پەريزات قايراتتىڭ ٸسٸ قازاقستان قوعامىندا كەڭٸنەن تالقىلانعان ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا, ونىڭ ٶزٸمەن قوسا اناسىن دا سوتتاعالى جاتىر. Dalanews.kz تٸلشٸسٸ وقيعا حرونولوگيياسى, پەريزاتتىڭ سوتتالۋ مەرزٸمٸ مەن قوعام پٸكٸرٸنە شولۋ جاسادى.
ەڭ الدىمەن پەريزات قايراتقا قاتىستى ٸس قالاي ٶربٸگەنٸن تٷسٸنۋ ٷشٸن وقيعا حرونولوگيياسىن جاسادىق.
2021 جىلدىڭ 11 قازانى: پەريزات قايرات “Biz birgemiz Qazaqstan 2030” قوعامدىق بٸرلەستٸگٸن تٸركەدٸ. قۇجاتتارعا سەيكەس, بٸرلەستٸكتٸڭ قۇرىلتايشىلارى رەتٸندە 10 ادام كٶرسەتٸلگەنٸمەن, تەرگەۋ بارىسىندا ولاردىڭ 9-ىنىڭ اتىنان پەريزات قايراتتىڭ ٶزٸ قول قويعانى انىقتالدى.
2024 جىلدىڭ كٶكتەمٸ: قازاقستاندا بولعان اۋقىمدى سۋ تاسقىنى كەزٸندە پەريزات قايرات حالىقتىڭ قايعىسىن بٶلٸسٸپ, زارداپ شەككەندەرگە كٶمەك كٶرسەتۋ ماقساتىندا قايىرىمدىلىق قاراجاتتارىن جيناۋدى ۇيىمداستىردى. ول پرەزيدەنتكە بەينەٷندەۋ جولداپ, مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
2024 جىلدىڭ قاراشاسى: قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ پەريزات قايراتتىڭ 1,5 ميلليارد تەڭگە كٶلەمٸندە قاراجاتتى جىمقىردى دەگەن كٷدٸككە ٸلٸنگەنٸن حابارلادى. بۇل قاراجات ەلٸمٸزدٸڭ ەر ايماعىنان جينالىپ, مۇقتاج جاندارعا باعىتتالۋى تيٸس ەدٸ. الايدا, ول بۇل اقشانى استانانىڭ قىمبات اۆتوسالوندارىنان بٸرنەشە ەليتالىق كٶلٸك ساتىپ الۋعا, سونداي-اق ەليتالىق تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸنەن پەتەرلەر مەن كوتتەدجدەر الۋعا جۇمساعان.
2024 جىلدىڭ جەلتوقسانى: پەريزات قايراتتىڭ مٷلكٸنە شەكتەۋ قويىلدى. تەركٸلەنگەن زاتتار قاتارىندا قۇنى 25 ميلليون تەڭگەلٸك سٶمكە, 7 ميلليون تەڭگەلٸك ساعات جەنە باسقا دا قىمبات بۇيىمدار بار.
2025 جىلدىڭ 12 ناۋرىزى: استانا قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتى “Biz birgemiz Qazaqstan 2030” قوعامدىق بٸرلەستٸگٸن مەجبٷرلٸ تٷردە تاراتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل شەشٸم بٸرلەستٸكتٸ قۇرۋ كەزٸندە انىقتالعان بۇزۋشىلىقتارعا بايلانىستى قابىلداندى.
2025 جىلدىڭ 3 سەۋٸرٸ: قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ پەريزات قايراتقا قاتىستى تەرگەۋ شارالارىنىڭ اياقتالعانىن مەلٸمدەدٸ. تەرگەۋ بارىسىندا كەلتٸرٸلگەن شىعىننىڭ سوماسى 3,5 ميلليارد تەڭگە دەپ انىقتالدى. پەريزات قايراتپەن بٸرگە ونىڭ اناسى دا جاۋاپقا تارتىلىپ, ول الاياقتىق جەنە قىلمىستىق جولمەن الىنعان قارجىنى جىلىستاتۋ باپتارى بويىنشا ايىپتالدى جەنە ٷي قاماققا الىندى.
بۇل ٸس قوعامدا قايىرىمدىلىق قورلارىنىڭ قىزمەتٸنە دەگەن سەنٸمدٸلٸكتٸ قايتا قاراۋعا جەنە ولاردىڭ قىزمەتٸن قاتاڭ باقىلاۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتتٸ.
پەريزات پەن اناسى قانشا جىلعا سوتتالۋى مٷمكٸن?
بۇل سۇراقتى بەلگٸلٸ زاڭگەر دۋمان كٶپباەۆقا قويدىق. پەريزاتتىڭ ٸسٸ قىلمىستىق كودەكستٸڭ 190-بابى بويىنشا قارالىپ جاتىر.
"پەريزات 190-باپ, 4-تارماق "الاياقتىق" قىلمىسى بويىنشا مٷلكٸ تەركٸلەنٸپ, بەس جىلدان ون جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن", دەيدٸ زاڭگەر.
قما مەلٸمەتٸنشە, پەريزاتتىڭ اناسى ەكٸ باپ بويىنشا كٷدٸككە ٸلٸنگەن: قىلمىستىق كودەكستٸڭ 218-شٸ جەنە 190-بابى.
"218-باپ - قىلمىستىق جولمەن الىنعان اقشانى جەنە (نەمەسە) ٶزگە مٷلٸكتٸ زاڭداستىرۋ (جىلىستاتۋ). مٷلكٸ تەركٸلەنٸپ, بەس جىلدان ون جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جازالانادى", دەيدٸ دۋمان كٶپباەۆ.
زاڭگەردٸڭ سٶزٸنشە, بۇل اۋىر قىلمىس بولىپ سانالادى.
"سەبەبٸ ادامداردى الداپ, الاياقتىق جاساپ, قور اشىپ, سول ارقىلى بەرٸن جىمقىرعان. 3,5 ملرد تەڭگە اسا ٸرٸ مٶلشەردە اقشا جىمقىرۋ بولىپ سانالادى. شەشٸمدٸ ەرينە سوت شىعارادى. مۇنداعى ەڭ باستى مەسەلە - تەركٸلەنگەن مٷلٸكتەر قايتارىلا ما? ول كٸمگە قايتارىلادى? مەملەكەت وسىنى ويلانىپ وتىر عوي. وسى ٸستەن كەيٸن قايىرىمدىلىق قورلارىن مەملەكەت باقىلاي باستاۋى مٷمكٸن. سەبەبٸ ەر ادام قور اشا بەرسە ماسقارا عوي. ەرينە, جينالعان اقشا قايتارىلمايدى, ول مەملەكەت ەسەبٸنە اۋدارىلۋى مٷمكٸن. نە دەگەنمەن دە سوڭعى نٷكتەنٸ سوت قويادى. مەنٸڭ بولجامىم بويىنشا ەكەۋٸن دە كٸنەلٸ دەپ تانيدى. بەرٸ تايعا باسقان تاڭباداي دەلەلدەنٸپ تۇر عوي", دەيدٸ زاڭگەر.
رەزونانس تۋدىرعان ٸس
پەريزات قايراتتىڭ ٸسٸ قازاقستان قوعامىندا ٷلكەن رەزونانس تۋدىرىپ, قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى پٸكٸرتالاستارعا سەبەپ بولعانى سٶزسٸز. بۇل جاعدايعا قاتىستى زاڭگەرلەر مەن ساراپشىلار تٷرلٸ پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
"قايىرىمدىلىق جاساۋ, ۆولونتەرلٸك — قازاقتىڭ ٶزٸنٸڭ تاريحىنداعى, دنق-مىزداعى جاقسى قۇندىلىق. كەيبٸر ازاماتتار ‘ونىڭ بارلىعىن بٸر عانا پلاتفورماعا اۋىستىرامىز با?’ دەيدٸ. مەنٸڭ ويىمشا, بۇل ەشقانداي نەتيجە بەرمەيدٸ. رەتتەۋ كەرەك پە دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرسەك, رەتتەۋ كەرەك. بٸراق شەكتەۋ ەمەس. وسى ەكەۋٸن اجىراتا بٸلۋٸمٸز قاجەت", دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ.
دەپۋتات قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ اشىقتىعى مەن ەسەپتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن قوسىمشا زاڭنامالىق تەتٸكتەر قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار, Kaztag باسىلىمىنىڭ رەداكتورى امير قاسەنوۆ پەريزات قايراتقا قاتىستى جاڭا دەرەكتەردٸڭ پايدا بولۋىنا پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
"ەگەر قما-نىڭ پەريزات قايراتقا قاتىستى ايتقان نەرسەسٸنٸڭ بەرٸ شىن بولسا, پەريزات ٷشٸن تەك قۋانۋ قالدى - كٸپ-كٸشكەنتاي بولىپ, تەبەتٸ جامان ەمەس. بٸراق ەندٸ پەريزاتقا "ديەتا ساقتاۋ" كەرەگٸ ەسكەرتٸلدٸ", دەيدٸ قاسەنوۆ.
ال قارجى كەڭەسشٸسٸ, قارجىگەر ينديرا ۋتەۋلينوۆانىڭ سٶزٸنشە, پەريزاتتىڭ ارتىندا "اعاشكالار" تۇرۋى مٷمكٸن.
"قاراپايىم ادام جايدان جاي سونشا اقشانى جىمقىرا الماس ەدٸ. بانكتەر 150 ميلليون تەڭگەدەن لاقتىراتىن قور قۇرىپ كٶرٸڭٸز. كٸمنٸڭ قولىنان كەلەدٸ ول? ەشكٸمنٸڭ. قارجى جەنە ساياسات ەلەمٸندە ىقپالى بار ادامنىڭ عانا قولىنان كەلەتٸن نەرسە. اعاشكالار تۋرالى قاۋەسەتتٸڭ راس بولعانى ما?", دەيدٸ قارجىگەر.
بۇل جايت قاراپايىم ازاماتتاردىڭ دا نازارىنان تىس قالماعانى سٶزسٸز. بٸر كەزدەرٸ ٶزٸ دە قايىرىمدىلىقپەن اينالىسقان قازاقستاندىق ەيەل جاننا ەنگەلستٸڭ سٶزٸنشە, بۇل ٸسكە تەك پەريزاتتى جاۋاپقا تارتۋ دۇرىس ەمەس.
"قازٸر پەريزات قايراتقا قاتىستى اتىشۋلى ٸس جٷرٸپ جاتىر. قايىرىمدىلىق سالاسىندا بٸرنەشە جىلدان بەرٸ ٸستەگەن ادام رەتٸندە ايتايىن, ول جالعىز ەرەكەت ەتپەگەنٸ سٶزسٸز. بۇل پروتسەستٸڭ بەرٸ بٸر ادام عانا جاسايتىن نەرسە ەمەس. بۇل ٸستە ارنايى باسشىلىقتىڭ, جاۋاپتى ورگانداردىڭ, "امانات" پارتيياسىنىڭ دا قارجىلىق رەسۋرستارعا جەنە بەلگٸلٸ بٸر باستامالارعا قاتىسى بولعان شىعار. بٸر ادامنىڭ ارتىندا تۇتاس جٷيە تۇرعان كەزدە, جاۋاپتى بٸر ادامنان عانا الۋ دۇرىس ەمەس", دەيدٸ جاننا ەنگەلس.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ تالقىلاۋ
پەريزات قايراتتىڭ ٸسٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە كەڭٸنەن تالقىلانىپ, قوعام قايراتكەرلەرٸ مەن قاراپايىم ازاماتتار ٶز پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ. كٶپتەگەن قولدانۋشىلار قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتٸن قاتاڭ باقىلاۋ قاجەتتٸگٸن العا تارتتى. سونداي-اق, بۇل جاعداي حالىقتىڭ قايىرىمدىلىق قورلارىنا دەگەن سەنٸمٸنە نۇقسان كەلتٸرگەنٸ تۋرالى دا سٶز قوزعالدى.
پەريزات قايراتتىڭ ٸسٸ قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ جەنە ولاردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸن كٷن تەرتٸبٸنە شىعارعانداي بولدى. زاڭگەرلەر مەن ساراپشىلار بۇل سالادا قوسىمشا زاڭنامالىق تەتٸكتەر ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتۋدە. قوعامدا قايىرىمدىلىق قورلارىنا دەگەن سەنٸمدٸلٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن ولاردىڭ قىزمەتٸنٸڭ اشىقتىعى مەن ەسەپتٸلٸگٸنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت.
