وسىعان وراي «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەلٸمٸز بەن جەرٸمٸزدٸ, تاريحي مول مۇرالارىمىزدى ساقتاپ قانا قويماي, كەلەشەك ۇرپاق كەدەسٸنە جاراتۋ, سونىمەن بٸرگە بٷكٸل ەلەمگە تانىتۋ ماقساتىندا «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن قولعا الۋ قاجەتتٸگٸن ۇسىنعان بولاتىن.
«قاسيەتتٸ قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وڭتٷستٸك جەنە باتىس قازاقستان ٶڭٸرلەرٸنٸڭ كيەلٸ جەرلەرٸمەن تانىسىپ قايتتى. رەسپۋبليكالىق بلوگ تۋر قورىتىندىسى تۋرالى الماتى وبلىسىنىڭ ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار الاڭىندا جەتٸسۋ جۋرناليستەرٸ بايانداپ بەردٸ.
– بۇنداي ٸس-ساپار الماتى وبلىسىندا العاش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىر, نەتيجە جٸگەرلٸ. بٸزدٸڭ باستى ماقساتىمىز – ٸشكٸ تۋريزمدٸ جەتٸلدٸرۋ مەن قاتار جاڭعىرۋ جولىندا بابالاردان ميراس بولىپ, قانىمىزعا سٸڭگەن, بٷگٸندە تامىرىمىزدا بٷلكٸلدەپ جاتقان ٸزگٸ قاسيەتتەرٸمٸزدٸ قايتا تٷلەتۋ. بولاشاقتا جۋرناليستەرٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە دامۋى ٷشٸن تمد ەلدەرٸنە, ونىڭ ٸشٸندە رەسەي, ٶزبەكستان, بەلارۋسييا, ۋكراينا سيياقتى مەملەكەتتەرٸنە جٸبەرٸپ, اقش, فرانتسييا, كاتار, جاپون سيياقتى كٶرشٸ ەلدەردٸڭ مەديافورۋمدارىنا قاتىسىپ, تەجٸريبە الماسۋىنا مٷمكٸن جاساۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدٸ كونسالتينگ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەلدار ساپاروۆ.
– تۋعان ەلدٸڭ تاريحىن وقۋلىقتان وقىپ, ال تاريحي ورىنداردى كٶزبەن كٶرۋدٸڭ ەسەرٸبٸر باسقا. بۇعان بٸز بلوگ-تۋر كەزٸندە سەنٸمدٸ بولدىق. تٷركٸستان وبلىسىنداعى كٶنە قورعاندارىمەن, ەجەلگٸ ەلدٸمەكەندەردٸڭ قيراعان ورىندارىمەن, قامالدار, كەسەنەلەر جەنە كٶنە قالا ورىندارى سيياقتى تاريحي ەسكەرتكٸشتەرٸمەن تانىمال. العاشقى كٷنٸ شىمكەنتتٸڭ كٶرنەكتٸ ورىندارىنىڭ بٸرٸ بەيدٸبەك بي ەسكەرتكٸشٸنە باردىق. ەسكەرتكٸشٸ ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ بيٸك ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ بٸرٸ. كەسٸپكەرلەر بۇل ەسكەرتكٸشتٸ ورناتۋعا25 ميلليون تەڭگە قاراجات بٶلگەن ەكەن. كەلەسٸ ەرەكشە ەستە قالارلىق ورىنداردىڭ بٸرٸ ٶزٸنٸڭ دانىشپاندىعىمەن ەيگٸلٸ بولعان دومالاق انا مازارى. حالىق اۋزىنداعى اڭىز بويىنشا ول ٶزٸنٸڭ قايتىس بولار الدىندا جاقىندارىنا «مەنٸ بەيدٸبەكتٸڭ قاسىنا جەرلەيمٸن دەپ قينالماڭدار. اق تٷيەنٸ ەكەلٸپ, وعان مەنٸڭ سٷيەكتەرٸمدٸ ارتىڭدار دا, سول تٷيەنٸڭ ٸزٸمەن جٷرٸپ وتىرىڭدار. تٷيە قاي جەرگە تٸزەسٸن بٷكسە, مەنٸ سول جەرگە جەرلەڭدەر» دەپ امانات ەتكەن. بٷگٸندە كەسەنەنٸڭ ماڭايى كٶپتەگەن اعاش پەن گٷلگە كٶمكەرٸلگەن. سول جاق قاتاردا ورنالاسقان توعايلى القاپقا سارا الپىسقىزى ارنايى اعاش وتىرعىزىپ, ول جەردٸ «انالار اللەياسى» دەپ اتاعان ەكەن. سونداي-اق اقمەشٸت, اقساققىز, سىعاناق, قوجا احمەت ياسساۋي, ايشا-بيبٸ, ارىستان باب, اقسۋ جاباعىلى سيياقتى كەسەنەلەردٸ ارالادىق, – دەيدٸ «وگني الاتاۋ» گازەتٸنٸڭ تٸلشٸسٸ شولپان جۇماعۇلوۆا.
بٷگٸندە وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىن ونىڭ ەرەكشە گەوگرافييالىق ورنالاسۋىنا, ٶزگەشە تابيعاتىنا جەنە باي تاريحىنا بايلانىستى قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك قاقپاسى, بٸرەگەي كٶنە ەسكەرتكٸشتەر ٶلكەسٸ دەپ اتايدى.
– قازاقتىڭ شىرايلى, مۇنايلى ٶلكەسٸ تاريحي مۇراعا باي عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قوناقجاي ەكەن. بۇل ايماق ساياحاتتاپ كەلۋشٸلەرگە ەلٸ تالاي تاڭداي قاقتىرارى سٶزسٸز, – دەيدٸ باتىس قازاقستان ايماعىن ارالاپ كەلگەن وبلىستىق «جەتٸسۋ» گازەتٸنٸڭ تٸلشٸسٸ ريشاد تۇرعانباي.
تاڭعالارلىڭى بٸر اعاش جوق, شٶل دالا, ال سول شٶل دالانىڭ ٸشٸندە بٸر كٸشكەنتاي شۇرايلى جەرگە مەشٸتتەر ورنالاستىرعان. ونىڭ ماڭايىندا قۇدىق بار. ول قۇدىقتان شىعىپ جاتقان سۋ مٶلدٸر, تازا جەنە ٸشۋگە جارامدى. ەۋليەلٸگٸ سونىسىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. ودان كەيٸن ٶزٸمدٸ تاڭعالدىرعان كٶركەمباي مەشٸتٸ. قۇرىلىسى ٶتە قىزىق. تٶرتبۇرىشتى تاستان قالانعان. سول مەشٸتتٸڭ ٸشٸندە بٸر ساناعاندا 28, ەندٸگٸ بٸردە 32 بٶلمە بار. ماماندار 22 بٶلمە بار دەگەن توقتامعا كەلٸپتٸ. ونىڭ تٶبەسٸندە 36 كٷمبەزٸ بار.18-ٸ ٷلكەن قالعانى كٸشٸ. بٶلمەلەرٸ بٸر-بٸرٸنە جالعاسقان مەشٸتتٸن دەل ورتاڭعى بٶلمەسٸندە يمامدارى وتىرعان. سول جەردە وتىرىپ ۋاعىزىن ايتىپ, نامازىن وقىعان. قىزىعى سول قالعان 22 بٶلمەگە داۋسى انىق ەستٸلگەن.
الداعى ۋاقىتتا كٶرگەن جەرلەرٸمٸزدەن ٷلكەن دٷنيەلەر جازىلىپ, جارىق كٶرەتٸن بولادى. «الىستان التى جاسار بالا كەلسە, الپىستاعى قارييا سەلەم بەرەر» دەپ جەتٸسۋدان بارعان بٸزدەردٸڭ جاستىعىمىزعا قاراماستان قۇرمەت-قوشەمەتتەرٸن كٶرسەتٸپ, ۋاقىتپەن ساناسپاستان قۇشاق جايا قارسى العان سول ايماقتىڭ باسشىلارىنا, بٸزدٸڭ كيەلٸ ٶڭٸرلەردٸ ارالاتىپ, رۋحاني ازىق الىپ, تٷپكٸ تاريحىمىزبەن تانىسۋىمىزعا سەپتٸگٸن تيگٸزگەن «الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنا» العىسىمىزدى بٸلدٸرەمٸز» دەيدٸ بلوگ تۋر قاتىسۋشىلارى.
بالجان جۇمانبەكوۆا, الماتى وبلىسى.
