Saiasatker Ámirjan Qosanov Nursultan Nazarbaevtyń Reseige jasaǵan saparyna qatysty pikir bildirip, bul oqiǵanyń birneshe astary bar ekenin atap ótti. Ol bul sapardyń keminde tórt taraptyń – Qazaqstan qoǵamynyń, prezident Toqaevtyń, Nazarbaevtyń jáne Pýtinniń – múddesi turǵysynan qaralýy qajet ekenin aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz Nege.kz saityna siltep.
Qosanovtyń aitýynsha, mundai mazmuny bulyńǵyr kezdesýler qoǵamǵa oń áser etpeidi.
"Qoǵam onsyz da klanaralyq kúresten kóz ashpai otyr. Osyndai, suraǵy da, suraýy da bar, ártúrli alyp-qashpa áńgimelerge sebep bolatyn saparlar el ishindegi turaqtylyqqa keri áser etýi múmkin," – deidi ol.
Saiasatker bul kezdesý Toqaevtyń abyroi-bedelin arttyrmaitynyn atap ótti. Onyń ústine, resmi túsinikteme berilmegendikten, qoǵamda túrli boljamdar men kúmán týady.
"Nazarbaevtyń: 'Men Resei prezidentimen kezdesýimde Toqaevty qoldadym, Qazaqstan múddesin qorǵadym' dep resmi málimdeme jasaǵanyn kórgen joqpyz. Sondyqtan «astyrtyn áreket teoriiasy» eriksiz eske túsedi," – deidi Qosanov.
Saiasatker atap ótkendei, zań boiynsha eks-prezidenttiń saiasi belsendiligine tyiym salynbaǵan. Degenmen, onyń syrtqy saiasattaǵy bul belsendiligi reseilik baǵytpen shektelip otyr.
"Eger halyqaralyq bedeli shynymen joǵary bolsa, nege ol AQSh, EO, Qytai ne Japoniia basshylarymen dál osylai kezdespeidi?" – dep suraq tastaidy Qosanov.
Onyń oiynsha, bul kezdesý Nazarbaevtyń jeke jáne otbasylyq múddelerimen de bailanysty bolýy múmkin.
"Nazarbaevtar otbasynyń Reseidegi biznes-aktivteri bar ekeni belgili. Batys sanktsiialary olardyń jaǵdaiyna áser etýi múmkin. Múmkin, eks-prezident osy máseleni talqylap, qoldaý suraǵan bolar," – deidi saiasatker.
Sapardyń taǵy bir benefitsiary – Resei prezidenti Pýtin. Qosanovtyń pikirinshe, Pýtin Qazaqstannan aiyrylyp qalǵysy kelmeidi jáne Nazarbaevtyń áli de bar formaldy ári beiformaldy yqpalyn óz maqsatyna paidalanýy múmkin.
"Pýtin úshin Qazaqstannan airylmaý – tek geosaiasi másele emes, bul – energetikalyq jobalarǵa, investitsiialarǵa, ekonomikalyq yqpalǵa qatysty nárse," – deidi ol.
Alaida Qazaqstan bul jobalardy birjaqty emes, halyqaralyq konsortsiýmdar arqyly iske asyrýdy kózdeidi. Bul ekijaqty múddeler qaqtyǵysyna ákelýi yqtimal.
Saiasatker qazirgi saiasi protsesterdiń astarynda "eski Qazaqstannyń revansh alý" yqtimaldyǵy jatqanyn joqqa shyǵarmaidy. Onyń pikirinshe, aldaǵy sailaý qarsańynda túrli ishki jáne syrtqy kúshter belsendi áreket etýi múmkin.
"Búgingi obektivti jáne sýbektivti qiyndyqtardy antiqazaqtyq kúshter paidalanyp ketpeidi dep eshkim naqty aita almaidy. Qýyrdaqtyń kókesin sonda kórip júrmeiik!" – deidi Qosanov.
Onyń oiynsha, Resei úshin de Qazaqstannyń kúsheiýi men óńirlik kóshbasshylyqqa umtylýy tiimsiz. Eger eski Qazaqstan men eski imperiianyń múddeleri toǵysa qalsa, bul Jańa Qazaqstan úshin úlken qaýipke ainalýy múmkin.
"Men dál osydan qaýiptenemin. Sebebi basty múddeli tarap – Jańa Qazaqstannyń turaqtylyǵy men amandyǵy," – dep túiindedi sózin saiasatker.
