«... «اباي جولى» ەپوپەياسى ارقىلى قازٸرگٸ قازاق پروزاسى كٷللٸ دٷنيە جٷزٸ ەدەبي كلاسسيكانىڭ شىرقاۋ شىڭىنا شىقتى. بۇل دا از, ەلەمنٸڭ باسقا ەلدەرٸندە دە وعان تەڭ كەلەتٸن شىعارما تابۋ قيىن. بۇل,مەنٸڭ ويىمشا, حح عاسىرداعى ەڭ ٷزدٸك شىعارمالاردىڭ بٸرٸ...»»
فرانتسۋز جازۋشىسى لۋي اراگون.
قازاق حالقى ەرتەدەن اق ٶنەرگە, بٸلٸمگە, سالت-دەستٷرگە باي حالىق بولىپ قالىپتاسقان بولاتىن. ەر قيلى زاماندا باسىنان ٶتكەرگەن قيىن-قىستاۋ زاماندارعا قاراماستان, ٶز قۇندىلىقتارىن ساقتاپ قالعان قايسار حالىق ەكەنٸ بارشاعا مەلٸم. سول باستى قۇندىلىقتارىمىزدىڭ بٸرٸ- ەدەبيەتٸمٸز ەكەنٸ بەلگٸلٸ. قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ دامۋى مەن ونىڭ كەلەسٸ ۇرپاقتارعا ساقتالۋى جولىندا قازاعىمىزدىڭ كٶپتەگەن اعارتۋشى عالىمدارى مەن جازۋشى,اقىندارى تەر تٶگە ەڭبەك ەتٸپ, تاريحتا ەسٸمدەرٸ التىن ەرٸپتەرمەن جازىلدى. تاريحىمىز بەن ەدەت-عۇرىپ, سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ ۇشتاستىرا بٸلگەن شوقتىعى بيٸك شىعارمالاردىڭ بٸرٸ - «اباي جولى» رومانى.قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسى مۇحتار ەۋەزوۆ ٶزٸنٸڭ وسى ەپوپەياسى ارقىلى حح عاسىرداعى قازاق ەدەبيەتٸنە ٷلكەن جاڭالىق ەكەلدٸ. كٸتاپتىڭ العاشقى باسىلىمى 1942 جىلى, ەكٸنشٸ تومى 1947جىلى, ال ٷشٸنشٸ جەنە تٶرتٸنشٸ تومدارى 1952,1956 جىلدارى جارىق كٶردٸ.بۇرىن سوڭدى قازاق ەدەبيەتٸ تاريحىندا ورىن الماعان تۋىندى ەلەمدٸ تاڭ قالدىرىپ,دٷنيە جٷزٸندەگٸ ساراپشىلاردىڭ تاراپىنان اسا جوعارى باعالاندى. قازاقتىڭ اسا باي ەرٸ كٶركەم تٸلٸمەن ٶرنەكتەلٸپ جازىلعان بۇل شىعارما قازاقتىڭ بار بولمىسىن بارىنشا اشىپ كٶرسەتٸپ, حالقىمىزدىڭ بارشا ەلەمگە تانىلۋىنا تٷرتكٸ بولدى. اتالعان روماننىڭ باستى كەيٸپكەرٸ قازاقتىڭ ماڭدايىنا بٸتكەن جۇلدىزى, قازاق جازبا ەدەبيەتەنٸڭ, ەدەبي تٸلٸنٸڭ نەگٸزٸن سالۋشى, اعارتۋشى, ۇلى اقىن –اباي قۇنانباەۆ. ەۋەزوۆتىڭ ۇلتتىق تٸلمەن كٶركەم سۋرەتتەي بٸلگەن بٸلٸمدٸ سٷيگەن, ەدٸلدٸكتٸ سٷيگەن اباي بەينەسٸنەن ٷلگٸ تۇتار تۇلعا رەتٸندە ودان اسقان ادام جوق ەكەندٸگٸن ۇعىنۋعا بولادى.ٶز زامانىندا ەكەنٸڭ ەمەس, حالىقتىڭ ۇلى بولا بٸلگەن ول قازٸرگٸ جاستارىمىزعا اتانىڭ ەمەس, ەل قامىن جەگەن, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا كٶڭٸل بٶلە بٸلگەن, ۇلتجاندى ازامات بولۋ كەرەكتٸگٸن ۇقتىرعانداي. «اباي جولى» رومانىندا قازاقتىڭ ۇلى تۇلعاسى ابايدىڭ ٶنەگەلٸ ٶمٸرٸ باياندالۋىمەن قاتار, قازاق حالقىنىڭ تەربيەلٸلٸگٸ, سالت-دەستٷرگە بەرٸكتٸگٸ, دانا حالىق ەكەندٸگٸ سۋرەتتەلەدٸ. كامەرۋن جازۋشىسى: «مەن بۇرىن قازاقتار تۋرالى ەستٸمەگەنمٸن,ەندٸ ولاردى ٶتە جاقسى بٸلەمٸن. سەبەبٸ, مۇحتار ەۋەزوۆتىڭ كٸتابىن وقىدىم, قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ابايمەن تانىستىم. شىعارمانى وقي وتىرىپ, ابايمەن بٸرگە ٶمٸر سٷرٸپ,قازاق دالاسىنىڭ اۋاسىمەن تىنىستاعانداي كٷي كەشتٸم» دەپ ٶز تاڭدانىسىن بٸلدٸرگەن بولاتىن. ەلەم وقىرماندارىنىڭ ٶتە ٷلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان رومان قازٸردە 116 تٸلگە اۋدارىلىپ شىقتى. قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە بولاشاق جاستارىمىزدى وسىنداي ۇلى تۇلعالاردىڭ ٷلگٸ تۇتار ٶمٸر جولىمەن تانىستىرۋدا, قازاقي سالت-دەستٷرٸمٸز بەن ەدەت-عۇرىپىمىزدى تٷسٸندٸرۋدە, قازاق ەدەبيەتٸن ودان ەرٸ دامىتۋ جولىندا تٷرلٸ جوبالار دايىندالىپ, ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلۋدە. وسى جولدا ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بيولوگييا جەنە بيوتەحنولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ بيوفيزيكا جەنە بيومەديتسينا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىلارى دا ٶز ٷلەستەرٸن قوستى. كافەدرا وقىتۋشىلارىنىڭ ۇيىمداستۋىمەن ستۋدەنتتەر اراسىندا «100 كٸتاپ» جوباسى اياسىندا «اباي جولى» رومانى اتتى ەدەبي كەش ٶتكٸزٸلدٸ. اتالعان ٸس-شارا ستۋدەنتتەرگە قازاق ەدەبيەتٸندە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلەم ەدەبيەتٸندە اسا قۇرمەتتٸ ورىنعا يە, قازاقتىڭ ۇلى تۇلعاسى ابايدىڭ ٶنەگەلٸ ٶمٸرٸن تانىستىرىپ, «اباي جولى» رومانىنىڭ, جالپى قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ماڭىزدىلىعى مەن تەڭدەسٸز باعاسىن جەتە تٷسٸندٸرۋگە باعىتتالدى. «100 كٸتاپ» جوباسىنا ساي ٶتكٸزٸلگەن شارادا ستۋدەنتتەر باستى كەيٸپكەرٸمٸز ابايدىڭ ٶمٸرٸمەن تەرەڭٸرەك تانىسىپ, «اباي جولى» رومانىنا تالداۋ جاسادى. كەشكە قاتىسۋشىلار ٶز وي پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸرە وتىرىپ, قىزىقتى اقپاراتتارمەن الماستى. ەلەم تاڭدانىسىن تۋدىرعان تۋىندىنىڭ نەگٸزگٸ مازمۇنىنا نازار قويىلىپ, قورىتىندىسىندا تٸلٸن,دٸنٸن,تاريحىن, سالت-دەستٷرٸن, ەدەت-عۇرپىن, ەل مەدەنيەتٸن ساقتاي بٸلگەن حالىق قانا ٸرگەسٸ بەرٸك, الىپ ەلگە اينالاتىندىعى تٷسٸندٸرٸلدٸ.سونىمەن قاتار,ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار اراسىندا تاقىرىپقا ساي سۇقبات جٷرٸپ, كٶرگەنٸ مەن تەجٸريبەسٸ مول ۇستازدار قاي جەردە بولماسىن ۇلى تۇلعا اباي سىندى ادامگەرشٸلٸكتٸ, ەدٸلەتتٸلٸكتٸ قولداۋ ەرقاشان دا جەتٸستٸككە جەتكٸزەتٸنٸن ايتىپ, ٶمٸرلٸك اقىل كەڭەستەرٸمەن بٶلٸستٸ. جەتپٸس جىلدان اسسا دا ٶز ماڭىزدىلىعىن جوعالتپاعان «اباي جولى» سىندى ەدەبي بايلىقتارىمىزدىڭ بۇدان كەيٸن دە ٶز باعاسىن جوعالتپاي, قازٸرگٸ ۋاقىتقا دەيٸن ساقتالعانى سەكٸلدٸ كەلەسٸ ۇرپاقتا دا جالعاسىن تابۋى ٷشٸن جەنە ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى بولىپ تابىلاتىن جاستارىمىزدى ۇلتجاندىلىققا باۋلۋدا وسىنداي تەربيەلٸك مەنٸ زور جوبالاردىڭ جيٸ ۇيىمداستىرىلىپ تۇرۋى نۇر ٷستٸنە نۇر بولارى سٶزسٸز.
بيولوگييا جەنە بيوتەحنولوگييا فاكۋلتەتٸ
بيوفيزيكا جەنە بيومەديتسينا
كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىلارى:
ب.ع.د., پروفەسسور – مۋرزاحمەتوۆا م.ك.,
ەدۆايزەر, PhD – جامانباەۆا گ.ت.
PhD- ىدىرىس ە.
