قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى تٷبەگەيلٸ قايتا قاراپ, مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸ شىن مۇقتاج ازاماتتارعا باعىتتاۋ قاجەت. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا تاريحي كەزەڭدەگٸ قازاقستاننىڭ ٶزەكتٸ مٸندەتتەرٸ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر جٷيەسٸندەگٸ كەمشٸلٸكتەرگە توقتالىپ, مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مٸندەتٸن قويدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ٶتكەن جىلدارى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ شامادان تىس كٶبەيتۋ مەملەكەتتٸك باسقارۋداعى قاتەلٸكتەر مەن جٷيەلٸ مەسەلەلەردٸ بٷركەمەلەۋدٸڭ بٸر تەسٸلٸنە اينالعان. سونىڭ سالدارىنان بيۋدجەت قاراجاتى تيٸمسٸز جۇمسالىپ, كەي جاعدايدا ەلەۋمەتتٸك كٶمەككە مۇقتاج ەمەس وتباسىلار دا تٷرلٸ جەردەماقى مەن جەڭٸلدٸكتەرگە يە بولعان.
ەلەۋمەتتٸك كٶمەك جٷيەسٸندە قانداي كەمشٸلٸكتەر بار?
پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ نەگٸزسٸز كٶبەيۋٸ مەملەكەت رەسۋرستارىنىڭ تيٸمسٸز جۇمسالۋىنا ەكەلگەن. ال بۇل ۋاقىتتا مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالاردىڭ تاپشىلىعى ارتىپ, ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىم مەسەلەلەرٸ تولىق شەشٸلمەي قالعان.
مەملەكەت باسشىسى مۇنداي جاعداي قوعامدا ماسىلدىق كٶڭٸل-كٷيدٸڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇدان بٶلەك, ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ جٷيەسٸندە زاڭسىز ەرەكەتتەر مەن سىبايلاس جەمقورلىق فاكتٸلەرٸ دە بولعان.
پرەزيدەنت نەگٸزسٸز جەڭٸلدٸكتەر مەن جەردەماقىلاردىڭ شامادان تىس كٶپتٸگٸن مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ ەلسٸزدٸگٸمەن جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ جوسپارلاۋداعى كەمشٸلٸكتەرمەن بايلانىستىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن ازاماتتاردىڭ كٶڭٸلٸن تابۋعا باعىتتالعان شارالار ەلدٸڭ تۇراقتى دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى قىسقا مەرزٸمدٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ قۇرالى رەتٸندە عانا قاراستىرماي, ستراتەگييالىق ماقساتتارعا باعىتتاۋ قاجەت.
مەملەكەتتٸك كٶمەك كٸمدەرگە بەرٸلۋٸ تيٸس?
قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتىن ناقتىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيۋدجەت ەسەبٸنەن بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك كٶمەك ەڭ الدىمەن شىن مەنٸندە مۇقتاج ازاماتتارعا باعىتتالۋى كەرەك.
قايتالاپ ايتامىن: مەملەكەتتٸك كٶمەك شىن مۇقتاج ادامدارعا عانا بەرٸلۋگە تيٸس. ٷكٸمەتتٸڭ الدىندا تۇرعان باستى مٸندەتتٸڭ بٸرٸ – وسى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
بۇل رەتتە ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى ٶزگەرتۋ بارىسىندا ازاماتتاردىڭ جاعدايىن جان-جاقتى ەسكەرۋ ماڭىزدى. سەبەبٸ ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر مەن جەڭٸلدٸكتەرگە قاتىستى كەز كەلگەن شەشٸم حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن. مەملەكەت باسشىسى قوعامدا بۇل مەسەلەگە قاتىستى تٷرلٸ پٸكٸر بار ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ. ازاماتتار ٶزدەرٸن الاڭداتقان مەسەلەلەردٸ اشىق كٶتەرٸپ جاتقاندىقتان, رەفورمالاردى اسىعىس قابىلداۋعا بولمايدى.
ەلەۋمەتتٸك رەفورمالار قالاي جٷزەگە اسىرىلۋى كەرەك?
پرەزيدەنت ٷكٸمەتكە ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸن ەنگٸزۋ كەزٸندە بايىپتى ەرٸ جان-جاقتى ساراپتالعان شەشٸمدەر قابىلداۋدى تاپسىردى.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, كەز كەلگەن رەفورما تەرەڭ زەرتتەلٸپ, ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا ىقتيمال ەسەرٸ الدىن الا باعالانۋى قاجەت. ەسٸرەسە جاڭا ەلەۋمەتتٸك كٶمەك تەتٸكتەرٸ مەن ولاردى باسقارۋعا ارنالعان اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ جۇمىسى مۇقييات تەكسەرٸلۋٸ تيٸس.
مەملەكەت باسشىسى جاڭا جوبالاردى بٸردەن بٷكٸل ەل كٶلەمٸندە ەنگٸزبەي, الدىمەن پيلوتتىق رەجيمدە سىناقتان ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندى. تەك تيٸمدٸلٸگٸ دەلەلدەنگەننەن كەيٸن عانا ولاردى كەڭٸنەن قولدانۋعا بولادى.
مۇنداي تەسٸل رەفورمالاردىڭ ىقتيمال كەمشٸلٸكتەرٸن الدىن الا انىقتاپ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا مۇقتاج ازاماتتاردىڭ مٷددەسٸن قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەلەۋمەتتٸك مەملەكەتتٸڭ باستى ماقساتى – تٶلەمگە تەۋەلدٸلٸك ەمەس
پرەزيدەنت ەلەۋمەتتٸك مەملەكەتتٸڭ مەنٸ ازاماتتاردى جەردەماقى مەن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەرگە تەۋەلدٸ ەتۋ ەمەس ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەتتٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ, ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋ جەنە ولاردىڭ ٶز مٷمكٸندٸكتەرٸن جٷزەگە اسىرۋىنا جاعداي جاساۋ.
وسى تۇرعىدا ادام كاپيتالىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, بٸلٸم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىن دامىتۋ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جان-جاقتى قالىپتاسۋىنا قولايلى ورتا قۇرۋ ماڭىزدى باعىتتاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋداعى ۇستانىمىنان ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ باستى باعىتى مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸ كٶبەيتۋ عانا ەمەس, ونى ناقتى مۇقتاج ادامدارعا جەتكٸزۋ جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ ەلەۋمەتتٸك دامۋعا جاعداي جاساۋ ەكەنٸن اڭعارۋعا بولادى.
ال ٷكٸمەتتٸڭ الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەت – ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ كەزٸندە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تيٸمدٸ جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتٸپ, حالىقتىڭ وسال توپتارىنىڭ مٷددەسٸن قورعاۋ.
