سونىڭ بٸرٸ – «داۋلەت بەكەت» شارۋا قوجالىعى. قوجالىق 28 مىڭ گەكتار جەردٸ الىپ جاتىر. مۇندا مالداردى باپتاپ, قاراۋعا ارنالعان 20 قورا بار. ٶندٸرٸستەگٸ تٷيە تۇقىمنىڭ كٶبٸن تٷرٸكپەننٸڭ «ارۋاناسى» مەن قازاقتىڭ «باقترييا» تۇقىمدارى قۇرايدى. بٷگٸندە الماتى وبلىسى تٷيە سانىنان ەلەم بويىنشا ەكٸنشٸ ورىندا. ال ٶز ەلٸمٸزدە ونىڭ الدىنا تٷسەتٸن ەشكٸم جوق.
قوجالىق باسشىسى سىدىق دەۋلەتوۆ اتا كەسٸپتٸ دامىتىپ, ەلٸمٸزدٸڭ مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسىپ جٷرگەن جانداردىڭ بٸرٸ. بالا كٷنٸندە قىرىق تٷيەم بولسا دەپ ارمانداعان ول, قازٸر الدىنا سالعان 5000 مىڭ تٷيەنٸڭ يەسٸ.
ول ٶزبەكستان ەلٸنٸڭ قاراقالپاقستان اۆتونوميياسىندا تۋىپ, ٶسكەن. 90-جىلدارى ەكەم «بالام, ەلگە بارايىق» دەگەن سوڭ ەلگە كٶشٸپ كەلٸپ, ٷي الدىق. ەكەم تەك تٷيە سٷتٸنٸڭ جوقتىعىنا ٷيرەنە المادى, شۇبات بولماسا, قايتاتىنىن ايتقان. سىدىق اعامىز ەلگە كەلگەن جىلى جول جٶندەيتٸن كومپانييادا دەنەكەرلەۋشٸ بولىپ ٸستەپ, تٷيە الۋعا قاراجاتى دا بولماعان.
تٷيەنٸڭ پايداسىن جۇرت ەندٸ تٷسٸنٸپ كەلە جاتىر. سەبەبٸ بٸزدٸڭ اعزامىز سٷتكە جاقىن. سوندىقتان ونىڭ كەلەشەگٸ زور. مىسالى, كٶرشٸ قىتايدا تٷيە سٷتٸ 8 مىڭ تەڭگەنٸ, ەۋروپادا 12-15 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى. ال بٸزدە 500 تەڭگە. حالقىمىز وسى نەرلٸ تٷيەنٸڭ نەمەسە بيەنٸڭ سٷتٸن ٸشٸپ ٶسسە, ۇرپاقتارىمىز «ەلٸم, جەرٸم» دەپ ٶسەر ما ەدٸ?
بٷگٸندە سەرٸكتەستٸك ۇجىمى شۇباتپەن قاتار تٷيەنٸڭ ەتٸن دە, جٷنٸن دە كەدەگە جاراتۋدا. قازٸر شۇباتتىڭ «جاقسارتىلعان» جەنە «بيو» دەپ اتالاتىن ەكٸ تٷرٸن شىعارىپ وتىر. بۇل ٶنٸم 2013 جىل 1 ماۋسىمنان باستاپ مەملەكەتتٸك ستاندارتقا يە بولىپ, قازاق تاماق اكادەميياسى تاراپىنان ماقۇلدانىپ, سەرتيفيكاتتالعان. شۇبات يزرايلدٸك شاعىن تەحنولوگييا ارقىلى قۇيىلادى. كٷنٸنە 5 توننا پايدالى سۋسىن ٶندٸرٸلەدٸ, ونىڭ ساقتالۋى 60 كٷن. ەڭ باستىسى, ەشقانداي كونسەرۆانتسىز جەنە باسقا دا قوسپاسىز, تازا تابيعي قالپىندا جاسالادى. بٸر كٷندە تٷيەلەردەن 3950 ليتر شۇبات ساۋىلادى. مۇنى جىلعا شاققاندا 1 441 750 ليتر تٷيە سٷتٸ ساۋىلادى ەكەن.
ال «قۇرت» پەن «بالقايماق» جاڭا ٶنٸم بولىپ سانالادى. جاڭا ٶنٸمدەردٸ شىعارۋ قوسىمشا جۇمىس ورنىن اشۋعا مٷمكٸندٸك تۋعىزعان. قازٸر شارۋاشىلىقتا شامامەن 300-گە جۋىق ادام ەڭبەكتەنەدٸ. الماتى قالاسىندا جەنە قاراساي, ٸلە اۋداندارىندا, وبلىس ورتالىعى – تالدىقورعان قالاسىندا شۇباتحانالار دا اشىلعان. اتالعان ٶنٸمدەر قازاقستاننىڭ ەر وبلىسىمەن ٸرٸ قالالاردىڭ ساۋدا ورتالىقتارىندا جەنە شەتەلدەردە دە ساتىلۋدا.
سىدىق ەبۋۇلى جاي عانا كەسٸپكەر ەمەس. ول – اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمىنىڭ كانديداتى. دوكتورلىق ديسسەرتاتسيياسىن قورعاۋعا دايىندىق ٷستٸندە.
بولاشاقتاعى ماقساتى – قازاق جەرٸندە ەلٸ ٶز دەڭگەيٸندە زەرتتەلمەي جاتقان تٷيە شارۋاشىلىعىن زەرتتەپ, اكادەميك اتانۋ. وسى سالا بويىنشا زەرتتەۋ ينستيتۋتىن اشۋ. «شۇبات كەلەشەكتە قازاقتىڭ ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ برەندٸنە اينالۋى ەبدەن مٷمكٸن. قازاقتىڭ كەڭ ساحاراسىندا تٷيە شارۋاشىلىعى كٶپتەپ اشىلۋ تيٸس. شۇبات بالالاردىڭ ٸشكٸ ٸشەك اۋرۋلارىنا قارسى ەم. يممۋنيتەتٸن كٶتەرٸپ, بويىنا قۋات بەرەدٸ», – دەيدٸ سىدىق ەبۋۇلى.
جارتى عاسىردى ەرەن ەڭبەگٸمەن, ٷلكەن قاجىر-قايراتىمەن باعىندىرعان سىدىق مىرزانىڭ شىعار بيٸگٸ, الار اسۋى ەلٸ الدا.
بالجان قايراتقىزى, الماتى وبلىسى
