Perizat Qairattyń isi Qazaqstan qoǵamynda keńinen talqylanǵan mańyzdy oqiǵalardyń biri bolyp tabylady. Sońǵy derekter boiynsha, onyń ózimen qosa anasyn da sottaǵaly jatyr. Dalanews.kz tilshisi oqiǵa hronologiiasy, Perizattyń sottalý merzimi men qoǵam pikirine sholý jasady.
Eń aldymen Perizat Qairatqa qatysty is qalai órbigenin túsiný úshin oqiǵa hronologiiasyn jasadyq.
2021 jyldyń 11 qazany: Perizat Qairat “Biz birgemiz Qazaqstan 2030” qoǵamdyq birlestigin tirkedi. Qujattarǵa sáikes, birlestiktiń quryltaishylary retinde 10 adam kórsetilgenimen, tergeý barysynda olardyń 9-ynyń atynan Perizat Qairattyń ózi qol qoiǵany anyqtaldy.
2024 jyldyń kóktemi: Qazaqstanda bolǵan aýqymdy sý tasqyny kezinde Perizat Qairat halyqtyń qaiǵysyn bólisip, zardap shekkenderge kómek kórsetý maqsatynda qaiyrymdylyq qarajattaryn jinaýdy uiymdastyrdy. Ol prezidentke beineúndeý joldap, memlekettik kómektiń jetkiliksizdigin atap ótti.
2024 jyldyń qarashasy: Qarjylyq monitoring agenttigi Perizat Qairattyń 1,5 milliard teńge kóleminde qarajatty jymqyrdy degen kúdikke ilingenin habarlady. Bul qarajat elimizdiń ár aimaǵynan jinalyp, muqtaj jandarǵa baǵyttalýy tiis edi. Alaida, ol bul aqshany Astananyń qymbat avtosalondarynan birneshe elitalyq kólik satyp alýǵa, sondai-aq elitalyq turǵyn úi keshenderinen páterler men kottedjder alýǵa jumsaǵan.
2024 jyldyń jeltoqsany: Perizat Qairattyń múlkine shekteý qoiyldy. Tárkilengen zattar qatarynda quny 25 million teńgelik sómke, 7 million teńgelik saǵat jáne basqa da qymbat buiymdar bar.
2025 jyldyń 12 naýryzy: Astana qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekonomikalyq soty “Biz birgemiz Qazaqstan 2030” qoǵamdyq birlestigin májbúrli túrde taratý týraly sheshim qabyldady. Bul sheshim birlestikti qurý kezinde anyqtalǵan buzýshylyqtarǵa bailanysty qabyldandy.
2025 jyldyń 3 sáýiri: Qarjylyq monitoring agenttigi Perizat Qairatqa qatysty tergeý sharalarynyń aiaqtalǵanyn málimdedi. Tergeý barysynda keltirilgen shyǵynnyń somasy 3,5 milliard teńge dep anyqtaldy. Perizat Qairatpen birge onyń anasy da jaýapqa tartylyp, ol alaiaqtyq jáne qylmystyq jolmen alynǵan qarjyny jylystatý baptary boiynsha aiyptaldy jáne úi qamaqqa alyndy.
Bul is qoǵamda qaiyrymdylyq qorlarynyń qyzmetine degen senimdilikti qaita qaraýǵa jáne olardyń qyzmetin qatań baqylaý qajettigin kórsetti.
Perizat pen anasy qansha jylǵa sottalýy múmkin?
Bul suraqty belgili zańger Dýman Kópbaevqa qoidyq. Perizattyń isi Qylmystyq kodekstiń 190-baby boiynsha qaralyp jatyr.
"Perizat 190-bap, 4-tarmaq "Alaiaqtyq" qylmysy boiynsha múlki tárkilenip, bes jyldan on jylǵa deiingi merzimge bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin", deidi zańger.
QMA málimetinshe, Perizattyń anasy eki bap boiynsha kúdikke ilingen: Qylmystyq kodekstiń 218-shi jáne 190-baby.
"218-bap - Qylmystyq jolmen alynǵan aqshany jáne (nemese) ózge múlikti zańdastyrý (jylystatý). Múlki tárkilenip, bes jyldan on jylǵa deiingi merzimge bas bostandyǵynan aiyrýǵa jazalanady", deidi Dýman Kópbaev.
Zańgerdiń sózinshe, bul aýyr qylmys bolyp sanalady.
"Sebebi adamdardy aldap, alaiaqtyq jasap, qor ashyp, sol arqyly bárin jymqyrǵan. 3,5 mlrd teńge asa iri mólsherde aqsha jymqyrý bolyp sanalady. Sheshimdi árine sot shyǵarady. Mundaǵy eń basty másele - tárkilengen múlikter qaitaryla ma? Ol kimge qaitarylady? Memleket osyny oilanyp otyr ǵoi. Osy isten keiin qaiyrymdylyq qorlaryn memleket baqylai bastaýy múmkin. Sebebi ár adam qor asha berse masqara ǵoi. Árine, jinalǵan aqsha qaitarylmaidy, ol memleket esebine aýdarylýy múmkin. Ne degenmen de sońǵy núkteni sot qoiady. Meniń boljamym boiynsha ekeýin de kináli dep tanidy. Bári taiǵa basqan tańbadai dáleldenip tur ǵoi", deidi zańger.
Rezonans týdyrǵan is
Perizat Qairattyń isi Qazaqstan qoǵamynda úlken rezonans týdyryp, qaiyrymdylyq uiymdarynyń qyzmetin retteý qajettiligi týraly pikirtalastarǵa sebep bolǵany sózsiz. Bul jaǵdaiǵa qatysty zańgerler men sarapshylar túrli pikir bildirdi.
"Qaiyrymdylyq jasaý, volonterlik — qazaqtyń óziniń tarihyndaǵy, DNQ-myzdaǵy jaqsy qundylyq. Keibir azamattar ‘onyń barlyǵyn bir ǵana platformaǵa aýystyramyz ba?’ deidi. Meniń oiymsha, bul eshqandai nátije bermeidi. Retteý kerek pe degen suraqqa jaýap bersek, retteý kerek. Biraq shekteý emes. Osy ekeýin ajyrata bilýimiz qajet", dedi Májilis depýtaty Ashat Aimaǵambetov.
Depýtat qaiyrymdylyq uiymdarynyń ashyqtyǵy men eseptiligin arttyrý úshin qosymsha zańnamalyq tetikter qajet ekenin atap ótti.
Sonymen qatar, Kaztag basylymynyń redaktory Amir Qasenov Perizat Qairatqa qatysty jańa derekterdiń paida bolýyna pikir bildirdi.
"Eger QMA-nyń Perizat Qairatqa qatysty aitqan nársesiniń bári shyn bolsa, Perizat úshin tek qýaný qaldy - kip-kishkentai bolyp, tábeti jaman emes. Biraq endi Perizatqa "dieta saqtaý" keregi eskertildi", deidi Qasenov.
Al qarjy keńesshisi, qarjyger Indira Ýteýlinovanyń sózinshe, Perizattyń artynda "aǵashkalar" turýy múmkin.
"Qarapaiym adam jaidan jai sonsha aqshany jymqyra almas edi. Bankter 150 million teńgeden laqtyratyn qor quryp kórińiz. Kimniń qolynan keledi ol? Eshkimniń. Qarjy jáne saiasat áleminde yqpaly bar adamnyń ǵana qolynan keletin nárse. Aǵashkalar týraly qaýesettiń ras bolǵany ma?", deidi qarjyger.
Bul jait qarapaiym azamattardyń da nazarynan tys qalmaǵany sózsiz. Bir kezderi ózi de qaiyrymdylyqpen ainalysqan qazaqstandyq áiel Janna Engelstiń sózinshe, bul iske tek Perizatty jaýapqa tartý durys emes.
"Qazir Perizat Qairatqa qatysty atyshýly is júrip jatyr. Qaiyrymdylyq salasynda birneshe jyldan beri istegen adam retinde aitaiyn, ol jalǵyz áreket etpegeni sózsiz. Bul protsestiń bári bir adam ǵana jasaityn nárse emes. Bul iste arnaiy basshylyqtyń, jaýapty organdardyń, "Amanat" partiiasynyń da qarjylyq resýrstarǵa jáne belgili bir bastamalarǵa qatysy bolǵan shyǵar. Bir adamnyń artynda tutas júie turǵan kezde, jaýapty bir adamnan ǵana alý durys emes", deidi Janna Engels.
Áleýmettik jelilerdegi talqylaý
Perizat Qairattyń isi áleýmettik jelilerde keńinen talqylanyp, qoǵam qairatkerleri men qarapaiym azamattar óz pikirlerin bildirdi. Kóptegen qoldanýshylar qaiyrymdylyq uiymdarynyń qyzmetin qatań baqylaý qajettigin alǵa tartty. Sondai-aq, bul jaǵdai halyqtyń qaiyrymdylyq qorlaryna degen senimine nuqsan keltirgeni týraly da sóz qozǵaldy.
Perizat Qairattyń isi qaiyrymdylyq uiymdarynyń qyzmetin retteý jáne olardyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý máselesin kún tártibine shyǵarǵandai boldy. Zańgerler men sarapshylar bul salada qosymsha zańnamalyq tetikter engizý qajettigin atap ótýde. Qoǵamda qaiyrymdylyq qorlaryna degen senimdilikti qalpyna keltirý úshin olardyń qyzmetiniń ashyqtyǵy men eseptiligine erekshe nazar aýdarý qajet.
