ۇلتتىق قۇرىلتاي بٷگٸندە قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى اشىق ديالوگتى قامتاماسىز ەتەتٸن ماڭىزدى قوعامدىق-ساياسي الاڭعا اينالدى. ونىڭ باستى ماقساتى – ەل دامۋىنىڭ ستراتەگييالىق باعىتتارىن ايقىنداپ, حالىقتىڭ كٶكەيٸندەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ ورتاق تالقىلاۋعا سالۋ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىنداعى بايانداماسىندا بىلاي دەدٸ: «ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى قۇرىلادى. مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ لاۋازىمى جويىلادى. پارلامەنت «قۇرىلتاي» دەپ اتالادى جەنە 145 دەپۋتاتتان تۇرادى. ٷش ۆيتسە-سپيكەر (تٶراعا ورىنباسارى) بولادى. سەگٸز كوميتەتتەن اسپايدى. زاڭدار ٷش وقىلىمدا قابىلدانادى. ەيەلدەر مەن جاستارعا ارنالعان كۆوتا ساقتالادى. 126 ادامنان تۇراتىن «قازاقستان حالىق كەڭەسٸ» قۇرىلادى, ونىڭ قۇرامىنا قحا (قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى) مەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ٶكٸلدەرٸ كٸرەدٸ. ۇلتتىق قۇرىلتاي تاريحي تۇرعىدان كٶپ ٸس اتقاردى, الايدا ەندٸ جاڭا ينستيتۋت قۇرىلادى. كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا قۇرىلادى, ونى كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ تٶراعاسى باسقارادى».
جوعارىدا ايتىلعان الداعى ٶزگەرٸستەرگە قىسقاشا تٷسٸنٸك بەرەتٸن بولساق, ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى دۇرىس ٸسكە اسسا, بۇل رەفورمالار ساياسي تۇراقتىلىقتى ارتتىرادى, باسقارۋدى تيٸمدٸ ەتەدٸ, جەكە تۇلعاعا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتادى, ينستيتۋتسيونالدىق مەملەكەت قۇرۋعا جاقىنداتادى. پرەزيدەنت ستراتەگييالىق ساياساتقا كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلەدٸ. ۆيتسە-پرەزيدەنت ەلەۋمەتتٸك ساياسات, ايماقتارمەن جۇمىس, رەفورمالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ سيياقتى باعىتتاردى قاداعالاي الادى, باسقارۋ تيٸمدٸلٸگٸ ارتادى.
پارلامەنت «قۇرىلتاي» دەپ اتالادى, قۇرىلتاي – تٷركٸ, قازاق ساياسي دەستٷرٸندە ەلدٸك مەسەلەلەر تالقىلاناتىن, بيلٸك پەن حالىق بايلانىساتىن كەڭەس. بۇل اتاۋ ۇلتتىق ساياسي ينستيتۋت رەتٸندە قابىلداتۋعا كٶمەكتەسەدٸ جەنە حالىققا پسيحولوگييالىق تۇرعىدا جاقىنىراق بولادى. سەگٸز كوميتەتتەن اسپايدى. زاڭدار ٷش وقىلىمدا قابىلدانادى, زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸ ساپالى ەرٸ جٷيەلٸ بولادى, دەپۋتاتتاردىڭ جۇمىسى ناقتى باعىتتا ماماندانعان كوميتەت ارقىلى جٷزەگە اسادى, اشىق, ەسەپ بەرەتٸن, ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا تۇراقتى پارلامەنت قالىپتاسادى, قوعامنىڭ سەنٸمٸ ارتادى, بيلٸك جەكە تۇلعاعا تەۋەلدٸ بولمايدى.
«قازاقستان حالىق كەڭەسٸ» ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ تەجٸريبەسٸن جالعاستىرادى جەنە جاقسى ۇيىمداستىرىلعان, كەڭ ٶكٸلدٸككە يە ورگانعا اينالادى. بيلٸك پەن قوعام اراسىنداعى بايلانىس. كەڭەس – حالىق پەن اتقارۋشى بيلٸك اراسىنداعى دەلدال رٶلٸن اتقارادى. شەشٸمدەردٸڭ قوعامدىق قولداۋىن ارتتىرادى, بيلٸك ينستيتۋتتارىنىڭ لەگيتيمدٸلٸگٸن كٷشەيتەدٸ.
كونستيتۋتسييالىق كوميسسييا قۇرىلادى, ول مەملەكەتتٸڭ قۇقىقتىق نەگٸزٸن كٷشەيتٸپ, ەدٸلەتتٸ ەرٸ تيٸمدٸ باسقارۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋعا ماڭىزدى جۇمىس اتقارادى. قورىتا ايتقاندا, ۇلتتىق قۇرىلتاي «ەدٸلەتتٸ قازاقستان» قۇرۋ جولىنداعى ورتاق ماقسات پەن ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ بولىپ وتىر.
سابىرجان جاپاقوۆ,
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ
كەدەن,قارجى جەنە ەكولوگييالىق قۇقىق كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى
