ساياساتكەر ەمٸرجان قوسانوۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ رەسەيگە جاساعان ساپارىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, بۇل وقيعانىڭ بٸرنەشە استارى بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ول بۇل ساپاردىڭ كەمٸندە تٶرت تاراپتىڭ – قازاقستان قوعامىنىڭ, پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ, نازارباەۆتىڭ جەنە پۋتيننٸڭ – مٷددەسٸ تۇرعىسىنان قارالۋى قاجەت ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Nege.kz سايتىنا سٸلتەپ.
قوسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي مازمۇنى بۇلىڭعىر كەزدەسۋلەر قوعامعا وڭ ەسەر ەتپەيدٸ.
"قوعام ونسىز دا كلانارالىق كٷرەستەن كٶز اشپاي وتىر. وسىنداي, سۇراعى دا, سۇراۋى دا بار, ەرتٷرلٸ الىپ-قاشپا ەڭگٸمەلەرگە سەبەپ بولاتىن ساپارلار ەل ٸشٸندەگٸ تۇراقتىلىققا كەرٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن," – دەيدٸ ول.
ساياساتكەر بۇل كەزدەسۋ توقاەۆتىڭ ابىروي-بەدەلٸن ارتتىرمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ٷستٸنە, رەسمي تٷسٸنٸكتەمە بەرٸلمەگەندٸكتەن, قوعامدا تٷرلٸ بولجامدار مەن كٷمەن تۋادى.
"نازارباەۆتىڭ: 'مەن رەسەي پرەزيدەنتٸمەن كەزدەسۋٸمدە توقاەۆتى قولدادىم, قازاقستان مٷددەسٸن قورعادىم' دەپ رەسمي مەلٸمدەمە جاساعانىن كٶرگەن جوقپىز. سوندىقتان «استىرتىن ەرەكەت تەوريياسى» ەرٸكسٸز ەسكە تٷسەدٸ," – دەيدٸ قوسانوۆ.
ساياساتكەر اتاپ ٶتكەندەي, زاڭ بويىنشا ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ ساياسي بەلسەندٸلٸگٸنە تىيىم سالىنباعان. دەگەنمەن, ونىڭ سىرتقى ساياساتتاعى بۇل بەلسەندٸلٸگٸ رەسەيلٸك باعىتپەن شەكتەلٸپ وتىر.
"ەگەر حالىقارالىق بەدەلٸ شىنىمەن جوعارى بولسا, نەگە ول اقش, ەو, قىتاي نە جاپونييا باسشىلارىمەن دەل وسىلاي كەزدەسپەيدٸ?" – دەپ سۇراق تاستايدى قوسانوۆ.
ونىڭ ويىنشا, بۇل كەزدەسۋ نازارباەۆتىڭ جەكە جەنە وتباسىلىق مٷددەلەرٸمەن دە بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن.
"نازارباەۆتار وتباسىنىڭ رەسەيدەگٸ بيزنەس-اكتيۆتەرٸ بار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. باتىس سانكتسييالارى ولاردىڭ جاعدايىنا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن. مٷمكٸن, ەكس-پرەزيدەنت وسى مەسەلەنٸ تالقىلاپ, قولداۋ سۇراعان بولار," – دەيدٸ ساياساتكەر.
ساپاردىڭ تاعى بٸر بەنەفيتسيارى – رەسەي پرەزيدەنتٸ پۋتين. قوسانوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, پۋتين قازاقستاننان ايىرىلىپ قالعىسى كەلمەيدٸ جەنە نازارباەۆتىڭ ەلٸ دە بار فورمالدى ەرٸ بەيفورمالدى ىقپالىن ٶز ماقساتىنا پايدالانۋى مٷمكٸن.
"پۋتين ٷشٸن قازاقستاننان ايرىلماۋ – تەك گەوساياسي مەسەلە ەمەس, بۇل – ەنەرگەتيكالىق جوبالارعا, ينۆەستيتسييالارعا, ەكونوميكالىق ىقپالعا قاتىستى نەرسە," – دەيدٸ ول.
الايدا قازاقستان بۇل جوبالاردى بٸرجاقتى ەمەس, حالىقارالىق كونسورتسيۋمدار ارقىلى ٸسكە اسىرۋدى كٶزدەيدٸ. بۇل ەكٸجاقتى مٷددەلەر قاقتىعىسىنا ەكەلۋٸ ىقتيمال.
ساياساتكەر قازٸرگٸ ساياسي پروتسەستەردٸڭ استارىندا "ەسكٸ قازاقستاننىڭ رەۆانش الۋ" ىقتيمالدىعى جاتقانىن جوققا شىعارمايدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, الداعى سايلاۋ قارساڭىندا تٷرلٸ ٸشكٸ جەنە سىرتقى كٷشتەر بەلسەندٸ ەرەكەت ەتۋٸ مٷمكٸن.
"بٷگٸنگٸ وبەكتيۆتٸ جەنە سۋبەكتيۆتٸ قيىندىقتاردى انتيقازاقتىق كٷشتەر پايدالانىپ كەتپەيدٸ دەپ ەشكٸم ناقتى ايتا المايدى. قۋىرداقتىڭ كٶكەسٸن سوندا كٶرٸپ جٷرمەيٸك!" – دەيدٸ قوسانوۆ.
ونىڭ ويىنشا, رەسەي ٷشٸن دە قازاقستاننىڭ كٷشەيۋٸ مەن ٶڭٸرلٸك كٶشباسشىلىققا ۇمتىلۋى تيٸمسٸز. ەگەر ەسكٸ قازاقستان مەن ەسكٸ يمپەرييانىڭ مٷددەلەرٸ توعىسا قالسا, بۇل جاڭا قازاقستان ٷشٸن ٷلكەن قاۋٸپكە اينالۋى مٷمكٸن.
"مەن دەل وسىدان قاۋٸپتەنەمٸن. سەبەبٸ باستى مٷددەلٸ تاراپ – جاڭا قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن اماندىعى," – دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن ساياساتكەر.