[caption id="attachment_9160" align="alignright" width="269"]
قالامى جٷيرٸك بٸر اعام بار, سويىپ جازادى, تٸلٸپ ايتادى. سول كٸسٸمەن ەڭ العاش تانىسقاندا وڭ جاق بارماعىنىڭ تٷبٸندەگٸ ۇلىعان كٶكبٶرٸنٸڭ سۋرەتٸنە كٶزٸم تٷسٸپ ەدٸ. بوياپ قويعان با دەسەم, تەنگە تٷسكەن تاڭبا ەكەن. «تاتۋاج» دەپ اتالاتىنىن كەيٸن تٷسٸندٸك.
كٶككە قاراپ ۇلىعان بٶرٸ بەينەسٸنە قىزىعىپ جٷردٸم. كەيٸن ونداي تاڭبانى قىزداردىڭ قۇيمىشاق تۇسىنان, كٸندٸگٸنٸڭ باسىنان, يىعىنان كٶرگەندە, ەلگٸ قۇشتار سەزٸم ايدىننان ٷرٸككەن قۇستاي تىم-تىراقاي بولدى. بٸراق قالامگەر اعامدى ەر جولى كٶرگەن سايىن «كٶكبٶرٸڭٸزدٸڭ كٷيٸ قالاي?» دەپ قالجىڭدايمىن. «ۇلىپ تۇر ەلٸ» – دەيدٸ ول. بٸراق سوڭعى جىلدارى ەلگٸ قاسقىر «مىجىلىپ» بارا جاتقان سيياقتى. قالامگەر اعامنىڭ قولىنىڭ ەتٸ قاشقالى, بٶرٸسٸ دە «ارىقتاپ» كەتٸپتٸ. كٶكبٶرٸگە قانشا قىزىقسام دا, تاتۋاج دەگەن تاڭبادان سودان كەيٸن جەرٸپ كەتتٸم.
جۋىردا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ابىلاي حاننىڭ بەينەسٸن اياعىنا سالدىرعان بٸر «ەۋەسقوي» پايدا بولدى. حان بەينەسٸن قاس قىلعانداي اياعىنا سالدىرىپتى. قورلاۋ ما – قورلاۋ.
نەگە ەكەنٸ جۇمباق, سوڭعى كەزدەرٸ بٸز ۇلىلاردى قورلاۋعا, تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن تٶمەندەتۋگە قۇمارتىپ الدىق. سودان بولار, ابىلايدىڭ قالپاقتى حان بەينەسٸن بالتىرعا سالىپ, بايپاقشاڭ كٶستەڭدەيتٸن بولىپ جٷرمٸز. سٸزگە ٶتٸرٸك, بٸزگە شىن كەمەڭگەر اقىن ابايدى دا تەنٸنە سالاتىندار كٶبەيگەن. تالاي قىزدىڭ تار مىقىنىنان قازاقتىڭ قامىن جەگەن ۇلى اقىن بەينەسٸن كٶرگەندە, كٷيٸپ كەتكەنٸمٸز انىق.
نەگە ەكەنٸ جۇمباق, سوڭعى كەزدەرٸ بٸز ۇلىلاردى قورلاۋعا, تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن تٶمەندەتۋگە قۇمارتىپ الدىق. سودان بولار, ابىلايدىڭ قالپاقتى حان بەينەسٸن بالتىرعا سالىپ, بايپاقشاڭ كٶستەڭدەيتٸن بولىپ جٷرمٸز. سٸزگە ٶتٸرٸك, بٸزگە شىن كەمەڭگەر اقىن ابايدى دا تەنٸنە سالاتىندار كٶبەيگەن. تالاي قىزدىڭ تار مىقىنىنان قازاقتىڭ قامىن جەگەن ۇلى اقىن بەينەسٸن كٶرگەندە, كٷيٸپ كەتكەنٸمٸز انىق.
بٶكسەدەگٸ شوقان
–ۇرپاعىنىڭ بٶكسەسٸندە بٶكتەرٸلگەن, قايران بابالارىم-اي! – دەيدٸ قارىنداستىڭ مىقىنىنان كٶزٸن الا بەرگەن قاسىمداعى كٸسٸ.
–مىقتى سۋرەتشٸ سالىپتى – دەدٸم, سۋرەتتٸڭ ۋەليحانوۆ بەينەسٸنەن اينىماي تٷسكەنٸنە تاڭداي قاعىپ.
–ٶيتٸپ تاپقان اقشاسى – ارام – دەدٸ ەلگٸ كٸسٸ. مەن ەسٸمدٸ جيىپ العانداي بولدىم. شىنىمەن, شوقان قايداعى قىز-قىرقىننىڭ بەلٸندە كەتەتٸن ادام ەمەس قوي.
شوقانعا تۋعان كٷن ەندٸ ونىڭ باباسى ابىلاي حاننىڭ دا باسىنا تٷسٸپتٸ. قازاقتىڭ باسىن قوسقان حان ابىلاي قايداعى بٸرەۋدٸڭ بالاعىندا جٷر. بۇدان ارتىق قورلىق بولا ما? سٶز بەن ويدى كٷزەيتٸن زاڭ بار. ال ۇلى تۇلعالاردى قورلاعان سۋرەتشٸ مەن ونى تەنٸنە تاڭبالاعان بوزٶكپەلەردٸ تەزگە سالاتىن زاڭ جوق پا?!
كٶكٸرەكتەگٸ كٶك تۋ
كٶك تۋدىڭ ەر قازاقتىڭ كٶكٸرەگٸندە جٷرەتٸن قاسيەتتٸ ۇعىم ەكەنٸ انىق. «تالاسقا تٷسسە جان مەن تۋ, – كٶك تۋدىڭ جەلبٸرەگەنٸن» ايبىن سانايتىن دومالاق جەردٸڭ بەتٸندەگٸ 5 ميلليون قازاق ەلدٸ ساعىنعاندا ەلگٸ بوقمۇرىن ستۋدەنتتٸڭ تىرتيعان كەۋدەسٸن سٷيە مە?!
كٶكٸرەكتەگٸ كٶك تۋدىڭ كەۋدەگە تٷسكەنٸ وبال-اق! ەتتەڭ, قاسيەتكە تٷكٸرۋ قاشان تيىلار ەكەن!?
جاراس شٶكە
