Alaiaqtyqpen kúresip júrgen zańger, Alaiaq.NET jobasynyń avtory Nursultan Orynbek keiingi ýaqytta qoǵamda qyzý talqylanyp jatqan birneshe daýly iske qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Solardyń biri — ánshi Abai Begeidiń qyzy men kúieý balasy.
“Ánshi Abai Begeidiń qyzy men kúieý balasy zańsyz 162 million teńge tabys tapqan dep aiyptalyp otyr. Buǵan qosa, biyl sáýirde úsh záýlim meiramhana saldy degen aqparat tarady. Jalpy kólemi – 20 milliard teńge. Endi osy somany Qarjy monitoringi agenttigi qazbalai ala ma degen suraq kóptiń kókeiinde”, – dedi Sadaq media jýrnalisi zańgerge qoiǵan suraǵynda.
Zańgerdiń aitýynsha, atalǵan iste taiaqtyń eki ushy bar.
“Birinshiden, kinásizdik prezýmptsiiasy bar ekenin umytpaýymyz kerek. Ekinshiden, jýrnalist áriptesterimiz de “qamaýǵa alyndy” degen rastalmaǵan aqparat taratty. Bul jerde onyń sanktsiiasy bólek. Iaǵni, 214 bap boiynsha is qozǵaldy. Monitoring agenttigi de óziniń zańyna súiene otyryp, somany anyqtady. Bankten alynǵan operatsiialardy qarady. Endi onyń ekinshi sheti bizde jalǵyz ǵana monopolist bar. Ol — “Sátti juldyz”. Lotoreia bolsyn, lotoreiaǵa uqsas satylymdar bolsyn osyndai jobalardy ózine alyp alǵan. Nátijesinde jeke kommertsiialyq uiym jeke monopolist bolyp aldy. Endi oǵan tirkelmegender qylmysker bolyp jatyr. Bul jerde monotoring barlyq zańdylyqty anyqtaidy. Biraq bul jerde aitpaǵym, ondai haram uiymdastyryp jatqandar kóp. Olardyń kóbisiniń ýáji “nege tek Sátti juldyz?”. Ony depýtattar da kóterdi. Al endi Gúlerkemniń jaǵdaiyna keletin bolsaq, olar sáikesinshe biz qyzmet kórsetip, kýrs úirettik deidi. Men bul máselemen jaqyn tanyspyn. Alǵashqylardyń biri bolyp áýel bastan naqty zańsyz jerlerin kórsetkenmin. Sebebi nomer berý sekildi máseleler boldy. Olar bul jaǵdai úshin ákimshilik jaza retinde million teńgeden aiyppul tólegen. Men ol oqiǵany bilemin. Al endi qazir qylmystyq is qozǵalyp jatyr. Endi onyń zańdy ne zańsyz ekenin advokattar, sot organdary men tergeýshiler sheshedi. Biraq osyǵan qatysty jaǵdailarda “Sátti juldyz” ataýy tasada qalyp ketedi. Endi bul ádiletsizdik”, – deidi ol Sadaq media YouTube arnasyna bergen suqbatynda.
Sonymen qatar zańger Balǵynbek Imashevke qatysty da ýájin jetkizdi. Onyń sózinshe, qoǵamda bul is jabýly qazan kúiinde qalǵan.
“Aitysker Balǵynbek Imashevke bailanysty jeke suraqtar da boldy. Bazarǵa qatysty áńgime áli sheshimin tapqan joq. Ony jýrnalist Gúlmira Ábiqai da úlken másele retinde kóterdi. Biraq túbine jete almai jatyr. Jaýapkershilikti eshkim arqalaǵan joq. Jaqynda balasyna qatysty is qozǵaldy. Oǵan qajylyqqa aparamyz dep eldi aldaǵany týraly aiyp taǵyldy. Endi bul jerde de quityrqy áreketter kóp. Onyń aitýyn aitamyz. Alaida nátije bolmaǵannan keiin halyqta senim azaiady. Sondyqtan kim bolsa da jarnama jasaityn kezde jaýapkershilikti sezinýi kerek. Bul 217 baptan bólek basqa da kúmándi dúnielerdi jarnamalaǵandarǵa zań shara qoldanýy kerek. Sebebi zańnyń altyn erejesi bar: zańdy bilmeý jaýapkershilikten qutqarmaidy. Sondyqtan bilmei qaldym degen aqtalý orynsyz. Zań aiasynda bir-ekeýin naqty sottaý kerek”, — deidi ol.
Sonymen birge ol tanymal infobiznesmen Qýanysh Shonbaidyń jaǵdaiyna da toqtaldy. Onyń aitýynsha, infobiznes salasynyń Qazaqstandaǵy bastaýy osy tulǵa bolǵanymen, búginde bul sala adasýshylyq pen alaiaqtyqtyń kózine ainalǵan.
“Infobiznesti olar jaqsy nietpen bastaǵan shyǵar. Biraq búginde bul salada qanshama biliksiz “ekspertter” paida boldy. Olardyń jalǵyz maqsaty – aqsha. Olar adamdardyń senimine kirýdi, psihologiialyq manipýliatsiia jasaýdy úiretti. Nátijesinde, infoalaiaqtar kóbeidi. Olar ózderin dindar etip kórsetedi, biraq adamdardyń kóz jasyna qalyp jatqanyn túsinbeidi. Sondyqtan meniń oiymsha, bul infobiznestiń kúnási men saýaby da Shonbailarǵa jazylady”, – dep túiindedi zańger.
Nursultan Orynbektiń pikirinshe, el ishin aldaǵandarǵa zań naqty áreket etýi kerek. Áitpese, qoǵamdaǵy senim birjola joǵalýy múmkin.
Eske salaiyq, buǵan deiin aitysker aqyn Balǵynbek Imashevtyń uly Daniiar Imashev alaiaqtyq boiynsha kúdikke ilingen edi.
Tergeýge ne túrtki boldy?
Qajylyqqa usha almaǵan bir top týrist “Qazaq travel” kompaniiasyna shaǵymdanǵan. Al Daniiar Imashev atalǵan kompaniianyń atqarýshy direktory bolyp qyzmet atqarady.
Bairaqmedia-nyń dereginshe, búginde qasietti mekenge ushýy tiis bolǵan týrister Áýezov aýdandyq politsiia basqarmasynyń aldyna jinalyp, jaǵdaidy túsindirip berýdi talap etip jatyr. Sebebi “Qazaq travel” kompaniiasy ushýǵa bir kún qalǵanda olardyń eshqaida ushpaitynyn habarlaǵan.
“Toǵyzy kúni ushatyn reisimizden eshqandai adam ushpady. Tipti kompaniia halyqqa shyǵyp, úndeý de jasamady. Bilettiń baǵasy ósip ketti-aý, basqa da jaǵdai bolyp qaldy-aý degen eskertý bolmady. Bizge eshqandai dálel kórsetip turǵan joq. Bilet pen qonaqúi aqysy tólendi degen aqparat ta bolmady" , - dep málimdedi kompaniianyń klienti Medina Jarylǵapova Bairaqmedia-ǵa.
Qazirgi ýaqytta “Qazaq travel” kompaniiasynyń keńsesi jabylǵan. Mádina men Mekkege usha almaǵan 50-ge tarta adam politsiiaǵa shaǵym túsirgen. Osydan keiin politseiler alaiaqtyq deregi boiynsha qylmystyq is qozǵap, kúdikti retinde úsh adamdy tanyǵan. Olardyń arasynda Daniiar Imashev ta bar. Al jýrnalister onyń qajylyqtan qalý sebebin suraǵanymen, Daniiar Imashev búgin ún qatpady.
Al, týyndaǵan qiyndyqtardyń sebebin qajyqqa attanbaq bolǵan qazaqstandyqtarǵa Balǵynbek Imashev túsindirip bergen. Aitysker aqyn áýe biletteri men qonaqúi baǵalarynyń qymbattaǵanyn jáne munda alaiaqtyqtyń joqtyǵyn málimdegen.
“Kóp adam týrdy aktsiiamen, arzan baǵada satyp alǵan. Qazir baǵa qymbattap jatyr. Qymbat biletter alynýda. Ushaqtyń baǵasy men qonaqúidiń baǵasy ósti. Sondyqtan quryltaishylar óz qaltasynan qosymsha aqsha salyp, sizderdiń qyzmetterińizdi usynýǵa tyrysyp jatyr”, - dep túsindirdi Balǵynbek Imashev.
Alaida Ýmraǵa usha almaǵandar onyń aitqandaryna senbei, tólengen qarajatty qaitarýdy talap etýde. Olar “Qazaq travel” kompaniiasynyń basqa musylmandardy aldamaýyn tileidi.
Politsiia ne deidi?
Atalǵan jaǵdaiǵa bailanysty Almaty politsiia basqaramasy resmi pikir bildirdi.
“Alaiaqtyq deregi boiynsha qazirgi ýaqytta Áýezov aýdandyq politsiia basqarmasyna qarasty bólimde qylmystyq is tirkelip, tergeý júrgizilýde. Búgingi tańda 50-ge jýyq azamattan aryz tústi. Qylmystyq is júrgizý zańnamasyna sáikes barlyq qajetti tergeý áreketteri júrgizilip jatyr. Istiń obektivti mán-jailary anyqtalǵannan keiin tiisti protsestik sheshim qabyldanatyn bolady”, — dedi politsiia.
Ánshi Abai Begeidiń qyzynyń isi
Keiin araǵa uzaq ýaqyt salmai ánshi Abai Begeidiń qyzy Gúlerkem Niiazqulova men kúieý balasy zańsyz onlain-lotereia ótkizý faktisi boiynsha ustaldy. Bul jóninde Qarjylyq monitoring agenttigi málimdedi.
Agenttiktiń málimetinshe, erli-zaiypty Instagram, TikTok jáne Telegram platformalarynda 850 myńnan astam jazylýshysy bar paraqshalar arqyly lotereia oiyndaryn uiymdastyryp kelgen. Alaida olardyń tirkelgen resmi lotereia operatory mártebesi bolmaǵan.
Soǵan qaramastan, olar páter, avtokólik jáne baǵaly syilyqtar utysqa tigilgen aýqymdy oiyndar ótkizgen. Atalǵan lotereiaǵa 1800-den astam azamat qatysqan.
Tergeý derekterine súiensek, zańsyz qyzmetten túsken paida kólemi 162 million teńgeden asqan. Qazirgi tańda kúdiktilerdiń múlikteri men banktik esepshottaryna buǵat qoiylyp, sotqa deiingi tergeý amaldary júrgizilýde.
Qarjylyq monitoring agenttigi bul isti erekshe baqylaýda ustap otyr.
