Qazaqstandyqtar ózderi ony baiqamasa da internettegi alaiaqtyqpen jii ushtasyp jatady. Ǵalamtordaǵy aram piǵyldylardy qalai anyqtaýǵa bolady? Olardyń quryǵyna ilinbeý úshin ne isteý qajet? Osy suraqtarǵa «Otbasy bank» AQ Aqparattyq qaýipsizdik departamentiniń mamandary óz jaýaptaryn berdi.
Búginde alaiaqtyqtyń túrli tásilderi bar. Olardyń qai-qaisysy bolmasyn, aqshańyzdy qoldy etýdi maqsat kóredi. Qarajatyńyzdy joǵaltyp almas úshin qaskóilerdiń ailasyn aldyn ala anyqtap alý kerek.
Eń kóp taralǵan alaiaqtyq shemalary
"Qyzmetkermin" dep qońyraý shalý
Bul ádis bylai jumys isteidi: alaiaqtar ózderin bank nemese quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkeri retinde tanystyryp, kartańyzdan tólem jasalǵanyn habarlaidy. Izinshe aqshańyzdy siz ruqsat etpegen, bóten tólemderden qorǵaý úshin qarajatty basqa shotqa aýdarýdy nemese tólem kartańyzdyń derekterin aitýdy usynady.
Keńes: Qarjylyq shottaryńyzdyń rekvizitterin eshqashan úshinshi tarapqa aitpańyz. Esińizde bolsyn, bank qyzmetkerleri men quqyq qorǵaý organdarynyń mamandary jeke aqparattaryńyzdy telefon arqyly eshqashan suramaidy.
Utys jónindegi habarlamalar
Áleýetti jábirlenýshige avtokólik, aqsha, smartfon siiaqty baǵaly zat utqany týraly elektrondy hat joldanady. Biraq júldeni alý úshin alaiaqtar óz qurbanynan belgili bir rekvizitterge aqsha aýdarýdy suraidy.
Keńes: Eshqashan beitanys adamdardyń elektrondy shottaryna, elektrondy ámiiandaryna aqsha aýdarmańyz. Júldeni utys oiynyna qatyspai utyp alý múmkin emes, sony eskerińiz.
Aldyn ala tólem arqyly onlain saýda
Siz internet-dúkennen óte tiimdi baǵamen uialy telefon, noýtbýk nemese kamera taýyp aldyńyz. Degenmen taýardy satyp alý úshin dúken aldyn ala tólem surap tur.
Keńes: Eshqashan tekserilmegen internet-dúkenderdiń elektrondy ámiiany men uialy telefon shottaryna aqsha aýdarmańyz.
Siltemesi bar habarlamalar
WhatsApp-qa, Telegram-ǵa nemese elektrondyq poshtańyzǵa mýzyka, sýret nemese baǵdarlamany júktep alý úshin belgisiz derekkózden siltemesi bar habarlama keledi.
Keńes: Habarlamada berilgen siltemeni eshqashan baspańyz. Ony basý arqyly qurylǵyńyzǵa virýs juqtyryp alasyz nemese aqyly qyzmetterge avtomatty túrde jazylasyz.
Alaiaqtardyń qurbany bolmaý úshin taǵy ne bilý kerek?
Alaiaqtar túpnusqasynan ajyratý óte qiyn,bankterdiń jalǵan veb-saittaryn jii jasaidy. Saldarynan klient bank qyzmetin tutynýdy kózdep, jeke deregin ózi baiqamai jalǵan veb-saitqa jazyp qoiýy múmkin.
Braýzerdiń mekenjai jolaǵyndaǵy sait domenin tekserińiz. Onyń "https://" dep bastalatynyna jáne bank domenine sai keletinine kóz jetkizińiz. Mysaly, Otbasy bank saittarynyń áripterimynadai: https://www.hcsbk.kz jáne https://otbasybank.kz
Kúdikti kózderden alynǵan siltemeni baspańyz, ásirese olar mobildi qosymshalardy júktep alýdy nemese jeke aqparatty engizýdi usynsa.
Saitqa qupiia derekterdi engizbes buryn, bettiń URL mekenjaiyn muqiiat tekserińiz. Bul naǵyz veb-sait pa? Onyń mekenjaiynda qosymsha áripter bar ma? Áripter sandarmen aýystyrylmaǵan ba? (mysaly, nól (0) men O árpi).
Dostaryńyzdyń atynan jariialanǵan siltemelerdi ashpas buryn birneshe ret oilaný kerek. Tym tartymdy usynys jii alaiaqtyq bolyp shyǵady.
Eger "Otbasy bank" saitynda fishingtik shabýyl anyqtalsa nemese onyń iske asqany jóninde kúdik týyndasa, dereý aqparattyq qaýipsizdik qyzmetine habarlasýyńyz kerek: antifraud@otbasybank.kz. Alaiaqtyqqa qarsy senim telefony - +7 (727) 330-94-82.
