ەلدەگٸ تٶتەنشە جاعدايعا بايلانىستى رەسپۋبليكامىزداعى ەر ٶڭٸر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ تاپسىراماسىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ ماقساتىندا تٷرلٸ شارالاردى ٸسكە اسىرۋدا. وسى تۇرعىسىندا الماتى وبلىسى تىم بەلسەندٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
كەنەتتەن كەلگەن ٸندەت, تالايىمىزدى توسىرقاتقانى جاسىرىن ەمەس. «نە ٸستەمەك كەرەك?» دەپ ساسقان ەلدٸ سابىرعا شاقىرۋشى بيلٸكتٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن استىن سىزىپ اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تولىقتاي نەگٸز بار.
جەر ەسەمٸ جەتٸسۋدىڭ باسشىلارى جاستار جەنە ەرٸكتٸلەرمەن بٸرٸگٸپ قارقىندى ەڭبەك ەتۋدە. بٷگٸنگٸ تاڭدا وبلىس بويىنشا 17 اۋدان مەن 3 قالادا بارلىعى 520 قايىرىمدىلىق اكتسييالارى ٶتكٸزٸلدٸ.
ونىڭ ٸشٸندە اۋدان, قالا كٶلەمٸندە دەزينفەكتسييالىق جۇمىستارعا اتسالىسۋ, ازىق-تٷلٸك تاسىمالداۋ, مەديتسينالىق انتيسەپتيك, جەكە گيگيەنالىق زاتتار جەنە بەتپەردەمەن قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىسۋدا.
«مەيٸرٸمدٸ جەتٸسۋ» ەرٸكتٸلەردٸڭ فرونت-كەڭسەسٸندە تەۋلٸك بويى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە حابارلاما, تەلەفون ارقىلى تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قابىلدايتىن جەلٸ جۇمىس جاسايدى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى كٶمەك سۇراپ بايلانىسقاندار سانى – 117, قاۋىرت جەلٸنٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنگەندەر – 78 ادام.
ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن, از قامتىلعان جەنە كٶپبالالى وتباسىلار مەن جالعىزباستى انالارعا, جالپى 357 وتباسىنا ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتٸلٸپ, ازىق-تٷلٸكپەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
وبلىستاعى 1300 ەرٸكتٸنٸڭ اتسالىسۋىمەن 3000 ماسكا تٸگٸلٸپ, تۇرعىندارعا تاراتىلدى.
ٷيدەن شىعىپ, ازىق-تٷلٸك الۋعا مٷمكٸندٸگٸ جوق تۇرعىندارعا كٶمەك رەتٸندە جەتكٸزٸپ بەرۋ قىزمەتٸنە اۆتوەرٸكتٸلەر تارتىلعان.
بۇل باستاماسى عانا. حالىقتىڭ قامىن ويلاعان اتقامٸنەرلەر ازىق-تٷلٸك باعاسىنا دا مەن بەرٸپ, باعانى باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىرعان جايى بار. وسىعان قاتىستى الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ايماق ەكٸمدەرٸنٸڭ سەلەكتورلىق كەڭەسٸ ٶتتٸ.
وندا نارىقتاعى مەسەلەلەر تالقىلاندى. كەڭەس بارىسىندا ەكٸمدٸكتەر "ازييا اگرو-فۋد" كومپانيياسىمەن ۇن ٶندٸرۋ بويىنشا ىنتىماقتاساتىنى جەنە الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى بٸر كيلوگرامم ۇندى 130 تەڭگەدەن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولعانى انىقتالدى.
اتالعان ٶنٸمنٸڭ بٸر قابىن تەك بٸر عانا جەكە تۇلعا الادى. مۇنداعى سەبەپ, الىپساتارلىقتان ساقتانۋ.
تٶتەنشە جاعادايدى ٶز پايداسىنا جاراتاتىن «پىسىقتار» دا تابىلاتىنىن ەسكەرگەن سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ جاۋاپتى تۇلعالارعا ازىق- تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن باقىلاۋدى تاپسىردى.
بٷگٸندە بازاردا جەنە دٷكەندەردە ەل قولدان جاساندى كەزەك جاساپ جٷر. دەل قازٸرگٸ سەتتە جەتٸ ٶزەنٸ توعىسقان مەكەندە ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەردە دٷربەلەڭ تۋعىزۋدىڭ قاجەتٸ جوق.
باعانى نەگٸزسٸز ارتتىرۋ تۋرالى دەرەك تٸركەلسە ەربٸر ەكٸم ٶزٸ جاۋاپ بەرەتٸن بولادى , سوندىقتان جۇمىس ٸستەۋ كەرەك جەنە جاعدايدى باقىلاۋ قاجەت.
احۋالدى باسشىلىققا الا وتىرىپ, اۋداندار بٸر- بٸرٸمەن سەرٸكتەستٸك ورناتۋى تيٸس.
مىسالى, رايىمبەك اۋدانىندا كارتوپ قورى, بالقاش تا - كٷرٸش, قاراتال دا - پيياز قورى بار , - دەپ اتاپ ٶتتٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
سەلەتورلىق جيىن ٶز نەتيجەسٸن بەردٸ. بۇرىنعىداي ەمەس, بۇل وتىرىس ەلەۋمەتتٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتٸ. ەندٸ ەرتەڭ تاڭ سەرٸدەن تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىندارى قاجەتتٸ تاعام ٶنٸمدەرٸن تيٸمدٸ باعادا الا الادى. رەسمي اقپار بويىنشا, ناۋرىزدىڭ 23 جۇلدىزىندا جەتٸسۋدىڭ باس شاھارىنداعى ارباتتا جەنە كوممۋنالدىق بازاردا سۇيىق ماي, ۇن, كٷرٸش, جەمٸس-جيدەك, كٶكٶنٸس جەنە سٷت ٶنٸمدەرٸ جەنە ت.ب. ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار قول جەتٸمدٸ باعادا ساتىلادى.
سونداي-اق, الماتى وبلىسىنىڭ تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ كەلەسٸ ٶنٸمدەرٸ سٶرەلەردەن ورىن الادى:
مەسەلەن, سۇيىق مايدىڭ 0,875 ل – 355 تەڭگە, 4,4 ل – 1765 تەڭگەدەن, قانتتىڭ 50 كگ – 9 000 تەڭگەگە ساۋدالانسا, كٷرٸشتٸڭ 1 كگ – 225 تەڭگەگە الۋعا بولادى. جەنە دە كەسپەنٸڭ 1 كگ – 180 تەڭگە, كارتوپتىڭ 1 كگ – 80 تەڭگە, پييازدىڭ 1 كگ – 60 تەڭگەدەن ساتىلاتىن بولادى.
مٸنە وسىلاي, تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە تۋرا شەشٸم قابىلداندى. ەندٸگٸدە ەلدٸڭ ەڭسەسٸ تٸكتەلٸپ, تۇرمىسى بٸراز جاقسارماق. الداعى ۋاقىتتا الماتى وبلىسىندا مۇنداي يگٸ ٸستەر جالعاسىن تاباتىن بولادى.
انار سابىروۆا
