقپاسىن ايقارا اشىپ, بۇرىن قييال-عاجايىپ ەرتەگٸلەردە ورىن الاتىن كٶرٸنٸستەر شىنايى ٶمٸردە كٶرٸنٸس تابۋدا. سەبەبٸ ححٸ عاسىر عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ, تسيفرلىق قوعامنىڭ عاسىرى.

2019 جىلى بٷكٸل ەلەم بۇرىن-سوڭدى كٶرمەگەن COVID-19 دەپ اتالاتىن الاپات ٸندەتپەن بەتپە-بەت كەلدٸ. العاشىندا قانشا مويىنداعىمىز كەلمەسە دە, بۇل پاندەمييانىڭ الدىندا كٷللٸ ەلەم  دەرمەنسٸز ەكەنٸن اڭعارتتى. ەندٸگٸ جەردە ەلەم ٷمٸتتەن كٷدٸگٸ باسىم, تٷبٸ جوق تەرەڭ حاۋوسقا اينالىپ كەتكەندەي ەدٸ. بٸراق عىلىم مەن بٸلٸمٸ قارىشتاپ دامىعان, وزىق تەحنولوگييامەن قارۋلانعان ەلدەر بۇل كٷردەلٸ جاعدايدان دا شىعۋدىڭ جولىن تابا بٸلدٸ. مٸنە, بۇل دا وزىق تەحنولوگييالاردى ەركٸن مەڭگەرگەن بٸلٸمدٸ ۇرپاقتىڭ قولىمەن جاسالىپ وتىرعانى ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ.

بٸز عىلىمعا قۇلاش سەرمەگەن وزىق مەملەكەتتەردٸڭ كٶشٸنەن قالماۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتۋدە ٶزٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق كودىمىزدان الىستاپ قالماۋىمىز شارت. سەبەبٸ اتا-بابالار ٶسيەتٸمەن بويعا دارىعان ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى بٷگٸنگٸ جاڭا پروتسەسپەن ٷندەستٸرگەندە عانا بٸزدٸڭ ۇتارىمىز مول بولارى انىق. بۇل تۋراسىندا ٶتكەن جىلعى تامىز كەڭەسٸنە قاتىسقان قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ۇلتتىق قۇندىلىققا قانىعىپ ٶسكەن ٶرەننٸڭ تانىمى تەرەڭ, دٸنٸ بەرٸك بولادى. اتا-بابالار امانات ەتكەن ۇلان-عايىر دالانى امان ساقتاۋ - ەڭ الدىمەن جاس بۋىنعا ارتىلعان زور ٷمٸت. كەيٸنگٸ ۇرپاق تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ تۋىن ەرقاشان بيٸك ۇستاۋى تيٸس. سوندىقتان بٸلٸمٸ تەرەڭ, ويى وزىق ۇرپاقتى تەربيەلەيتٸن مۇعالٸمدەر قاۋىمىنا زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ», – دەگەن بولاتىن.  

ەلٸمٸزدەگٸ پەداگوگيكالىق بٸلٸم مەكەمەلەرٸنٸڭ ۇستاحاناسى اتانعان – اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دە بۇل جولدا اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارى دا وراسان. ٶيتكەنٸ پاندەمييا اياققا تۇساۋ سالعان ۋاقىتتا دا ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ كەدەرگٸسٸز بٸلٸم الۋى ٷشٸن قىرۋار شارالاردى جٷزەگە اسىرىپ, ابىروي-بيٸگٸنەن كٶرٸنە بٸلگەن وقۋ ورداسى ۇرپاق تەربيەلەۋدە قاشان دا بٸلٸم مەن تەربيەنٸ قاتار الىپ كەلەدٸ. پاندەمييا باستالعان ۋاقىتتا تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋدٸ جەدەل قولعا العان اباي ۋنيۆەرسيتەتٸ بٸلٸم بەرۋدٸ ۇيىمداستىرۋدا بٷگٸنگٸ تاڭعا دەيٸن ەلٸمٸز بەن ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ەرٸپتەستٸك ورناتىپ, بٸلٸم بەرۋدٸڭ وڭتايلى جولىن تاۋىپ كەلەدٸ.

كارانتيندٸك شەكتەۋلەر ايتارلىقتاي كەدەرگٸ كەلتٸرگەنٸمەن بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا تابىستى باستادى. اتاپ ايتار بولساق, بٸلٸمدٸ ستۋدەنت بٸلٸكتٸ ۇستازدىڭ ارقاسىندا عانا جٷزەگە اساتىنىن تەرەڭنەن ويلاعان ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى وقۋ جىلى باستالماس بۇرىن  ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلارىنىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن تاعى دا جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا «ساندىق پەداگوگ-2» جازعى مەكتەبٸن قولعا الدى. بۇل مەكتەپتە وقىتۋشىلارىمىز تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋدە قولدانىلاتىن كٶپتەگەن پەداگوگيكالىق ەدٸس-تەسٸلدەردٸ ەركٸن مەڭگەرٸپ شىقتى. بٸز بىلتىرعى جىلدىڭ ٶزٸندە پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا  ZOOM, Disسord, Meet, Univer  پلاتفورمالارى ارقىلى  ونلاين دەرٸستٸ قالاي ۇيىمداستىرۋ كەرەكتٸگٸ جايىندا ەكٸ اپتالىق كۋرستار ۇيىمداستىرىپ, بىلتىرعى دەرٸس-سەمينار ساباقتارىن وسى پلاتفورمالار كٶمەگٸمەن جٷزەگە اسىرعان بولاتىنبىز.  وقىتۋشىلارىمىزدىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ «تەستتٸلەۋ» ورتالىعى بيىل «Ms. Teاms» پلاتفورماسىندا دەرٸس-سەمينار ساباقتارىن قالاي ۇيىمداستىرۋعا بولاتىنىن جايىندا ونلاين-كۋرستار ٶتكٸزدٸ. بۇل كۋرستان پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى «WordWاll», «Kahoوt», «وقۋلىق» جەنە تاعى باسقا سەرۆيستەردٸ Ms. Teاms-تا قالاي قولدانۋ كەرەكتٸگٸن جەنە جاڭا ساباقتى بەكٸتۋ كەزەڭٸندە نەمەسە پراكتيكالىق ساباقتاردا كەرٸ بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ, ستۋدەنتتەردٸڭ بٸلٸمٸن باعالاۋ جولدارىن ەركٸن مەڭگەرٸپ شىقتى. سٶيتٸپ بٸز, بيىلعى وقۋ جىلىن ٷلكەن دايىندىقپەن باستادىق. سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتٸمٸز جاقىن كٷندەرٸ «كوۋچينگ» ەدٸسٸمەن بٸلٸم بەرۋدٸ قولعا الاتىن بولادى.

كوۋچينگتٸڭ سٶزدٸك ماعىناسىنا سٷيەنەر بولساق, كوۋچينگ (اعىلش. coaching — وقىتۋ, جاتتىقتىرۋ) — كونسالتينگ جەنە ترەنينگ ەدٸسٸ; كلاسسيكالىق كونسالتينگ پەن ترەنينگتەن ايىرماشىلىعى — كوۋچ كەڭەس جەنە قاتاڭ ۇسىنىستار بەرمەيدٸ, ول شەشٸمدٸ كليەنتپەن بٸرلەسە وتىرىپ ٸزدەستٸرەدٸ. ال پسيحولوگييادان ايىرماشىلىعى كوۋچينگتەگٸ موتيۆاتسييانىڭ باعىتىندا. كوۋچپەن جۇمىس ٸستەۋدە بەلگٸلٸ بٸر ماقساتقا, ٶمٸردە جەنە جۇمىستا جاڭا, پوزيتيۆتٸ تۇجىرىمدالعان نەتيجەلەرگە جەتۋ ۇيعارىلادى.  ياعني, كوۋچينگتە ادامنىڭ جەكە, وتباسىلىق نەمەسە بيزنەستەگٸ ٶمٸرٸندە ماقساتقا, نەتيجەگە قول جەتكٸزۋ كٶزدەلەدٸ. بٸز وسى ەدٸستٸ قولدانۋ ارقىلى بٸلٸم الۋشىلارىمىزدىڭ ٶندٸرٸستٸك پراكتيكانى شەبەر ۇيىمداستىرىپ, زامان تالابىنا ساي مامان يەسٸ بولۋ جولىندا جۇمىستار اتقاراتىن بولامىز.

بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا قارا شاڭىراق بٸلٸم ورداسى 6758 جاس تٷلەكپەن تولىقتى. ونىڭ 5704-ٸ باكالاۆريات, 826-سى ماگيستراتۋرا, 58-ٸ Phd دوكتورانتۋرا بٸلٸم الۋشىلارى. مەملەكەتتٸك گرانت يەگەرلەرٸ - 2151, اقىلى بٶلٸمدەگٸ ستۋدەنتتەر سانى 3553-تٸ قۇرادى. ەلٸمٸزدٸڭ تٷپكٸر-تٷپكٸرٸنەن وسى وقۋ جىلىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزگە 466 «التىن بەلگٸ» يەگەرٸ,  579 ەرەكشە ٷلگٸدەگٸ اتتەستات پەن ديپلوم يەگەرلەرٸ وقۋعا تٷستٸ. بۇل كٶرسەتكٸش 2020/2021 وقۋ جىلىنداعى قابىلداۋدان 40% - عا جوعارى. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدە ەلٸمٸزدٸڭ جاس تٷلەكتەرٸنەن بٶلەك شەتەلدٸك 207 ازامات وقۋعا نيەت بٸلدٸرٸپ, بٸلٸمالۋشىلار قاتارىنا قوسىلدى.

ايتار كەتەتٸن بولسام, نەگٸزگٸ سۇرانىس پەداگوگيكالىق, سونىڭ ٸشٸندە ۆ018 - شەتەل تٸلٸ مۇعالاٸمدەرٸن دايارلاۋ, ۆ005 – دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالٸمدەرٸن دايارلاۋ, ۆ016 – قازاق تٸلٸ جەنە ەدەبيەتٸ مۇعالٸمدەرٸن دايارلاۋ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامارىنا ٶتە جوعارى بولىپ وتىر. «ۇستاز» ماماندىعىن تاڭداپ, كەشەگٸ ى.التىنسارين اتالارىنىڭ جولىن جالعاستىرۋعا بەل بايلاعان جاستار سانىنىڭ ارتۋى, ەرينە, قۋانتارلىق جاعداي. سونداي-اق ۆ049 – قۇقىق, ۆ055 – ماتەماتيكا جەنە ستاتيستيكا, ۆ054 – فيزيكا بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن تاڭداعان تالاپكەرلەر سانى دا ەدەۋٸر جوعارى.

بۇل جۇمىستار جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باسىندا قابىلداۋ كوميسسيياسى ورنالاسقان عيماراتتا Ashyq باعدارلاماسى, تالون ارقىلى كەزەككە تۇرۋ, سانيتارلىق  نورمالاردى ساقتاۋ ارقىلى وفلاين فورماتىندا جٷرگٸزٸلسە, سونىمەن بٸرگٸ ونلاين فورماتتا ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ رەسمي سايتىندا Univer جٷيەسٸ, e.gov مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر جەنە ونلاين اقپارات سايتى ارقىلى دا تالاپكەرلەر قۇجاتىن قابىلداۋ جٷزەگە استى. بارلىق جاڭا اقپاراتتار بويىنشا kaznpu.kz سايتى جەنە @kaznpu_university - instagram, facebook, @abai.family - TikTok پاراقشالارىندا, telegram, whatsapp مەسەندجەرلەرٸ, ۋنيۆەرسيتەت سall– ورتالىعى ارقىلى تالاپكەرلەرگە حابارلار تاراتىلىپ وتىردى.

ياعني بۇل دەگەنٸمٸز, بٸزدٸڭ وقۋ ورنىمىزدىڭ ەلٸمٸزدەگٸ سۇرانىسى جوعارى ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايقىنداپ وتىر. ەندٸگٸ جەردە ۋنيۆەرسيتەت تابالدىرىعىن اتتاعان وسىنشاما جاس تٷلەك وزىق تەجٸريبەلەرمەن ٷندەسكەن ۇلتتىق ناقىشتاعى بٸلٸممەن قارۋلانىپ, ەلٸمٸزدٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ساپالى ماماندار قاتارىن ارتتىراتىن بولادى. سونداي-اق بٸز بيىل ٷشٸنشٸ جىل قاتارىنان دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسىن تابىستى جٷزەگە اسىرىپ كەلەمٸز. بۇل باعدارلامانى ەلٸمٸزدە العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتٸمٸز قولعا العان بولاتىن. وسى دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسىن ۇتىمدى ۇيىمداستارى بٸلۋدٸڭ ارقاسىندا بٸز, ٶزٸمٸزدٸڭ كٶپتەگەن تٷلەكتەرٸمٸزدٸڭ ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋىنا تولىق مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرمىز. مىسالى دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسى نەگٸزٸندە بٸرٸنشٸ 2019/2020 وقۋ جىلىندا جىل بويى مەكتەپكە بارعان پراكتيكانت-ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ 107-سٸ سول پراكتيكا ٶتكەن جەرٸندە ەرٸ قاراي مامان رەتٸندە قالسا, بىلتىرعى 2020/2021 وقۋ جىلىندا 297 ستۋدەنت جۇمىسقا ورنالاستى. بۇل كٶرسەتكٸشتەر بيىلعى وقۋ جىلىندا ەكٸ ەسەگە ارتاتىنى سٶزسٸز. ٶيتكەنٸ بٸز بيىلعى بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەردٸڭ ٶندٸرٸستٸك پراكتيكاعا بارار الدىنداعى ٷش اپتالىق «جاڭارتىلعان بٸلٸم مازمۇنىندا» ۇيىمداستىرىلاتىن وقۋ كۋرسىن «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىمەن بٸرلەسە وتىرىپ جٷزەگە اسىردىق. بيىلعى ٶندٸرٸستٸك پراكتيكانى جاڭاشا ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن 2021 جىلدىڭ 26 ماۋسىمىندا باسقارما تٶراعاسى-رەكتور دارحان نۇرلانۇلى بٸلەلوۆ «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اسەل مۋحامەتجانوۆامەن كەزدەسٸپ, وسى سالادا ەرٸپتەستٸك ورناتۋ ماقساتىندا ەكٸ جاقتى مەموراندۋمعا قول قويعان ەدٸ. وسى مەموراندۋمنىڭ نەگٸزٸندە بيىلعى بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەرٸمٸزگە ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ بٸلٸكتٸ ماماندارىمەن قاتار, «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ماماندارى دا «جاڭارتىلعان بٸلٸم مازمۇنىندا» ٷش اپتالىق دەرٸستەر ٶتكٸزدٸ.  «جاڭارتىلعان بٸلٸم بەرۋ مازمۇنى بويىنشا دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردىڭ بٸتٸرۋشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸن دايارلاۋ» بويىنشا 72 ساعاتتىق قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە بٸلكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ كۋرستارىنىڭ باعدارلاماسى دايارلاندى. بٸتٸرۋشٸ كۋرس ستۋدەنتتەرٸ تەك ٶزٸمٸزدٸڭ بٸلٸكتٸ ماماندارىمىزدى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى ماماندارىنىڭ دا جاڭارتىلعان مازمۇن بويىنشا دەرستەر تىڭداپ, بٸلٸمدەرٸن جەتٸلدٸرۋگە مٷمكٸندٸكتەر بەرٸلدٸ. مۇندا تەك «ٶرلەۋ» بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ الماتى قالاسىنداعى فيلالى ماماندارى عانا ەمەس, ەلٸمٸزدٸڭ 10 ايماعىنان  ونلاين رەجيمٸندە بٸلٸكتٸ ماماندار ساباقتى كوۋچينگ ەدٸسٸ بويىنشا ۇيىمداستىرۋ جٶنٸندە  دەرٸستەر وقىپ, ٶز تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸستٸ. «ٶرلەۋ» ماماندارى  بۇل كۋرستا «كريتەريالدى باعالاۋدىڭ قاعيداتتارى مەن قۇرىلىمى», فورماتيتٸ باعالاۋداعى رەفلەكتسييا جەنە كەرٸ بايلانىس ەدٸستەرٸ», «توقسان بويىنشا جيىنتىق باعالاۋعا ارنالعان تاپسىرمالاردى ەزٸرلەۋ»,  «ەسسە: شەبەرلٸك پەن ٷيلەسٸمدٸلٸك», «عىلىمي جوبا ەزٸرلەۋدٸڭ تيٸمدٸ تەسٸلٸ» جەنە ت.ب. تاقىرىپتاردا مازمۇندى دەرٸستەر مەن پراكتيكالىق ساباقتار ۇيىمداستىرىپ, بٸلٸما الۋشىلاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا ىقپال ەتە بٸلدٸ. بيىلعى ۇيىمداستىرىلعان كۋرسقا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدٸڭ 1500 بٸلٸمالۋشى قاتىستى. وسى ٷش اپتالىق كۋرستان سوڭ پەداگوگيكالىق پراكتيكاعا بٶلٸنٸپ, الماتى قالاسىنىڭ مەكتەپتەرٸنە جول تارتقان ستۋدەنتتەرٸمٸز باسشىلىق تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان بۇل قامقورلىقتىڭ زور كٶمەگٸ بولىپ جاتقانى تۋراسىندا ەرەكشە العىستارىن بٸلدٸردٸ.

سونداي-اق مەكتەپپەن بايلانىستى ٷنەمٸ جانداندىرىپ وتىرۋ ماقساتىندا  اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باستاماسىمەن ورتا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ مۇعالٸمدەرٸنە ارنالعان «عىلىمي جوبا جازۋدىڭ تيٸمدٸ تەسٸلدەرٸ» تاقىرىبىندا ونلاين كۋرس ۇيىمداستىرىلدى. كۋرسقا نۇر-سۇلتان, قىزىلوردا, الماتى قالالارىنان, الماتى, سولتٷستٸك قازاقستان, قاراعاندى جەنە جامبىل وبلىستارىنان كٶپتەگەن مۇعالٸمدەر قاتىستى. بۇل شارادا «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تٷلەگٸ ەدٸلباي وسپانوۆ مۇعالٸمدەرگە عىلىمي جوبا ەزٸرلەۋ, عىلىمي جوبانى جوسپارلاۋ, تاقىرىپ تاڭداۋ تاقىرىپتارىندا باعىت بەردٸ. مەكتەپ مۇعالٸمدەرٸ كەرٸ بايلانىس جاساپ عىلىمي جوباعا قاتىستى كٶكەيدە جٷرگەن كٶپتەگەن ساۋالدارىن جولداپ ونىڭ تۇشىمدى جاۋابىن دا الدى. كۋرس سوڭىندا قاتىسۋشىلارعا سەرتيفيكات بەرٸلدٸ. جەنە وقۋ ورنىمىزدىڭ باستاماسىمەن بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى باسشىلارىنىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا «مەكتەپتەگٸ كٶشباسشىلىق جەنە تيٸمدٸ باسقارۋ» كۋرسى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. كۋرسقا الماتى وبلىسى بٸلٸم باسقارماسىنىڭ جەنە قاراساي اۋدانىنىڭ بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ مەكتەپ ديرەكتورلارى مەن باسشىلىعى قاتىستى.

كۋرستى تەجٸريبەلٸ ساراپشىلار قر پرەزيدەنتٸنٸڭ «بولاشاق» ستيپەنديياسىنىڭ يەگەرٸ, 2010-2011 جىلدارى ۇلىبريتانيياداعى نوتتينگەم ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ماگيسترٸ, 2018 جىلدان بەرٸ ۋوريك ۋنيۆەرسيتەتٸ (ۇلىبريتانييا) بٸلٸم سالاسىن زەرتتەۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ زەرتتەۋشٸ-اسسيستەنتٸ, PhD دوكتورانت, 2021 جىلى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى زەرتتەۋلەر بويىنشا ەۋروپالىق كونفەرەنتسيياسىنىڭ (ECER) ەلەۋمەتتٸك ستيپەندييا يەگەرٸ انار مۇحتاروۆا مەن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ۇلىبريتانييانىڭ ۋوريك ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸم بەرۋدەگٸ كٶشباسشىلىق جەنە مەنەدجمەنت بويىنشا ماگيستر دەرەجەسٸن العان, قازاقستانداعى ۇستازداردىڭ كٶشباسشىلىعى (TLK-قۇك) باعدارلاماسىن تالداۋعا بايلانىستى جوبانىڭ عىلىمي كٶمەكشٸسٸ بولعان ارايلىم سولتانبەكوۆا جٷرگٸزدٸ. بۇل بٸلٸكتٸلٸك كۋرسى قازٸرگٸ تاڭدا مەكتەپتە تيٸمدٸ باسقارۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋعا مول سەپتٸگٸن تيگٸزەرٸ انىق.

جالپى ساپالى مامان دايارلاۋدىڭ باستى قاعيداتتارىن نەگٸزگە العان ۋنيۆەرسيتەتمٸز بۇل سالاداعى ەرٸپتەستٸكتٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرە بەرەتٸن بولادى. الداعى ۋاقىتتا قالا مەكتەپتەرٸنٸڭ بٸلٸكتٸ ماماندارىمەن بٸرلەسكەن تەجٸريبەلٸك ساباقتاردى  ۇيىمداستىرۋ دا جوسپاردا بار.

حايرۋللا جەنٸبەكوۆ, اباي اتىنداعى قازۇپۋ اكادەمييالىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ دەپارتامەنت ديرەكتورى.