Freedom Inside '26

«Habar» ertegi aitýdy doǵardy ma?

«Habar» ertegi aitýdy doǵardy ma?
«Habar» telearnasynyń tóraǵasy Erlan Bekqojin «endigári ertegi aitylmaidy» dep sendirgen edi túneýkúni. 

Onysy oryndy da. Ómir ózgergenmen, «Habar» ózgermegen edi osy kúnge deiin. Halyqtyń «Habardyń» «qyryq ótirigine» ilanatyn ótkelden ótip ketkenin Bekqojin bilmeýi múmkin emes.

Birkezdegi betkeustar arnanyń kontenti sońǵy jyldary tym suiylyp, sapasyzdanyp, súreńsizdenip ketkeni sondai halyq «Habardy» qaraýdan qalǵan edi, eń aqyry sońǵy tireýishi bolǵan aýyldaǵy aǵaiyn teris ainalǵasyn «Habardyń» ózgergennen ózge joly joq dep túsindik.   

«Habar» kórsetetin Qazaqstanda ómir súrgimiz keledi». «Shyndyqtyń qas jaýy – «Habar», «Maqtaý men madaqqa kelgende «Habar» qamshy saldyrmaidy» deiin kórermenniń sózi obaly ne kerek, ras.




«Bilemin, bárin de bilemin. Endigári ertegi aitylmaidy. «Habar» halyqtyń sózin sóilep, joǵyn joqtaityn bolady budan bylai. Maqtaý men madaqtyń qamytynan bosap, shyndyqtyń shyraǵyn ustaimyz. Ýaqyttyń talaby men tańdaýynan keiindep qalmai, jańaryp jatqan dúnie kerýenge ilesýimiz kerek.

Ázirdiń ózinde qoǵamdaǵy qany sorǵalaǵan máselelerdi qaimyqpai, qoiasyn aqtaryp aitatyn birneshe joba kórermenge jol tartyp úlgerdi. Qazirgi «Habar» úshin jabýly, tabý taqyryp joq. Bizdiń syn sadaǵymyzdan jemqor sheneýnik te, jaýapsyz ákim de, ádiletsiz sot ta jaltara almaidy budan bylai. Iá, endi ertegi aitylmaidy...», – deidi jańa tóraǵa.

Ertegi aitýdy doǵarý elge emes, «Habardyń» ózine keregin Erlan myrza eskerer degen oidamyz. Kórermenin qaitarýǵa «Habardyń» ózi múddeli bolýǵa tiis-aq. Kórermen «Habarǵa» muhtaj emes óitkeni, al «Habar»...

Árbirden soń Toqaev aitatyn ádilettilik te «Habar» ertegi aitýdy doǵarǵan kúni ornaityndai kórinedi bizge...


«Habar» ertegi aitýdy doǵarǵan kúni – Toqaev Tuńǵysh Prezidenttiń sara saiasatynan bas tartýǵa júregi daýalap, óz soqpaǵymen júredi deýge negiz bar.

Iá, «Habar» ózgerýi kerek. Memlekettik arnanyń jaǵymdy jańalyqty sap tyiyp, Úkimet jumysyna syn kózimen qaraýy joǵaltqan kórermenin qaitarýdyń jalǵyz joly.   

Aldaǵy jyly «Habardyń» qurylǵanyna 25 jyl tolady. Osy bir dúbirli dataǵa «Habar» qandai keiipte kelmek? 25 jasyn qalai atap ótedi ol? Osy ýaqyttaǵy biliktiń bulbuly bolǵan obrazyn «endigári ertegi aitpaimyz» deitin Erlan Bekhojinniń sózi jýyp-shaia ala ma, joq pa?  

Budan 4 jyl shamasy buryn «Qala men Dala» «Habardy» qatty synaǵan edi. Aýyldaǵy aǵaiynnyń sálemin qaǵazǵa túsirgen biz «Habarǵa» sol kezdiń ózinde «ózgerýge» keńes bergen edik.  

Sol maqalanyń úzindisin qaiyra jariialap otyrmyz. «Habardaǵylar» oqyp qalar...



Sonymen, osydan tup-týra 4 jyl buryn «Qala men Dala» «Habar» týraly ne dep edi?

«Habardy» kórmegeli kóp boldy. Ózimizge kerektini ala almaǵasyn  «Habar» kózden de, kóńilden de óshti. Kezinde ǵoi halyq «Habardy» kóretin. Al qazir kim kóredi? 

 «Habardyń» kontenti sizge qanshalyqty qyzyqty? Odan buryn «Habar» taratqan habarǵa senesiz be? 
Qoiyńyz, «senemin» degenge senbeimiz. Ainalaǵa qarasaq, «Habar» ertegi aityp jatqandai kórinedi. Bolashaqta bolýy múmkin, oryndalyp qalýy kədik armandar…

Endi she, memleketimizdiń ózi bizdi soǵan ilandyryp, sabyrǵa shaqyryp otyr ǵoi.
Bizge búgingi kúnmen ómir súrýge bolmaidy, əste. Biz baqytqa, baqýatqa búgin emes, erteń kenelemiz. Kúnde erteń. Qaryshtaǵan Qazaqstan. Qarqyndy damý ústindegi Qazaqstan. Taǵy qandai teńeý bar edi? 
Anyǵynda, «Habar»  kórsetetin Qazaqstan shynaiy ómirde joq. «Habar» kórsetetin Qazaqstanda ómir súrgim keledi» deitin sarkazm (aitpaqshy, sarkazm əzil emes) sodan qalǵan. 

Biyl «Habardyń» qurylǵanyna jiyrma jyl toldy. Ózgergen dúnie kóp. Biz ózgerdik. Siz ózgerdińiz. Oi, orta, ólshem ózgerdi. Biraq «Habar» ózgergen joq.

«Habardyń» keshki jańalyǵyndaǵy Qazaqstan shynymen de jumaq meken.  Iə, qala halqynda tańdaý bar. Al aýyldaǵy aǵaiyn bertinge deiin ainaldyrǵan tórt telearnany talǵajaý etip keldi.

Internetke qoly jetkeni keshe ǵana olardyń. «Habardyń» jańalyqtaryn eki bólikke bólýge bolady, bizdińshe. Shetel jańalyqtary shylǵai negativten turady.

Máselen:
«Grekiia quzǵa qulaǵaly tur», «Qara qurlyqtyń túgenbai degen elinde jarylys boldy» bolmasa «Kolýmbiianyń halqy ereýilge shyqty», – deidi telerna. 

Sói dep kósiletin «Habardyń» Qazaqstandaǵy jaǵdaidy boiamasyz kórsetýge dáti daýalamaidy. 
Daǵdarys tereńdedi. Teńge qunsyzdandy. Biýdjet ortaidy. Ailyq pa? Ailyq azaidy. Jer-jerde qysqartý údep tur. Únemdeý úirenshikti iske ainaldy. 25 jyl boiy ertegige aldanǵan el alasapyranǵa tústi.

Bulai deýge «Habardyń» qaqysy joǵyn bilemiz. Basshylyq bar, baqylaý bar degendei úlken-kishi sebep kóp.

Alaida asyra maqtaý men artyq pafostan kórermennen buryn, arnanyń ózi japa shegip jatqanyn əlgi «Habar» basshylyǵy bilmeýi múmkin emes.

«Habar» kórermeninen áldeqashan aiyrylǵan, anyǵy. Kózi qaraqty kórermen «Habardan» áldeqashan teris ainalǵan. 


Halyq qazirgi Qazaqstannyń qandai kúide ekeninen jaqsy habardar. «Habardyń» keshki jańalyǵyn kórse, kúledi de, qoiady kórermenniń kópshiligi. Eldiń ájýasy «Habarǵa» shyǵarylǵan úkim ispetti.

Ómir ózgergenmen, «Habar» ózgergen joq. Aitpaqshy, «Habardy» kórmegeli kóp boldy.

 

Dýman BYQAI