"عاسىردان دا ۇزاق كٷن" رومانىن جازاردا مەڭگٷرت تاقىرىبىن ٷڭٸلە زەرتتەدٸم. بالا كٷنٸمٸزدە جٶن-جوسىقتى بٸلمەيتٸن بٸرەۋلەرگە: "ەي, مەڭگٷرتسٸڭ بە ٶزٸڭ?"- دەپ جاتقاندى قۇلاعىمىزبەن تالاي ەستٸدٸك. ادامنىڭ مەڭگٷرتكە قالاي اينالاتىنىن بٸلمەسەك تە, سٷيەگٸڭنەن ٶتەر اۋىر سٶز ەكەنٸن سەزۋشٸ ەدٸك.
وسى مەڭگٷرتتٸك تۋرالى العاشقى دەرەكتەردٸڭ بٸرٸ وسىدان ون عاسىر بۇرىن جىرلانىپ. قىرعىز حالقىنىڭ ەرلٸك پەن ەلدٸك ەنتسيكلوپەديياسىنا اينالعان "ماناس" ەپوسىندا كەزدەسەدٸ. وندا بالا ماناستىڭ تەنتەكتٸگٸ مەن شىداس بەرمەس كٷشٸنەن قورىققان قالماقتار, ونى مەڭگٷرت ەتٸپ جٸبەرەيٸك دەپ, ۋەج بايلاسقانى بىلايشا جىرلانادى:
بالانى ۇستاپ الالىق,
باسىنا شٸرە سالالىق,
ٷيگە الىپ بارىپ قينالىق,
التى اعايىن قالماقتىڭ
اياق-باسىن جينالىق.
الپىسىنشى جىلداردىڭ ٸشٸندە عوي دەيمٸن, اتاقتى ساياقباي قارالاەۆتان مەڭگٷرت پەن شٸرەنٸڭ ماعىناسىن سۇراعانىم بار.
سوندا قادٸرلٸ قارييا بٸراز ويلانىپ وتىرىپ, ەڭگٸمەسٸن باستاعان:
- ەرتەلە, قالماق پەن قىرعىز شاپقىنشىلىعى تۇسىندا, ەكٸ جاق مال-مٷلٸكپەن قوسا, بٸر-بٸرٸنەن قۇل ەتٸپ ۇ ستاۋ ٷشٸن, تۇتقىن الىپ وتىرعان. ول تۇتقىن مال سوڭىندا سالپاقتاپ جٷرگەنٸمەن, كٷندەردٸڭ كٷنٸ بولعاندا ەسٸن تاۋىپ, قاشىپ كەتەر.
ەلدەكٸمدەر ارقىلى ٶزٸ جايلى ەلٸنە حابار بەرۋٸ دە, تٸپتٸ تٸرٸ جان بولعان سوڭ, اۋىلدىڭ قىز-قىرقىنىنا قىرىنداپ قويۋى دا عاجاپ ەمەس.
جاستاي قولعا تٷسكەن, كٷش-قۋاتى تولعان تۇتقىن بەس جىل, بەلكٸم, ون جىل "لەپپاي" دەپ قىزمەت ەتەر. ەرٸ-بەرٸدەن سوڭ ول دا ادام بالاسى, ٸشتەي قارسىلىعى ويانىپ, قولىنا قارۋ الىپ, قارسى كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
سوندىقتان ونىڭ ەڭ تىنىش جولى – مەڭگٷرت ەتٸپ تاستاۋ.
ول ٷشٸن الدىمەن تۇتقىننىڭ شاشىن تاقىرلاپ الىپ, جاس سويىلعان تٷيەنٸڭ مويناعىن نە سيىردىڭ تەرٸسٸن باسىنا قاپتايدى.
سٶيتٸپ, شىجىپ تۇرعان كٷننٸڭ استىنا اياق-قولىن بايلاپ تاستايدى. تۇتقىن سوندا ەكٸ بٸردەي ازاپقا تٷسەدٸ ەكەن.
الدىمەن, جاس تەرٸ ىستىقتان جيىرىلىپ, باسىن بٷرٸپ, سٷيەگٸن سىندىرىپ جٸبەرە جازداسا, ەكٸنشٸدەن, ٶسكەن شاش كەپتٸرٸلگەن تەرٸنٸ تەسە الماي, كەرٸ قايىرىلىپ, قۇيقاسىن ينە سۇققانداي ەتٸپ بۇرعىلاپ, بٷكٸل جٷيكە سەزٸمٸن ٶلتٸرەدٸ, ياعني ەسكە تۇتۋ قبٸلەتٸن مٷلدە جويىپ جٸبەرەدٸ. بٸر جۇما, ون كٷننەن سوڭ نە ٶلٸپ قالاردى , نە تٸرٸ قالادى.
ٶلسە-ازاپتان قۇتىلدى, تٸرٸ قالسا- اتى-جٶنٸن, بٷكٸل ٶتكەن تىنىس-تٸرشٸلٸنە ۇمىتىپ, تەك ٶز قوجاسىنىڭايتقانىن عانا ورىندايتىن قارا كٷش يەسٸنە اينالادى...
ادام بالاسى زۇلىمدىقتىڭ تٶبە شاشىڭدى تٸك تۇرعىزار نەشەمە تٷرٸن ويلاپ شىعارعان عوي. تەك مىنا قاسٸرەتكە تەڭ كەلەرٸ بولماس.
توتاليتارلىق جٷيە تۇسىندا تۇتاس قوعامعا, بەرٸمٸزدٸڭ اقىل ويىمىزعا, تٷسٸنٸگٸمٸزگە يدەولوگييالىق شٸرە سالىنعان ەدٸ...
