Ulttyq quryltaı búginde qoǵam men memleket arasyndaǵy ashyq dıalogty qamtamasyz etetin mańyzdy qoǵamdyq-saıası alańǵa aınaldy. Onyń basty maqsaty – el damýynyń strategıalyq baǵyttaryn aıqyndap, halyqtyń kókeıindegi ózekti máselelerdi ortaq talqylaýǵa salý.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń V otyrysyndaǵy baıandamasynda bylaı dedi: «Vıse-prezıdent ınstıtýty qurylady. Memlekettik keńesshi laýazymy joıylady. Parlament «Quryltaı» dep atalady jáne 145 depýtattan turady. Úsh vıse-spıker (tóraǵa orynbasary) bolady. Segiz komıtetten aspaıdy. Zańdar úsh oqylymda qabyldanady. Áıelder men jastarǵa arnalǵan kvota saqtalady. 126 adamnan turatyn «Qazaqstan halyq keńesi» qurylady, onyń quramyna QHA (Qazaqstan halqy Assambleıasy) men Ulttyq quryltaıdyń ókilderi kiredi. Ulttyq quryltaı tarıhı turǵydan kóp is atqardy, alaıda endi jańa ınstıtýt qurylady. Konstıtýsıalyq komısıa qurylady, ony Konstıtýsıalyq sottyń tóraǵasy basqarady».
Joǵaryda aıtylǵan aldaǵy ózgeristerge qysqasha túsinik beretin bolsaq, vıse-prezıdent ınstıtýty durys iske assa, bul reformalar saıası turaqtylyqty arttyrady, basqarýdy tıimdi etedi, jeke tulǵaǵa táýeldilikti azaıtady, ınstıtýsıonaldyq memleket qurýǵa jaqyndatady. Prezıdent strategıalyq saıasatqa kóbirek kóńil bóledi. Vıse-prezıdent áleýmettik saıasat, aımaqtarmen jumys, reformalardyń oryndalýyn baqylaý sıaqty baǵyttardy qadaǵalaı alady, basqarý tıimdiligi artady.
Parlament «Quryltaı» dep atalady, quryltaı – túrki, qazaq saıası dástúrinde eldik máseleler talqylanatyn, bılik pen halyq baılanysatyn keńes. Bul ataý ulttyq saıası ınstıtýt retinde qabyldatýǵa kómektesedi jáne halyqqa psıhologıalyq turǵyda jaqynyraq bolady. Segiz komıtetten aspaıdy. Zańdar úsh oqylymda qabyldanady, zań shyǵarý prosesi sapaly ári júıeli bolady, depýtattardyń jumysy naqty baǵytta mamandanǵan komıtet arqyly júzege asady, ashyq, esep beretin, ınstıtýsıonaldyq turǵyda turaqty parlament qalyptasady, qoǵamnyń senimi artady, bılik jeke tulǵaǵa táýeldi bolmaıdy.
«Qazaqstan halyq keńesi» Ulttyq quryltaıdyń tájirıbesin jalǵastyrady jáne jaqsy uıymdastyrylǵan, keń ókildikke ıe organǵa aınalady. Bılik pen qoǵam arasyndaǵy baılanys. Keńes – halyq pen atqarýshy bılik arasyndaǵy deldal rólin atqarady. Sheshimderdiń qoǵamdyq qoldaýyn arttyrady, bılik ınstıtýttarynyń legıtımdiligin kúsheıtedi.
Konstıtýsıalyq komısıa qurylady, ol memlekettiń quqyqtyq negizin kúsheıtip, ádiletti ári tıimdi basqarý júıesin qalyptastyrýǵa mańyzdy jumys atqarady. Qoryta aıtqanda, Ulttyq quryltaı «Ádiletti Qazaqstan» qurý jolyndaǵy ortaq maqsat pen ortaq jaýapkershiliktiń aıqyn kórinisi bolyp otyr.
Sabyrjan Japaqov,
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ
Keden,qarjy jáne ekologıalyq quqyq kafedrasynyń aǵa oqytýshysy
