Ulttyq quryltai búginde qoǵam men memleket arasyndaǵy ashyq dialogty qamtamasyz etetin mańyzdy qoǵamdyq-saiasi alańǵa ainaldy. Onyń basty maqsaty – el damýynyń strategiialyq baǵyttaryn aiqyndap, halyqtyń kókeiindegi ózekti máselelerdi ortaq talqylaýǵa salý.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaidyń V otyrysyndaǵy baiandamasynda bylai dedi: «Vitse-prezident institýty qurylady. Memlekettik keńesshi laýazymy joiylady. Parlament «Quryltai» dep atalady jáne 145 depýtattan turady. Úsh vitse-spiker (tóraǵa orynbasary) bolady. Segiz komitetten aspaidy. Zańdar úsh oqylymda qabyldanady. Áielder men jastarǵa arnalǵan kvota saqtalady. 126 adamnan turatyn «Qazaqstan halyq keńesi» qurylady, onyń quramyna QHA (Qazaqstan halqy Assambleiasy) men Ulttyq quryltaidyń ókilderi kiredi. Ulttyq quryltai tarihi turǵydan kóp is atqardy, alaida endi jańa institýt qurylady. Konstitýtsiialyq komissiia qurylady, ony Konstitýtsiialyq sottyń tóraǵasy basqarady».
Joǵaryda aitylǵan aldaǵy ózgeristerge qysqasha túsinik beretin bolsaq, vitse-prezident institýty durys iske assa, bul reformalar saiasi turaqtylyqty arttyrady, basqarýdy tiimdi etedi, jeke tulǵaǵa táýeldilikti azaitady, institýtsionaldyq memleket qurýǵa jaqyndatady. Prezident strategiialyq saiasatqa kóbirek kóńil bóledi. Vitse-prezident áleýmettik saiasat, aimaqtarmen jumys, reformalardyń oryndalýyn baqylaý siiaqty baǵyttardy qadaǵalai alady, basqarý tiimdiligi artady.
Parlament «Quryltai» dep atalady, quryltai – túrki, qazaq saiasi dástúrinde eldik máseleler talqylanatyn, bilik pen halyq bailanysatyn keńes. Bul ataý ulttyq saiasi institýt retinde qabyldatýǵa kómektesedi jáne halyqqa psihologiialyq turǵyda jaqynyraq bolady. Segiz komitetten aspaidy. Zańdar úsh oqylymda qabyldanady, zań shyǵarý protsesi sapaly ári júieli bolady, depýtattardyń jumysy naqty baǵytta mamandanǵan komitet arqyly júzege asady, ashyq, esep beretin, institýtsionaldyq turǵyda turaqty parlament qalyptasady, qoǵamnyń senimi artady, bilik jeke tulǵaǵa táýeldi bolmaidy.
«Qazaqstan halyq keńesi» Ulttyq quryltaidyń tájiribesin jalǵastyrady jáne jaqsy uiymdastyrylǵan, keń ókildikke ie organǵa ainalady. Bilik pen qoǵam arasyndaǵy bailanys. Keńes – halyq pen atqarýshy bilik arasyndaǵy deldal rólin atqarady. Sheshimderdiń qoǵamdyq qoldaýyn arttyrady, bilik institýttarynyń legitimdiligin kúsheitedi.
Konstitýtsiialyq komissiia qurylady, ol memlekettiń quqyqtyq negizin kúsheitip, ádiletti ári tiimdi basqarý júiesin qalyptastyrýǵa mańyzdy jumys atqarady. Qoryta aitqanda, Ulttyq quryltai «Ádiletti Qazaqstan» qurý jolyndaǵy ortaq maqsat pen ortaq jaýapkershiliktiń aiqyn kórinisi bolyp otyr.
Sabyrjan Japaqov,
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ
Keden,qarjy jáne ekologiialyq quqyq kafedrasynyń aǵa oqytýshysy
