2023 جىلعى قاڭتار – 2024 جىلعى تامىز ارالىعىندا احقو-داعى 10 كريپتوبيرجاسىندا, 3 كريپتوبروكەرلەردە, 1 كريپتو باسقارۋشى 8 قازاقستاندىق بانك ارقىلى 704 ملن اقش دوللارى سوماسىنا وپەراتسييالار جٷرگٸزٸلدٸ. احقو كريپتوبيرجالارىنا 100 مىڭنان استام كليەنت قاتىسادى, ولاردىڭ 90%-ى بٶلشەك كليەنتتەر. مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2023 جىلى بيۋدجەتكە تسيفرلىق اكتيۆتەر يندۋستريياسىنان شامامەن 9 ملرد تەڭگە, 2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا تسيفرلىق ماينينگ يندۋستريياسىنان 3,5 ملرد تەڭگە تٷستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل تۋرالى ۇلتتىق بانكتٸڭ "تسيفرلىق قارجى اكتيۆتەرٸن رەتتەۋدٸڭ ٶزٸندٸك مودەلٸن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن ەرتٷرلٸ ەلدەردەگٸ قارجى رەتتەۋشٸلەرٸنٸڭ كريتپواكتيۆتەرٸ نارىعىن رەتتەۋ تەسٸلدەرٸن تالداۋ" اتتى زەرتتەۋٸندە ايتىلادى.
"قازاقستان قارجى جٷيەسٸ مەن ەكونوميكا ٷشٸن قاۋٸپتەردٸ بارىنشا ازايتۋ ماقساتىندا تسيفرلىق اكتيۆتەردٸڭ ەكوجٷيەسٸن ابايلاپ جەنە كەزەڭ-كەزەڭمەن كەڭەيتۋ ستراتەگيياسىن كٶرسەتەدٸ. "استانا" حالىقارالىق قارجى ورتالىعى (احقو) شەڭبەرٸندە كريپتوۆاليۋتا اينالىمىنا ٸشٸنارا رۇقساتتى ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸن تيٸمدٸ جەنە ۋاقتىلى دەپ ساناۋعا بولادى. بٸرٸنشٸ كەزەڭدە بۇل قادام تسيفرلىق اكتيۆتەرمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ قۇقىقتىق جەنە رەتتەۋشٸ تەتٸكتەرٸن تەستٸلەۋ ٷشٸن پلاتفورمانى, سونداي-اق شەكتەۋلٸ قولجەتٸمدٸلٸك جاعدايىندا رەتتەۋ پراكتيكاسىن ەزٸرلەۋدٸ قامتاماسىز ەتتٸ, بۇل ەلەۋەتتٸ تەۋەكەلدەردٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. مۇنداي بٸرتٸندەپ تەسٸل مەملەكەتتٸك ورگاندارعا كريپتوۆاليۋتالاردىڭ قۇبىلمالىلىعىنا, اقشانى جىلىستاتۋ مٷمكٸندٸكتەرٸنە, كيبەرقاۋٸپكە جەنە ينۆەستورلاردىڭ تەجٸريبەسٸزدٸگٸنە بايلانىستى تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. بۇل تسيفرلىق اكتيۆتەر نارىعىن قاۋٸپسٸز كەڭەيتۋگە ىقپال ەتكەن اقتالعان شەشٸم بولدى", - دەيدٸ زەرتتەۋ اۆتورلارى.
الايدا, كريپتواكتيۆتەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋىمەن قازاقستاندىقتار شەتەلدٸك الاڭدار ارقىلى ساۋدا مەن ينۆەستيتسييالارعا بەلسەندٸ قاتىسا باستادى. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋى بويىنشا 1,5 ميلليوننان استام قازاقستاندىق احقو يۋريسديكتسيياسىنان تىس كريپتواكتيۆتەردٸڭ ەلەمدٸك اينالىمىنا تارتىلعان. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ, ەسٸرەسە بٸلٸكتٸلٸگٸ جوق ينۆەستورلار, حاكەرلٸك شابۋىلدارعا, الاياقتىق سحەمالارعا جەنە جالعان اكتيۆتەردٸ باسقارۋعا تاپ بولادى, بۇل ەدەۋٸر قارجىلىق شىعىندارعا ەكەپ سوعادى.
"تەۋەكەلدەردٸ ازايتۋ جەنە ازاماتتاردىڭ "سۇر" ارنالاردان ليتسەنزييالانعان كريپتوبيرجالارعا كٶشۋٸ ٷشٸن قازاقستان اۋماعىندا تيٸستٸ ينفراقۇرىلىم قۇرۋ تالاپ ەتٸلەدٸ. جاڭا قاۋٸپسٸز قارجى قۇرالدارىنا قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ جەنە ۇلتتىق رەتتەۋشٸ دەڭگەيٸندە ولاردىڭ قىزمەتٸن باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى قوسا العاندا, ينفراقۇرىلىمدىق سۋبەكتٸلەردٸڭ قىزمەتٸن رەتتەۋدٸ بەكٸتۋ ماڭىزدى. بۇل كاپيتالدى شىعارۋدى جەنە باقىلانبايتىن كريپتوۆاليۋتالىق الاڭدار ارقىلى اقشانى جىلىستاتۋدى بولدىرماۋعا كٶمەكتەسەدٸ", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
كريپتواكتيۆتەر اينالىمىن تەڭگەرٸمدٸ رەتتەۋ اقش, جاپونييا, ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸ (كريپتواكتيۆتەر نارىقتارى تۋرالى رەگلامەنت ارقىلى – MiCA), سينگاپۋر, وڭتٷستٸك كورەيا سيياقتى ەلدەردە, سونداي-اق باە, 41 گونكونگ جەنە باسقالارى سيياقتى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردا اينالىمعا ٸشٸنارا رۇقسات ەتٸلگەن ەلدەردە تيٸمدٸ جەنە ۋاقتىلى ەنگٸزٸلدٸ. بۇل ەلدەر قارجى جٷيەسٸ ٷشٸن تەۋەكەلدەردٸ بارىنشا ازايتىپ جەنە نارىققا قاتىسۋشىلاردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, كريپتويندۋسترييادا يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن يكەمدٸ جەنە ويلاستىرىلعان رەتتەگٸش تەتٸكتەردٸ ەزٸرلەدٸ.
برازيلييا, ارگەنتينا, مەكسيكا جەنە ۆەنەسۋەلا سيياقتى جەكەلەگەن ەلدەر دەكريپتواكتيۆتەردٸ تەڭگەرٸمدٸ رەتتەۋدٸ ەندٸرۋ ەرەكەتتەرٸنە كٶشە باستادى. ولار دەستٷرلٸ قارجى جٷيەسٸنەن كريپتوۆاليۋتاعا ٶتٸمدٸلٸك اعىنى سيياقتى رەتتەۋدٸڭجوقتىعىنان تۋىنداعان تەۋەكەلدەردٸ بٸلەدٸ, بۇل ەكونوميكانى تۇراقسىزداندىراالادى.
"بۇل ەلدەر كريپتواكتيۆتەردi رەتتەۋدi ولاردىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىمەن ۇلتتىق مٷددەلەرiن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى قاۋiپسiز پايدالانۋ جەنە قارجىجٷيەسiنە كiرiكتiرۋ ٷشiن جاعداي جاساۋعا ۇمتىلادى", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
ۇلتتىق بانك قازاقستاندا كريپتويندۋسترييانى رەتتەۋدٸڭ تولىققاندى جەنە تەڭگەرٸمدٸ رەجيمٸن دامىتۋ ٷشٸن مىناداي ۇسىنىستاردى العا تارتادى:
- كريپتوۆاليۋتالىق ٶزٸندٸك تەۋەكەلدەرٸن ەسكەرەتٸن جەنە ولاردىڭ ەكونوميكاعا ىقپالداسۋىنا ىقپال ەتەتٸن "اقىلدى رەتتەۋ" قاعيداتتارىن ەنگٸزۋ;
- حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا نازار اۋدارۋ;
- AML جەنە KYC بويىنشا ەسەپتەۋلەر مەن تٷسٸنٸكتٸ تەتٸكتەر مەن تالاپتار ەزٸرلەۋ;
- نارىققا قاتىسۋشىلار ٷشٸن, ەسٸرەسە ينۆەستورلار مەن تۇتىنۋشىلار ٷشٸن قارجىلىق تەۋەكەلدەردٸ بارىنشا ازايتۋ ماقساتىندا قۇقىقتىق قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
- ناقتى اكتيۆتەر مەن تسيفرلىق قارجى اكتيۆتەرٸن توكەندەۋدٸ زاڭنامالىق تٷردە بەكٸتۋ, بۇل ەكونوميكالىق ٶسۋ جەنە ينۆەستيتسييالار تارتۋ ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر جاسايدى.
