QR Ulttyq Bank tóraǵasy Timýr Súleimenov 2025 jylǵy 19 maýsymda Senat dálizinde jýrnalisterge bergen suqbatynda búginderi dollar baǵamynyń nege kúsh alyp jatqanyn túsindirdi. Ol 1 AQSh dollarynyń baǵamy 520 teńgege deiin artýy aitarlyqtai kórsetkish ekenin, biraq onyń osyǵan deiin qai deńgeige deiin baryp, qaita keri ketken kezine de kóz júgirtýge keńes beredi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Sońǵy kúnderi qor birjasynda saýda-sattyq 515-517 teńge deńgeiinde jabylyp júrdi. Absoliýtti jáne paiyzdyq sipatta jalpy bul kóp kórsetkish emes. Buǵan yqpal etýshi negizgi faktorlar - demalys maýsymynyń bastalýy. Ózderińiz biletindei, bizde jazda jeke tulǵalar tarapynan shetel valiýtasyna degen suranys artady, ádette maýsym aiynda dollarǵa, belgili bir dárejede eýroǵa da. Bul - birinshiden", - dedi Timýr Súleimenov.
Ekinshi mańyzdy faktor – biýdjettik jáne kvazimemlekettik baǵdarlamalardy iske asyryla bastalýy.
"Ózderińiz biletindei, biýdjettik rásimder men memlekettik satyp alý rásimderine bailanysty biýdjetten bólinetin aqsha biýdjet ákimshilerine, iaǵni olardy is júzinde jumsaityndardyń qolyna maýsym aiynda tiedi. Tiisinshe, qazir investitsiialyq jobalardy iske asyrýdyń belsendi kezeńi bastaldy. Olardyń kópshiligi jabdyqtar, qosalqy bólshekter jáne t.b. import taýarlar ala bastaidy, sondyqtan biz saýda-sattyq deńgeiiniń joǵarylaýynyń kýási bolamyz. Sońǵy birneshe kúnde saýda-sattyq kólemi aitarlyqtai ósti. Eger ótken aptada ortasha táýliktik kólem 240-250 mln bolsa, osy aptada – 300-330 millionnan astam boldy", - dedi Timýr Súleimenov.
Sondai-aq ol Ulttyq Bank baǵamnyń odan ári arttatyndai sebepter baiqamaitynyn da atap ótti.
"Árine, biz boljam bere almaimyz, biraq bul rette men eki negizgi faktordy atai ketkim keledi. Basqa makroekonomikalyq faktorlar turǵysynan, ishki ekonomikada bári turaqty, ekonomika ósýde. Syrtqy faktorlarǵa qatysty qazir eshkim boljam jasai almaidy. Iran men Izrail arasyndaǵy shielenis aiasynda munai baǵasynyń ósýi jáne Ormýz buǵazy arqyly jetkizilimge qaýip tónýi oń faktor bolyp tabylady. Qazir Brent markaly munaidyń bir barreli shamamen 77 dollar bolady. Bul baǵanyń qansha ýaqytqa sozylatynyn eshkim bilmeidi. Biraq qazirgi ýaqytta bul biz úshin ońtaily, óitkeni Qazaqstan – eksporttaýshy el. Sondyqtan biz shetel valiýtasy baǵamynyń kúrt ósimine yqpal etýshi alǵysharttardy kórip otyrǵan joqpyz", - dep túsindirdi Timýr Súleimenov.
Aita ketsek, kúni keshe aqsha aiyrbas oryndarynda 1 evro 605 teńgeden satylyp jatqanyn, dollarmen qatar eýro baǵamy da kúsh alýda ekenin jazǵanbyz.
