ءامىرجان قوسان: «قاق جارىلعان قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز»

Dalanews.kz 30 قاڭ. 2026 15:56

جىل باستالعالى بەرى قازاقستاندا كوپتەگەن ساياسي رەفورمالار مەن الەمدىك دەڭگەيدە سالماقتى ساياسي شەشىمدەر جاسالىپ جاتىر. بەلگىلى ساياساتتانۋشى ءامىرجان قوسانوۆتان «قالا مەن دالا» گازەتىنە العان سۇحباتىمىزدا اڭگىمەنى بىردەن وسى تاقىرىپتاردان باستادىق.

ءامىرجان مىرزا، سۇحباتىمىزدى وتكەن اپتادا ب ا ق بەتىندە جاپپاي تالقىلانعان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ اق ءۇي قوجايىنىمەن كەزدەسۋىنەن باستاساق. «بەيبىتشىلىك كەڭەسى» قانداي ۇيىم؟ 1 ملرد دوللار بەرىپ كىرەتىندەي قاجەتتىلىك بار ما قازاقستان ءۇشىن؟

شىنىن ايتايىقشى، اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ بيلىك باسىنا كەلىپ، سىرتقى ساياساتقا تازا بيزنەس رەتىندە قاراپ («باج سالىعىن پالەنشە پروسەنتكە كوتەرە سالامىن»، «ىمىراعا» («سدەلكا») كەلسەك قانا، ماسەلە شەشىلەدى»)، ۆوليۋنتاريزم مەن سۋبەكتيۆيزمگە سالىنعالى بۇعان دەيىن الەمدىك ارحيتەكتۋرانىڭ نەگىزى بوپ كەلگەن بارشاعا ورتاق ءارى مىندەتتى كەلىسىمشارتتار مەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ بىت-شىتى شىقتى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى سەكىلدى بىرەگەي ۇيىم قازىرگى سوعىستار مەن قاقتىعىستار تۇسىندا مۇلدەم دارمەنسىز بوپ قالدى. ارينە، اقش سەكىلدى سۋپەردەرجاۆانىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى ورنى ءبىر توبە، ونىڭ الەۋەتىمەن بىرىككەن ەۋرووداق پەن قىتايدان باسقا ەشكىم تەڭەسە المايدى. سول سەبەپتى ترامپ الەمدىك ساياساتقا ءوز قالاۋىنشا، ديەۆەلوپەر-بيزنەسمەن رەتىندە قاراپ، دۇنيەنىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعارىپ جاتىر.

گازا ماسەلەسىمەن اينالىسۋى ءتيىس «بەيبىتشىلىك كەڭەسى» سەكىلدى ۇيىمدى ءوزى قۇرىپ، ءوزى باسقارىپ، كىم وعان مۇشە بولا الاتىنىن ءوزى عانا شەشەتىنى، وعان كوپتەگەن بەدەلدى ەلدەردىڭ ەنبەۋى بۇل ورگاننىڭ بولاشاعىنا كۇمانمەن قاراۋعا ءماجبۇر ەتەدى.

وندا ءبىز نەگە ونداي ۇيىمعا مۇشە بولدىق؟

قازاقستاننىڭ وعان مۇشە بولۋىنىڭ ەكى سالدارى بار. ءبىر جاعىنان، ارينە، اقش-پەن قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ جاقسارا تۇسۋىنە وڭ اسەر ەتەدى. الايدا ەكىنشى جاعىنان، الەمدىك ساياساتتاعى «ترامپومانياعا» قارسى ءارى وسى ۇيىمعا ەنبەگەن الدىڭعى قاتارلى ەلدەرمەن اراقاتىناسىمىزعا ءوز سالقىنىن تيگىزۋى ابدەن مۇمكىن. ماسەلەن، ول كەڭەس بۇۇ-نىڭ ورنىن الماستىرا الاتىنىن ترامپتىڭ ءوزى ايتىپ وتىر. تراپمتىڭ كەيبىر ەكىۇداي باستامالارىنا وسى كەڭەس مۇرىندىق بولىپ، قازاقستان سونى قولداپ جاتسا، تاعى دا ۇياتقا قالامىز.

ءوز باسىم، اقش-تاعى ترامپ زامانى وسى جىلدىڭ قاراشاسىندا وتەتىن اقش كونگرەسىنىڭ سايلاۋىنان كەيىن، ترامپ ول زاڭ شىعارۋشى ورگانداعى مونوپولياسىنان ايرىلعاننان كەيىن كۇرت وزگەرەدى دەپ ويلايمىن. ونى دا كورە جاتارمىز.

اتىشۋلى ءبىر ميلليارد دوللارعا كەلسەك، رەسمي اقپاراتقا ساي، قازاقستان ونى تولەگەن جوق. جانە دە ول سوما «بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ» تۇراقتى مۇشەسى بولۋ ءۇشىن قاجەت. ال مەنىڭ بولجاۋىمشا، ترامپ بيلىكتەن كەتكەننەن سوڭ، ول كەڭەس تە تاراپ كەتەدى.

«بەيبىتشىلىك كەڭەسى» ۇيىمى اينالامىزداعى انتالاعان كورشىلەردەن قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرە الا ما؟

قىزمەتى و باستان گازا سەكتورىندا بەيبىتشىلىك جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان بۇل كەڭەستىڭ مانداتى ءبىرشاما ۇلعاياتىن ءتۇرى بار. ءتىپتى بۇۇ اينالىسۋى ءتيىس شارۋامەن شۇعىلدانۋى دا عاجاپ ەمەس. سۇراعىڭىزعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن «بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ» قۇرىلتاي قۇجاتتارىمەن تانىسۋ كەرەك بولار. دەسەك تە، مەملەكەتتىك ەگويزم سالتانات قۇرعان مىنا زاماندا ءبىر ەل باسقا ەلدىڭ جەرىن قورعاۋ ءۇشىن ءۇشىنشى ەلمەن سوعىسادى دەگەنگە ءوز باسىم سەنە قويمايمىن. ونىڭ ۇستىنە، حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ۋاعدالاستىقتاردىڭ قۇنىن تۇككە جاراماي قالعان بۇۇ جارعىسى مەن بۋداپەشت كەلىسىمى كورسەتىپ وتىر ەمەس پە؟ سول سەبەپتى سىرتقى قاۋىپتەردەن ساقتانۋ – ءوزىمىزدىڭ ءتول ءىسىمىز بوپ قالادى.

قىزىلوردادا وتكەن قۇرىلتاي تۋرالى بىرەر سۇراق. ۆيسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن قايتارۋعا قانداي قاجەتتىلىك بولدى دەپ ويلايسىز؟ پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى مەن ۆيسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىنىڭ سالماعى مەن كونستيتۋسياداعى زاڭدى قۇقىقتارىن (مارتەبەسىن) سالىستىرۋعا كەلە مە؟

وتكەندەگى سۇحباتىندا پرەزيدەنت توقايەۆ: «مەن قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتتىك باسقارۋ ۇلگىسىندەگى مەملەكەت ەكەنىن بىرنەشە رەت ايتتىم»، - دەگەن بولاتىن. سوندىقتان ءوز باسىم ۆيسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىنىڭ ەلگە قايتا ورالۋىنىڭ ءۇش سەبەبى بار دەپ ويلايمىن.

بىرىنشىدەن، ءبىر ەمەس، ەكى باسشى باسقاراتىن بيلىك تارماعى، شىنىمەن دە، كۇشەيە تۇسەتىنى انىق. ەكەۋىنىڭ اراسىندا كيكىلجىڭ بولا قويماس، ولاي بوپ جاتسا، پرەزيدەنت ءبىر ساتتە ۆيسە-پرەزيدەنتتى ورنىنان الىپ تاستاي الادى، ويتكەنى ءبىزدىڭ ۆيسە-پرەزيدەنت باسقا ەلدەردەگى سەكىلدى پرەزيدەنتپەن بىرگە سايلانبايدى، ياعني ونىڭ بۇكىلحالىقتىق سەنىم مانداتى بولمايدى، فۋنكسيونالىنا قاراساڭ، ول قازىرگى مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ كەڭەيتىلگەن ءتۇرى عانا.

ەكىنشىدەن، دەسەك تە، ۆيسە-پرەزيدەنتتىڭ ساياسي جۇلدىزى جاناتىن ءبىر كەزەڭ بار. ول – پرەزيدەنت بەلگىلى ءبىر جاعدايعا بايلانىستى ءوز مىندەتىن اتقارا المايتىن كەز. پرەزيدەنت توقايەۆ بۇرىنعى ساياسي ستاتۋس-كۆونى (ياعني بيلىك ۋاقىتشا بولسا دا، سەنات ءتوراعاسىنا كوشەتىن باپتى) وزگەرتىپ، ەكى ايدىڭ ىشىندە پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ كەرەك دەپ جاتىر. سول كەزدە بيلىك دە-فاكتو ۆيسە-پرەزيدەنتتىڭ قولىنا كوشەدى، بيلىكتىڭ باسقا تارماقتارىنىڭ باسشىلارى ونىمەن ساناسۋعا ءماجبۇر بولادى.

ۇشىنشىدەن، وكىنىشكە قاراي، بىزدە ساياسي شەشىمدەر، سونىڭ ىشىندە كەلەسى پرەزيدەنتتىڭ كانديداتۋراسىن بەلگىلەۋ ءالى دە ءبىر ادام – پرەزيدەنتتىڭ قولىندا قالىپ وتىر. مىنە، قۇقىقتىق توسقاۋىل بولماسا، پرەزيدەنتتىڭ ءوزى عانا تاعايىندايتىن ۆيسە-پرەزيدەنت بەلگىلى ءبىر جاعدايدا بولاشاق پرەزيدەنت بوپ شىعا كەلۋى دە عاجاپ ەمەس.

بۇل لاۋازىمعا قوعامدا ءارتۇرلى كانديدات لايىقتى دەگەن پىكىرلەر ايتىلىپ جاتىر، ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، كىم تاعايىندالۋى مۇمكىن جانە بولاشاق كانديداتتىڭ قانداي كريتەرييىنە قاراپ تاڭداۋ جاسالادى: ىسكەرلىگى مەن قوعامداعى بەدەلىنە مە، الدە گەوگرافياسى مەن بيوگرافياسىنا ءمان بەرىلە مە؟

بۇل ءوزى ءبىزدىڭ قوعامعا ءتان قىزىق ءارى كۇلكىلى جاعداي دەر ەدىم. بايقاپ وتىرسام، ۆيسە-پرەزيدەنتتىككە تالاس وسى كۇننەن باستالىپ كەتكەن سياقتى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ءارتۇرلى بولجاۋلار مەن ۇسىنىستار، «ءار بالشىقشى ءوز باتپاعىن ماقتايدىنىڭ» كەرى بوپ تۇر! ىشىندە ءوزىڭىز ايتىپ وتىرعان «گەوگرافيا دا، بيوگرافيا دا» بار. وكىنىشكە قاراي، بىزدەگى ساياسي سانانىڭ دەڭگەيى سونداي، تىم قارابايىر بولىپ تۇر.

جانە دە ول باستاماشىلار ءبىر نارسەنى ۇمىتىپ كەتكەن سياقتى: ءبىز دە الدىن الا اتى اتالىپ، كوزگە تۇسكەن كەز كەلگەن تۇلعانىڭ قارسىلاستارى سول كۇننەن باستاپ، ونىڭ قۇيرىعىنا قوڭىراۋ ىلۋگە تىرىسىپ، ماسەلەسىن ماي شاممەن قاراپ، ارتىن شۇقي باستايدى. سول سەبەپتى ءبىزدى الداعى ۋاقىتتا كەسكىلەسكەن، ەشكىمدى ايامايتىن «كومپروماتتار مايدانى» كۇتىپ تۇر! تالاي قولدان جاسالعان، تەك قىزمەتىمەن عانا ساياسي سالماققا يە بولعان «اۆتوريتەتتەردەن» ايىرىلىپ قالۋىمىز دا عاجاپ ەمەس! ءبىرازى لاۋازىمىنان ءتۇسىپ قالسا، قوعامدىق سانا مەن ورتادا تۇك بولماي قالادى. ونى ولاردىڭ وزدەرى دە بىلەدى، سوندىقتان بۇگىنگى قىزمەتتەرىنەن ايىرىلىپ قالماۋ ءۇشىن بارىنە بارادى.

سەنات تاراتىلىپ، ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە بىرىكتىرىلۋىنەن اقوردا نە ۇتپاقشى: ەكونوميكالىق ۇنەم جاساۋ ما الدە ساياسي سەبەبى بولدى ما؟

جي-عا جۇگىنسەك، ءاربىر سەناتوردىڭ ايلىعى، كومەكشىلەرى، كولىگى مەن ءىسساپارىنا جىل سايىن 160-180 ميلليون تەڭگە، ال جالپى سەناتتى قارجىلاندىرۋعا جىل سايىن 9 ميلليارد تەڭگە جۇمسالادى ەكەن. ارينە، از اقشا ەمەس.

دەسەك تە، بۇل شەشىمنىڭ قارجىلىق استارىنان گورى ساياسي سەبەبى باسىمىراق شىعار. قازاقستان – ۋنيتارلى مەملەكەت، سول سەبەپتى پارلامەنتتىڭ ءبىر پالاتالى بولعانى زاڭدى. سەناتتىڭ دا ءوز وبالى جوق: زاڭ شىعارۋشى ورگان رەتىندە ول ءوز حالقىمەن، ونىڭ كۇندەلىكتى مۇڭ-مۇقتاجىمەن بىرگە بولدى دەپ ايتا المايمىز، كىلەڭ بۇرىنعى شىكىرەيىپ قالعان اكىمدەر مەن مينيسترلەر، نە باسقا لاۋازىمدىلاردان قۇرالعان ول «پاركەتتى ورگان» بوپ قالدى. ەسكى قازاقستاننىڭ سيمۆولى ىسپەتتەس ونى تاراتۋ تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا «جوق، بىزگە سەنات كەرەك!»، - دەپ ەشكىم كوشەگە شىعا قويعان جوق. سەناتورلاردىڭ ءوزى دە ءۇنسىز قالدى، ەڭ بولماسا، بىرەۋى «ءبىز مەملەكەتكە ادال قىزمەت ەتىپ جاتىرمىز، ساياسي جۇيەدە سەنات سىندى ورگان قاجەت!»، - دەپ مىنەز تانىتۋعا جارامادى.

الايدا، ارتىق قىلامىن دەپ تىرتىق قىلىپ المايىق: ەندى پارلامەنت تەك قانا پارتيالىق تىزىمدەرمەن سايلاناتىن بولادى، ءبىر مانداتتى وكرۋگتەردە جەڭىسكە جەتكەن، ياعني ناقتى اۋىل-ايماقتىڭ مۇددەسىن قورعايتىن دەپۋتاتتار بولمايدى. سول سەبەپتى بولاشاق پارتيالىق تىزىمدەردە مىندەتتى تۇردە جانە تەڭ دارەجەدە ءوڭىر وكىلدەرى بولاتىنداي زاڭ قابىلدانۋى كەرەك، ايتپەسە، پارلامەنت تەك استانالىقتار مەن الماتىلىقتاردان قۇرالىپ كەتۋى ىقتيمال.

الەمدىك ساياساتتا ۇلكەن ويىنشىلار ويىنى مىڭ قۇبىلىپ تۇر. قازاقستان پرەزيدەنتى ترامپپەن ءتۇس شايىسپاي، سي سزينپينمەن سىيلاسىپ، پۋتينمەن ەسكى دوس رەتىندە قارىم-قاتىناس جاساپ وتىرعانى انىق. ءبارىنىڭ كوڭىلىن تابامىز دەپ، «كوڭىلشەك» بوپ كەتپەيمىز بە؟ بۇل قۇرمەت، سىيلاستىقتاردىڭ استارىندا الدەقانداي قارجىلىق «بارتەر» بولۋى مۇمكىن بە؟

بىزدە ءبىر كەمشىلىك بار: مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى كەزىندە سىرتقى فورماعا كوپ ءمان بەرەمىز. ديپلوماتيالىق پروتوكول دەگەن بار، ياعني، ونداي كەزدەسۋلەر كەزىندە ءبىر-بىرىن جىلى قارسى الۋ، «ءسىز مىقتى ساياساتكەرسىز»، - دەپ جۇرتتىڭ كوزىنشە جوعارى باعا بەرۋ – ءداستۇرلى جايت.

كوپۆەكتورلى ساياسات ۇستانىپ، «كوڭىلشەك» بوپ كەتۋ دە عاجاپ ەمەس. ەڭ باستىسى، كەز كەلگەن ۋاعدالاستىقتا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ءھام ۇلتتىق ماقسات-مۇددەسىن اياقاستى ەتپەۋ!

ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى مەن قازبا بايلىعى باسقا ەلدەردى، سونىڭ ىشىندە، الپاۋىتتاردى قىزىقتىراتىنى تۇسىنىكتى. ماسەلەن، ۆەنەسۋەلادا «قارا التىننىڭ» سونشاما باي قورى، گرەنلانديادا مۇناي مەن گاز، سيرەك كەزدەسەتىن ەلەمەنتتەر، التىن مەن ۋران، تەمىر مەن مىرىش بولماسا، ترامپ سول ەلدەرگە كوز تىگەر مە ەدى؟

-2026 جىلدىڭ سوڭى مەن 2027 جىلدىڭ باسىنا قاراي قازاقستان ءۇشىن ساياسي وزگەرىستەرگە تولى جىل بولادى دەگەن الىپقاشپا اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتىر. الدىمەن پارلامەنت سايلاۋى ءوتىپ، ىلە-شالا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى بولماي ما، قۇرىلتايداعى رەفورمالار سول وزگەرىستەرگە دايىندىق ەمەس پە؟

-ءبارى دە بولۋ مۇمكىن! وكىنىشكە قاراي، بىزدە سول باياعى كەزەكتەن تىس ساياسي ناۋقاندار وتكىزۋ ءداستۇرى ۇزىلمەي-اق قويدى. ايتپەسە، 2022 جىلى بيلىك كونستيتۋسيالىق رەفورما جاسادى ەمەس پە؟ كەرەك بولسا، سول كەزدە جەتى رەت ءپىشىپ، ءبىر رەت كەسىپ، زامان تالاپ ەتىپ، بيلىك قالاپ وتىرعان وزگەرىستەردى ەنگىزبەدى مە؟ سوعان قاراعاندا سول كەزدەگى رەفورمانىڭ ءبىر قايناۋى ىشىندە بولعانى ما؟ ولاي بولسا، سول باستاماشىلاردىڭ اتىن اتاپ، جۇمىستان قۋۋ كەرەك ەمەس پە؟ ايتپەسە، وسى جولعى رەفورما دا سول شيكىلىكتىڭ كەبىن كيىپ جۇرمەسىن!

ارينە، بەلگىلى ءبىر زاڭداردى وزگەرتكەندە كەز كەلگەن بيلىك: «مۇنىڭ ءبارى ەلدىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتىر» دەيتىنى تۇسىنىكتى. الايدا، وتىز جىل بويىنا كونستيتۋسيانى ءبىر ادامنىڭ عانا جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن سان رەت وزگەرتىپ، اياقاستىنان سايلاۋلار وتكىزىپ كەلگەن ەسكى بيلىكتىڭ ساياسي قۇيتىرقى ادەتى مەن ارەكەتىنەن ابدەن اۋزى كۇيىپ، زاپى بولعان جۇرت بۇل جولعى باستامالارعا دا كۇمانمەن قاراۋى ورىندى. پليۋراليستىك قوعامدا سونداي كوڭىل كۇي بار ەكەنىن بيلىك ءتۇسىنۋى ءتيىس.سول سەنىمسىزدىكتى جويۋ – بيلىكتىڭ ءوز قولىندا!

- ساياسي وزگەرىستەر بولىپ جاتسا، ءامىرجان اعا، ءسىز دە قاراپ جاتپايتىن شىعارسىز؟

- «قۇدايدى كۇلدىرگىڭ كەلسە، وعان ءوز جوسپارىڭدى ايت» دەگەن قاناتتى ءسوز بار ەمەس پە؟ اتام قازاق تا: «ارىق ايتىپ، سەمىز شىق»، - دەيدى.

مەن وتىز جىلدان بەرى ەسكى قازاقستانمەن كۇرەسىپ، وپپوزيسيالىق ساياساتتىڭ تار جول، تايعاعىن ءبىر ادامداي كەشكەن ازاماتپىن. 2019 جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋىنا قاتىسىپ، ەكى جاقتى قارسىلىق، قىسىمدى كورگەنمىن: ءبىر جاعىنان بيلىك بولسا، ەكىنشى جاعىنان مەنىڭ جەتىستىگىمدى كورە الماعان كەشەگى «ارىپتەستەرىم» ماعان قارسى جۇمىس ىستەدى. ال «قان توگىلمەسىن، قازاعىم امان بولسىن»، - دەپ، كوتەرىلىستى ەمەس، بەيبىتشىلىكتى، ريەۆوليۋسيا ەمەس، ەۆوليۋسيانى قالاعانىمدى سول ەكى جاق بۇرا تارتىپ، قارالانىپ، ءبىراز سوزگە قالعان جايىم بار. سول كەزدە «قان توگىلەدى» دەگەنگە سەنبەگەن ءبىراز ادام قانشاما ادام قىرىلعان قاندى قاڭتاردان كەيىن مەنى تۇسىنگەندەرىن ايتىپ، كەشىرىم سۇراپ جاتتى. سوندىقتان سايلاۋعا قاتىسۋ، نە قاتىسپاۋ دەگەن تاڭداۋدىڭ ءوز سۇراۋى بار. سوندىقتان، باۋىرىم، تىم تارقاتا بەرمەيىن بۇل سۇراققا جاۋابىمدى.

ەندى، مىنە، جاڭا قازاقستاندى قۇرعالى جاتىرمىز. ءبىر جاعىنان، پرەزيدەنت توقايەۆتىڭ ادىلەتتى قازاقستان تۋرالى مالىمدەمەلەرى، «ەستيتىن مەملەكەت»، «الۋان ءتۇرلى پىكىر – ءبىرتۇتاس ۇلت» قاعيداتتارىن قولدايمىن، الايدا وسى قۇندىلىقتاردى، پرەزيدەنتتىڭ وڭ تاپسىرمالارىن ومىرشەڭ ەتۋ جاعىنا كوڭىلىم تولمايدى.

دەسەك تە، قازىرگى تاڭدا ءبىر نارسە انىق: بۇگىندە قوعام قاق جارىلدى، ولار – بيلىككە شاڭ جۇقتىرعىسى كەلمەيتىن ونىڭ جاعىمپازدارى مەن «كۇل بولماسا، ءبۇل بولسىن»، - دەپ، بيلىك ءۇشىن قانتوگىسكە بارۋعا دايىن راديكالدى كوڭىل كۇي يەلەرى. مەنىڭشە، ءدال وسى، بىر-بىرىنە قاراما-قارسى ەكى كۇشتىڭ ورتاسىنان ورىن الاتىن سەنتريستىك (ياعني ليبەراليزم مەن سوسيال-دەموكراتيالىق تۇعىرنامالاردىڭ حالىقشىل جاعىن ۇستانعان، ەلدىڭ مەملەكەتتىك جانە ۇلتتىق ماقسات-مۇددەلەرىن قورعاي الاتىن) قوعامدىق-ساياسي كۇش قاجەت. قوعامعا سونداي ءبىر سەرپىلىس كەرەك-اق، ايتپەسە، ءبارى ەسكى قازاقستاننىڭ ساياسي سەنارييىن قايتالاۋ بوپ شىعا كەلەدى. ال ول فورماسيانىڭ ارتى نە بولعانىن ءوزىڭىز بىلەسىز...

-ۋاقىت ءبولىپ بەرگەن سۇحباتىڭىزعا راقمەت!

جاراس كەمەلجان


ۇسىنىلعان
سوڭعى جاڭالىقتار
// Banner remove