ەۋرازييا دامۋ بانكٸنٸڭ (ەادب) ساراپشىلارى ساۋدا قاراما-قايشىلىقتارىنىڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى ەنەرگييا رەسۋرستارى باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى ەۋرازييا ٶڭٸردەگٸ قازاقستان مەن رەسەيدٸ قوسا العاندا, ٸرٸ مۇناي ەكسپورتتاۋشىلارعا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ دەپ بولجايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل تۋرالى رەسەيلٸك كوممەرسانت باسىلىمى جازادى.
ەادب ساراپشىلارى اقش-تىڭ تاريفتٸك ساياساتى مەن حالىقارالىق ساۋدا تەكەتٸرەسٸنٸڭ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق (ەاەو) ەلدەرٸنە, سونداي-اق تەجٸكستان مەن ٶزبەكستانعا قالاي ىقپال ەتەتٸنٸن بولجاپ كٶردٸ. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جانجالدىڭ قازاقستانعا تٸكەلەي بولماسا دا جاناما ەسەرٸ بولۋى مٷمكٸن.
ەادب ساراپتاماسىنا سەنسەك, ۆاشينگتوننىڭ تاريفتٸك ساياساتى ورتالىق ازييا ەلدەرٸ مەن ەاەو ەكونوميكاسى ٷشٸن سوڭعى 20 جىلدا بولعان قارجى داعدارىستارىنان ەلدەقايدا جەڭٸل سوققى بولماق.
"تٸپتٸ اقش پەن ونىڭ ساۋدا سەرٸكتەستەرٸ اراسىنداعى تەكەتٸرەس شيەلەنٸسە تٷسكەن جاعدايدا دا, ونىڭ ٶڭٸرگە تيگٸزەتٸن ىقپالى شەكتەۋلٸ بولادى", - دەيدٸ ساراپشىلار.
دەگەنمەن ساۋدا سوعىسى شيكٸزات نارىعىنداعى باعاعا ەسەر ەتەرٸ انىق. وسى تۇرعىدان العاندا, مەتالدار قۇنىنىڭ قىمباتتاۋى ارمەنييا, قىرعىزستان, تەجٸكستان جەنە ٶزبەكستانعا تيٸمدٸ بولماق. بۇل ەلدەردٸڭ مەتالل ٶندٸرۋشٸ كومپانييالارىنىڭ تابىسى ارتىپ, ەكونوميكاسى ٸلگەرٸلەي تٷسەدٸ دەگەن بولجام بار.
ال ارمەنييادا ەكونوميكالىق ٶسٸمگە ٷكٸمەتتٸڭ بيۋدجەتتٸك قولداۋ ساياساتى ىقپال ەتەدٸ: 2024 جىلى 5,9 پايىز بولعان جٸٶ ٶسٸمٸ 2025 جىلى 5,5 پايىزدى قۇرايدى دەپ بولجانادى. قىرعىزستان مەن تەجٸكستان ەكونوميكاسىن تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋ دەڭگەيٸنٸڭ ارتۋى قولدايدى: قىرعىزستاندا ٶسٸم 10,3 پايىز, تەجٸكستاندا 8,4 پايىز بولادى. ال ٶزبەكستاندا حالىقتىڭ تابىسى تۇراقتى ٶسٸپ, جىلىنا 6,5 پايىز دەڭگەيٸندە ساقتالماق.
ەادب ساراپشىلارى ساۋدا جانجالى سالدارىنان قۇلدىراعان مۇناي باعاسى, كەرٸسٸنشە, قازاقستان مەن رەسەي ەكونوميكاسىنا جاعىمسىز ەسەر ەتەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.
بولجام بويىنشا, 2025 جىلى Brent ماركالى مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸنٸڭ ورتاشا باعاسى 67 دوللار شاماسىندا بولسا, 2026–2027 جىلدارى, تٸپتٸ 63 دوللارعا دەيٸن تٶمەندەيدٸ. رەسەي مۇنايى 56 دوللار شاماسىندا ساتىلۋى مٷمكٸن. وسى فاكتورلارعا بايلانىستى رەسەي ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ 2024 جىلعى 4,3 پايىزدان 2025 جىلى 2 پايىزعا دەيٸن بەسەڭدەيدٸ دەپ كٷتٸلەدٸ.
"جاقىن كەلەشەكتە رەسەي ەكونوميكاسى قايتادان تۇراقتى دامۋ تراەكتوريياسىنا ورالادى. 2026-2027 جىلدارى ٶسٸم شامامەن 1,5-2 پايىزعا تۇراقتايدى", – دەيدٸ ەادب تالداۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ارتۋر شارافۋتدينوۆ.
قازاقستانعا كەلسەك, ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, سىرتقى سوققىلاردىڭ سالدارىن بيلٸكتٸڭ قابىلداعان ينۆەستيتسييالىق قولداۋ شارالارى تولىقتاي ٶتەي الادى. 2025 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىنان باستاپ قازاقستان ٷكٸمەتٸ ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان ارنايى قولداۋ باعدارلاماسىن ٸسكە قوستى.
ەادب ساراپشىلارى اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپتىڭ ساۋدا ساياساتىنان تۋىنداعان جاھاندىق دٷدامال احۋال شەتەلدٸك ينۆەستيتسييانى تارتۋدا قيىندىق تۋعىزاتىنىن ايتادى. سوندىقتان قازاقستاننىڭ "ٸشكٸ ينۆەستيتسييالىق ەلەۋەتتٸ اشۋ" ستراتەگيياسى قازٸرگٸ جاعدايدا ەڭ ۇتىمدى شەشٸم بولىپ وتىر. وسى شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جىلدىق ٶسٸمٸ 2025 جىلى جەنە ودان كەيٸنگٸ ەكٸ جىلدا 5,5 پايىز دەڭگەيٸندە ساقتالادى دەگەن بولجام بار.
جالپى, ەادب-نىڭ بۇل زەرتتەۋٸ قازاقستاننىڭ قازٸرگٸ ەكونوميكالىق باعىتى جاھاندىق تۇراقسىزدىق كەزەڭٸندە تيٸمدٸ ەرٸ دەر كەزٸندە قابىلدانعان شەشٸم ەكەندٸگٸن تاعى بٸر راستايدى.
بۇعان دەيٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ وديل رەنو-باسسومەن كەزدەسكەنٸن جازعانبىز.
