Freedom Inside '26

بەلگٸلٸ زاڭگەر بالعىنبەكتٸڭ ۇلى مەن اباي بەگەيدٸڭ قىزىنا قاتىستى تىڭ مەلٸمەتپەن بٶلٸستٸ

بەلگٸلٸ زاڭگەر بالعىنبەكتٸڭ ۇلى مەن اباي بەگەيدٸڭ قىزىنا قاتىستى تىڭ مەلٸمەتپەن بٶلٸستٸ
كوللاج: Dalanews.kz

الاياقتىقپەن كٷرەسٸپ جٷرگەن زاڭگەر, الاياق.نەت جوباسىنىڭ اۆتورى نۇرسۇلتان ورىنبەك كەيٸنگٸ ۋاقىتتا قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان بٸرنەشە داۋلى ٸسكە قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

سولاردىڭ بٸرٸ — ەنشٸ اباي بەگەيدٸڭ قىزى مەن كٷيەۋ بالاسى.

“ەنشٸ اباي بەگەيدٸڭ قىزى مەن كٷيەۋ بالاسى زاڭسىز 162 ميلليون تەڭگە تابىس تاپقان دەپ ايىپتالىپ وتىر. بۇعان قوسا, بيىل سەۋٸردە ٷش زەۋلٸم مەيرامحانا سالدى دەگەن اقپارات تارادى. جالپى كٶلەمٸ – 20 ميلليارد تەڭگە. ەندٸ وسى سومانى قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸ قازبالاي الا ما دەگەن سۇراق كٶپتٸڭ كٶكەيٸندە”, – دەدٸ Sadaq media جۋرناليسٸ زاڭگەرگە قويعان سۇراعىندا.

زاڭگەردٸڭ ايتۋىنشا, اتالعان ٸستە تاياقتىڭ ەكٸ ۇشى بار.

“بٸرٸنشٸدەن, كٸنەسٸزدٸك پرەزۋمپتسيياسى بار ەكەنٸن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ەكٸنشٸدەن, جۋرناليست ەرٸپتەستەرٸمٸز دە “قاماۋعا الىندى” دەگەن راستالماعان اقپارات تاراتتى. بۇل جەردە ونىڭ سانكتسيياسى بٶلەك. ياعني, 214 باپ بويىنشا ٸس قوزعالدى. مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ دە ٶزٸنٸڭ زاڭىنا سٷيەنە وتىرىپ, سومانى انىقتادى. بانكتەن الىنعان وپەراتسييالاردى قارادى. ەندٸ ونىڭ ەكٸنشٸ شەتٸ بٸزدە جالعىز عانا مونوپوليست بار. ول — “سەتتٸ جۇلدىز”. لوتورەيا بولسىن, لوتورەياعا ۇقساس ساتىلىمدار بولسىن وسىنداي جوبالاردى ٶزٸنە الىپ العان. نەتيجەسٸندە جەكە كوممەرتسييالىق ۇيىم جەكە مونوپوليست بولىپ الدى. ەندٸ وعان تٸركەلمەگەندەر قىلمىسكەر بولىپ جاتىر. بۇل جەردە مونوتورينگ بارلىق زاڭدىلىقتى انىقتايدى. بٸراق بۇل جەردە ايتپاعىم, ونداي حارام ۇيىمداستىرىپ جاتقاندار كٶپ. ولاردىڭ كٶبٸسٸنٸڭ ۋەجٸ “نەگە تەك سەتتٸ جۇلدىز?”. ونى دەپۋتاتتار دا كٶتەردٸ. ال ەندٸ گٷلەركەمنٸڭ جاعدايىنا كەلەتٸن بولساق, ولار سەيكەسٸنشە بٸز قىزمەت كٶرسەتٸپ, كۋرس ٷيرەتتٸك دەيدٸ. مەن بۇل مەسەلەمەن جاقىن تانىسپىن. العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ ەۋەل باستان ناقتى زاڭسىز جەرلەرٸن كٶرسەتكەنمٸن. سەبەبٸ نومەر بەرۋ سەكٸلدٸ مەسەلەلەر بولدى. ولار بۇل جاعداي ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جازا رەتٸندە ميلليون تەڭگەدەن ايىپپۇل تٶلەگەن. مەن ول وقيعانى بٸلەمٸن. ال ەندٸ قازٸر قىلمىستىق ٸس قوزعالىپ جاتىر. ەندٸ ونىڭ زاڭدى نە زاڭسىز ەكەنٸن ادۆوكاتتار, سوت ورگاندارى مەن تەرگەۋشٸلەر شەشەدٸ. بٸراق وسىعان قاتىستى جاعدايلاردا “سەتتٸ جۇلدىز” اتاۋى تاسادا قالىپ كەتەدٸ. ەندٸ بۇل ەدٸلەتسٸزدٸك”, – دەيدٸ ول Sadaq media YouTube ارناسىنا بەرگەن سۇقباتىندا.

سونىمەن قاتار زاڭگەر بالعىنبەك يماشەۆكە قاتىستى دا ۋەجٸن جەتكٸزدٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, قوعامدا بۇل ٸس جابۋلى قازان كٷيٸندە قالعان.

“ايتىسكەر بالعىنبەك يماشەۆكە بايلانىستى جەكە سۇراقتار دا بولدى. بازارعا قاتىستى ەڭگٸمە ەلٸ شەشٸمٸن تاپقان جوق. ونى جۋرناليست گٷلميرا ەبٸقاي دا ٷلكەن مەسەلە رەتٸندە كٶتەردٸ. بٸراق تٷبٸنە جەتە الماي جاتىر. جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ەشكٸم ارقالاعان جوق. جاقىندا بالاسىنا قاتىستى ٸس قوزعالدى. وعان قاجىلىققا اپارامىز دەپ ەلدٸ الداعانى تۋرالى ايىپ تاعىلدى. ەندٸ بۇل جەردە دە قۇيتىرقى ەرەكەتتەر كٶپ. ونىڭ ايتۋىن ايتامىز. الايدا نەتيجە بولماعاننان كەيٸن حالىقتا سەنٸم ازايادى. سوندىقتان كٸم بولسا دا جارناما جاسايتىن كەزدە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ كەرەك. بۇل 217 باپتان بٶلەك باسقا دا كٷمەندٸ دٷنيەلەردٸ جارنامالاعاندارعا زاڭ شارا قولدانۋى كەرەك. سەبەبٸ زاڭنىڭ التىن ەرەجەسٸ بار: زاڭدى بٸلمەۋ جاۋاپكەرشٸلٸكتەن قۇتقارمايدى. سوندىقتان بٸلمەي قالدىم دەگەن اقتالۋ ورىنسىز. زاڭ اياسىندا بٸر-ەكەۋٸن ناقتى سوتتاۋ كەرەك”, — دەيدٸ ول.

سونىمەن بٸرگە ول تانىمال ينفوبيزنەسمەن قۋانىش شونبايدىڭ جاعدايىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ينفوبيزنەس سالاسىنىڭ قازاقستانداعى باستاۋى وسى تۇلعا بولعانىمەن, بٷگٸندە بۇل سالا اداسۋشىلىق پەن الاياقتىقتىڭ كٶزٸنە اينالعان.

“ينفوبيزنەستٸ ولار جاقسى نيەتپەن باستاعان شىعار. بٸراق بٷگٸندە بۇل سالادا قانشاما بٸلٸكسٸز “ەكسپەرتتەر” پايدا بولدى. ولاردىڭ جالعىز ماقساتى – اقشا. ولار ادامداردىڭ سەنٸمٸنە كٸرۋدٸ, پسيحولوگييالىق مانيپۋلياتسييا جاساۋدى ٷيرەتتٸ. نەتيجەسٸندە, ينفوالاياقتار كٶبەيدٸ. ولار ٶزدەرٸن دٸندار ەتٸپ كٶرسەتەدٸ, بٸراق ادامداردىڭ كٶز جاسىنا قالىپ جاتقانىن تٷسٸنبەيدٸ. سوندىقتان مەنٸڭ ويىمشا, بۇل ينفوبيزنەستٸڭ كٷنەسٸ مەن ساۋابى دا شونبايلارعا جازىلادى”, – دەپ تٷيٸندەدٸ زاڭگەر.

نۇرسۇلتان ورىنبەكتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەل ٸشٸن الداعاندارعا زاڭ ناقتى ەرەكەت ەتۋٸ كەرەك. ەيتپەسە, قوعامداعى سەنٸم بٸرجولا جوعالۋى مٷمكٸن.

ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن ايتىسكەر اقىن بالعىنبەك يماشەۆتىڭ ۇلى دانييار يماشەۆ الاياقتىق بويىنشا كٷدٸككە ٸلٸنگەن ەدٸ.

تەرگەۋگە نە تٷرتكٸ بولدى?

قاجىلىققا ۇشا الماعان بٸر توپ تۋريست “Qazaq travel” كومپانيياسىنا شاعىمدانعان. ال دانييار يماشەۆ اتالعان كومپانييانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى بولىپ قىزمەت اتقارادى.

Bairaqmedia-نىڭ دەرەگٸنشە, بٷگٸندە قاسيەتتٸ مەكەنگە ۇشۋى تيٸس بولعان تۋريستەر ەۋەزوۆ اۋداندىق پوليتسييا باسقارماسىنىڭ الدىنا جينالىپ, جاعدايدى تٷسٸندٸرٸپ بەرۋدٸ تالاپ ەتٸپ جاتىر. سەبەبٸ “Qazaq travel” كومپانيياسى ۇشۋعا بٸر كٷن قالعاندا ولاردىڭ ەشقايدا ۇشپايتىنىن حابارلاعان.

“توعىزى كٷنٸ ۇشاتىن رەيسٸمٸزدەن ەشقانداي ادام ۇشپادى. تٸپتٸ كومپانييا حالىققا شىعىپ, ٷندەۋ دە جاسامادى. بيلەتتٸڭ باعاسى ٶسٸپ كەتتٸ-اۋ, باسقا دا جاعداي بولىپ قالدى-اۋ دەگەن ەسكەرتۋ بولمادى. بٸزگە ەشقانداي دەلەل كٶرسەتٸپ تۇرعان جوق. بيلەت پەن قوناقٷي اقىسى تٶلەندٸ دەگەن اقپارات تا بولمادى" ,  - دەپ مەلٸمدەدٸ كومپانييانىڭ كليەنتٸ مەدينا جارىلعاپوۆا Bairaqmedia-عا.

قازٸرگٸ ۋاقىتتا “Qazaq travel” كومپانيياسىنىڭ كەڭسەسٸ جابىلعان. مەدينا مەن مەككەگە ۇشا الماعان 50-گە تارتا ادام پوليتسيياعا شاعىم تٷسٸرگەن. وسىدان كەيٸن پوليتسەيلەر الاياقتىق دەرەگٸ بويىنشا قىلمىستىق ٸس قوزعاپ, كٷدٸكتٸ رەتٸندە ٷش ادامدى تانىعان. ولاردىڭ اراسىندا دانييار يماشەۆ تا بار. ال جۋرناليستەر ونىڭ قاجىلىقتان قالۋ سەبەبٸن سۇراعانىمەن, دانييار يماشەۆ بٷگٸن ٷن قاتپادى.
ال, تۋىنداعان قيىندىقتاردىڭ سەبەبٸن  قاجىققا اتتانباق بولعان قازاقستاندىقتارعا بالعىنبەك يماشەۆ تٷسٸندٸرٸپ بەرگەن. ايتىسكەر اقىن ەۋە بيلەتتەرٸ مەن قوناقٷي باعالارىنىڭ قىمباتتاعانىن جەنە مۇندا الاياقتىقتىڭ جوقتىعىن مەلٸمدەگەن.

“كٶپ ادام تۋردى اكتسييامەن, ارزان باعادا ساتىپ العان. قازٸر باعا قىمباتتاپ جاتىر. قىمبات بيلەتتەر الىنۋدا. ۇشاقتىڭ باعاسى مەن قوناقٷيدٸڭ باعاسى ٶستٸ. سوندىقتان قۇرىلتايشىلار ٶز قالتاسىنان قوسىمشا اقشا سالىپ, سٸزدەردٸڭ قىزمەتتەرٸڭٸزدٸ ۇسىنۋعا تىرىسىپ جاتىر”, - دەپ تٷسٸندٸردٸ بالعىنبەك يماشەۆ.

الايدا ۋمراعا ۇشا الماعاندار ونىڭ ايتقاندارىنا سەنبەي, تٶلەنگەن قاراجاتتى قايتارۋدى تالاپ ەتۋدە. ولار “Qazaq travel” كومپانيياسىنىڭ باسقا مۇسىلمانداردى الداماۋىن تٸلەيدٸ.

پوليتسييا نە دەيدٸ?

اتالعان جاعدايعا بايلانىستى الماتى پوليتسييا باسقاراماسى رەسمي پٸكٸر بٸلدٸردٸ.

“الاياقتىق دەرەگٸ بويىنشا قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەۋەزوۆ اۋداندىق پوليتسييا باسقارماسىنا قاراستى بٶلٸمدە قىلمىستىق ٸس تٸركەلٸپ, تەرگەۋ جٷرگٸزٸلۋدە. بٷگٸنگٸ تاڭدا 50-گە جۋىق ازاماتتان ارىز تٷستٸ. قىلمىستىق ٸس جٷرگٸزۋ زاڭناماسىنا سەيكەس بارلىق قاجەتتٸ تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ٸستٸڭ وبەكتيۆتٸ مەن-جايلارى انىقتالعاننان كەيٸن تيٸستٸ پروتسەستٸك شەشٸم قابىلداناتىن بولادى”, — دەدٸ پوليتسييا.

ەنشٸ اباي بەگەيدٸڭ قىزىنىڭ ٸسٸ

كەيٸن اراعا ۇزاق ۋاقىت سالماي ەنشٸ اباي بەگەيدٸڭ قىزى گٷلەركەم نييازقۇلوۆا مەن كٷيەۋ بالاسى زاڭسىز ونلاين-لوتەرەيا ٶتكٸزۋ فاكتٸسٸ بويىنشا ۇستالدى. بۇل جٶنٸندە قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ مەلٸمدەدٸ.

اگەنتتٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ەرلٸ-زايىپتى Instagram, TikTok جەنە Telegram پلاتفورمالارىندا 850 مىڭنان استام جازىلۋشىسى بار پاراقشالار ارقىلى لوتەرەيا ويىندارىن ۇيىمداستىرىپ كەلگەن. الايدا ولاردىڭ تٸركەلگەن رەسمي لوتەرەيا وپەراتورى مەرتەبەسٸ بولماعان.

سوعان قاراماستان, ولار پەتەر, اۆتوكٶلٸك جەنە باعالى سىيلىقتار ۇتىسقا تٸگٸلگەن اۋقىمدى ويىندار ٶتكٸزگەن. اتالعان لوتەرەياعا 1800-دەن استام ازامات قاتىسقان.

تەرگەۋ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, زاڭسىز قىزمەتتەن تٷسكەن پايدا كٶلەمٸ 162 ميلليون تەڭگەدەن اسقان. قازٸرگٸ تاڭدا كٷدٸكتٸلەردٸڭ مٷلٸكتەرٸ مەن بانكتٸك ەسەپشوتتارىنا بۇعات قويىلىپ, سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلۋدە.

قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ بۇل ٸستٸ ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.