Qazaqstandyqtar zeinetaqy jinaǵyn Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qorynda (BJZQ) qaldyryp, belgilengen keste boiynsha tólem ala alady nemese saqtandyrý kompaniiasymen zeinetaqy annýiteti shartyn jasai alady. Ekinshi nusqa keibir azamattarǵa zeinetaqy tólemderin ádettegi zeinet jasyna jetpei alýǵa múmkindik beredi.
Zeinetaqy annýiteti – BJZQ-daǵy zeinetaqy jinaǵyn saqtandyrý kompaniiasyna aýdarý arqyly ómir boiy turaqty tólem alýǵa múmkindik beretin shart. Ony rásimdeý úshin jinaq kólemi zańda belgilengen eń tómengi deńgeiden kem emes saqtandyrý tólemin qamtamasyz etýge jetkilikti bolýy kerek.
Annýitet rásimdegen kezde adam zeinetaqy jinaǵynyń belgili bir bóligin saqtandyrý kompaniiasyna beredi. Onyń ornyna saqtandyrýshy shart talaptaryna sáikes turaqty tólem jasap otyrýǵa mindettenedi. Tólemder ómir boiy nemese shartta kózdelgen kepildik kezeńi ishinde júrgizilýi múmkin.
Zeinetaqy annýitetiniń qandai artyqshylyqtary bar?
Negizgi artyqshylyǵy – zeinetaqy tólemderin resmi zeinet jasyna jetpei alý múmkindigi. Mysaly, er adamdar jedel zeinetaqy annýitetin 55 jastan, al áielder 53 jastan rásimdei alady. Áielder úshin bul jas 2028 jyldan bastap birtindep ulǵaiyp, 2031 jylǵa qarai 55 jasqa jetedi.
Eger adam úshin keminde 60 ai boiy mindetti kásiptik zeinetaqy jarnalary aýdarylǵan bolsa, jedel annýitetti erler de, áielder de 50 jastan rásimdei alady.
Keiinge qaldyrylǵan annýitetti 45 jastan bastap rásimdeýge bolady. Al ziiandy jáne qaýipti kásipterde jumys isteitin, qajetti mindetti kásiptik zeinetaqy jarnalary aýdarylǵan azamattar ony 40 jastan bastap jasai alady. Bul jaǵdaida annýitet boiynsha tólemder 55 jastan bastalady.
Taǵy bir artyqshylyǵy – tólemderdi ómir boiy alý múmkindigi. Eger adam shartty esepteý kezinde boljanǵan merzimnen uzaq ómir súrse de, saqtandyrý kompaniiasy oǵan tólem jasaýdy jalǵastyrady. Sonymen qatar saqtandyrý tóleminiń mólsheri jyl saiyn 7%-ǵa ulǵaiady.
Annýitet rásimdeý úshin qansha aqsha qajet?
Annýitetti rásimdeý úshin zeinetaqy jinaǵynyń bolýy ǵana jetkiliksiz. Qarajat eń tómengi saqtandyrý tólemin qamtamasyz etýge jetýi kerek. 2026 jyly qoldanystaǵy talaptarǵa sáikes, ai saiynǵy saqtandyrý tólemi eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 70%-ynan kem bolmaýy tiis. Bul – aiyna 35 596 teńge.
Zeinetaqy annýitetin rásimdeýge qajetti naqty somany saqtandyrý kompaniiasy adamnyń jasyn, jynysyn, jinaq kólemin jáne óziniń tarifterin eskere otyryp esepteidi. Sondyqtan barlyǵyna ortaq birdei soma joq.
Shamamen esepteý úshin zeinetaqy annýitetiniń kalkýliatoryn paidalanýǵa bolady. Mysaly, 55 jastaǵy áielge arnalǵan esep boiynsha qajetti qarajat shamamen 7,5 mln teńgeni quraidy. Alaida bul – aldyn ala esep qana, sharttyń naqty qunyna kepildik bermeidi. Sońǵy somany saqtandyrý kompaniiasy óz tarifteri negizinde anyqtaidy.
Eger BJZQ-daǵy qarajat jetkiliksiz bolsa, erikti zeinetaqy jinaqtaryn da paidalanýǵa bolady.
Budan bólek, jubaiymen nemese jaqyn týysymen zeinetaqy jinaqtaryn biriktirip, birlesken zeinetaqy annýitetin rásimdeýge múmkindik bar. Jetispeitin somany óz qarajaty esebinen de tolyqtyrýǵa bolady.
Zeinetaqy annýitetiniń qandai túrleri bar?
Annýitettiń negizgi úsh túri bar.
Jedel annýitet. Shart jasalǵannan keiin tólemder birden bastalady.
Keiinge qaldyrylǵan annýitet. Shart aldyn ala rásimdeledi, biraq tólemder annýitet talaptarynda kórsetilgen keiingi jastan bastalady.
Birlesken annýitet. Eki adam zeinetaqy jinaqtaryn biriktiredi. Qatysýshylardyń biri qaitys bolǵan jaǵdaida, ekinshisi shart talaptaryna sáikes tólemderdi alýdy jalǵastyrady.
Zeinetaqy annýitetiniń basty kemshiligi qandai?
Qarajat BJZQ-dan saqtandyrý kompaniiasyna aýdarylǵannan keiin adam ony óz qalaýynsha qaita alyp nemese basqa maqsattarǵa jumsai almaidy. Aqshany basqarý quqyǵy saqtandyrýshyǵa ótedi, al ol shartta kórsetilgen talaptar boiynsha zeinetaqy tólemderin júzege asyrady.
Annýitettiń kádimgi zeinetaqy jinaǵynan taǵy bir aiyrmashylyǵy bar. BJZQ-daǵy jinaq iesi qaitys bolǵan jaǵdaida, qarajat muragerlerine berilýi múmkin. Al zeinetaqy annýitetine aýdarylǵan bastapqy jinaqtyń ózi muraǵa qaldyrylmaidy.
Degenmen shartta tólemderdiń kepildik kezeńi qarastyrylýy múmkin. Eger adam osy kezeń ishinde qaitys bolsa, shartta kózdelgen tólemderdi onyń muragerleri alady.
Sharttan bas tartýǵa bola ma?
Zeinetaqy annýiteti shartyn birden buzý múmkin emes. Alǵashqy eki jyl ishinde ony buzýǵa nemese ózgertýge bolmaidy. Eki jyl ótkennen keiin shartty ózgertýge bolady, biraq barlyq jinaqty BJZQ-ǵa qaitarý múmkindigi qarastyrylmaǵan. Saqtandyrý kompaniiasynda ómir boiy belgilengen eń tómengi mólsherden kem emes tólem jasaýǵa jetkilikti qarajat qalýy kerek.
Basqa saqtandyrý kompaniiasyna aýysý úshin jańa zeinetaqy annýiteti shartyn jasaý qajet. Bul jaǵdaida jinaq jańa saqtandyrýshyǵa aýdarylady.
Annýitet kimderge tiimdi bolýy múmkin?
Zeinetaqy annýiteti ómir boiy turaqty tabys alýdy jáne zeinetaqy tólemderin erterek bastaýdy qalaityn adamdar úshin tiimdi bolýy múmkin. Mysaly, qajetti somany jinap qoiǵan jáne ádettegi zeinet jasyn kútkisi kelmeitin azamat annýitet arqyly turaqty tólem alý múmkindigin qarastyra alady.
Alaida zeinetaqy jinaǵyn óz betinshe basqarý, ony muragerlerine qaldyrý nemese bolashaqta sheshimin ózgertý múmkindigi mańyzdy bolsa, bul nusqanyń sharttaryn muqiiat baǵalaý qajet. Qarajat saqtandyrý kompaniiasyna aýdarylǵannan keiin ony basqarý erkindigi aitarlyqtai shekteledi.
Sondyqtan shart jasamas buryn BJZQ arqyly alýǵa bolatyn tólem kólemin jáne saqtandyrý kompaniiasy usynatyn annýitet tólemderin salystyrý mańyzdy.
Qajetti somany eseptep, qoljetimdi nusqalardy salystyrý úshin BJZQ saityndaǵy zeinetaqy kalkýliatoryn paidalanýǵa bolady.
Bul qalai jumys isteidi?
Mysaly, 45 jastaǵy áieldiń BJZQ-daǵy zeinetaqy shotynda 12,3 mln teńge bar delik.
Keiinge qaldyrylǵan annýitet
Ol osy nusqany rásimdei alady. Eger jinaǵy jetkilikti bolsa, qajetti somany BJZQ-dan saqtandyrý kompaniiasyna aýdarady. Tólemder 55 jastan bastalady. Iaǵni áiel shartty 45 jasynda jasasqanymen, saqtandyrý tólemderin 10 jyldan keiin ala bastaidy.
Jedel annýitet
Áiel bul annýitetti tek kádimgi zeinetaqy jinaǵy esebinen birden rásimdei almaidy. Áielder úshin jedel annýitetke quqyq 53 jastan bastalady. Sondyqtan mysaldaǵy jaǵdaida oǵan jinaǵyn BJZQ-da qaldyryp, 53 jasqa deiin kútýge nemese keiinge qaldyrylǵan annýitetti tańdaýǵa týra keledi.
Eger ol úshin keminde 60 ai boiy mindetti kásiptik zeinetaqy jarnalary aýdarylǵan bolsa, jedel annýitetti 50 jastan rásimdeýge bolady. Mundai annýitet boiynsha tólemder shart jasalǵannan keiin birden bastalady.
Birlesken annýitet
Eger áieldiń jeke jinaǵy annýitetti óz betinshe rásimdeýge jetkiliksiz bolsa, ony jubaiynyń nemese jaqyn týysynyń zeinetaqy jinaǵymen biriktirýge bolady. Saqtandyrý kompaniiasy shart talaptary men tólem mólsherin qatysýshylardyń derekterin eskere otyryp esepteidi.
Birlesken shart boiynsha eki qatysýshy da onyń talaptaryna sáikes tólem alady. Olardyń biri qaitys bolǵannan keiin ekinshi qatysýshyǵa tólemder shartta belgilengen tártippen jalǵasady.
Osylaisha, BJZQ-da 12,3 mln teńgesi bar 45 jastaǵy áiel úshin birneshe nusqa bar. Ol keiinge qaldyrylǵan annýitetti qazir rásimdep, tólemderdi 55 jastan bastap ala alady. Jedel annýitetti tiisti jasqa jetkennen keiin rásimdeýge bolady. Al jeke jinaǵy jetkiliksiz bolsa, jubaiymen nemese jaqyn týysymen qarajatyn biriktirip, birlesken annýitetti qarastyrýyna múmkindik bar.
