Ulttyq Bank tóraǵasynyń keńesshisi Sábit Hákimjanov bazalyq mólsherlemeniń infliatsiiaǵa áseri shekteýli degen pikirge qatysty jaýap berdi. Ortalyq banktiń ókili bazalyq mólsherlemeni tómendetý qaýipti ekenin atap ótti, óitkeni bul ekonomikalyq táýekelderge ákelip soǵýy múmkin, sondai-aq infliatsiiany 5%-ǵa deiin tómendetý uzaq merzimdi maqsattaǵy dúnie ekenin naqtylaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Ol bul jaitty durys túsindirý mańyzdy ekenin aita kele, onyń keibir aspektilerine basa nazar aýdartady.
"Stavkanyń infliatsiiaǵa áseri belgili bir shekti mánnen, iaǵni "tiimdilik sheginen" asqan soń álsireidi. Belgilengen shek bir aýmaqta qalyqtap júredi = kútiletin infliatsiia + basqa faktorlarǵa bailanysty 3-6 paiyzdyq tarmaq. Ulttyq Bank osy faktorlardy baqylap, stavkany shekti deńgeide ustaidy. Al odan ary tómendete almaimyz, óitsek barlyǵy quldyrai jóneledi. Osy jaǵynan alǵanda, bazalyq mólsherlemeniń infliatsiiaǵa áseri óte zor, ásirese eger ol belgilengen shekten joǵary bolsa, al odan tómendese, árine áseri báseńdeidi", - deidi Hákimjanov keibir sarapshylardyń bul rettegi paiymyna jaýap bere otyryp.
Onyń aitýynsha, 9-10% deńgei dep belgilep, maqsat qoiý múmkin emes.
"Eger solai jasaityn bolsaq, onda biz eshqashan baǵa turaqtylyǵyna qol jetkize almaimyz, óitkeni 9%-dan keiin motivatsiia joǵalady. Maqsat yntalandyryp otyrýy tiis jáne oǵan orta merzimde qol jetkizilýi kerek. 5% maqsat yntalandyrýǵa qabiletti jáne oǵan qol jetkizýge bolady, biraq tek aqsha-kredit emes, fiskaldyq tártipti de turaqty qataitqan jaǵdaida ol múmkin", – dep atap ótti Ulttyq Bank basshysynyń keńesshisi.
Sondai-aq Hákimjanov memlekettik qarjyny nyǵaitý úshin tarifterdi reformalaý jáne qosymsha qun salyǵy mólsherlemesin kóterý qajettiligin qoldaidy, biraq bul arada basa mán beretin eń bastysy - salyqtyq ákimshilendirýdiń jekelegen detaldary ekenin aitady.
"Tarifterdi reformalaýsyz ekonomika dami almaidy. Ulttyq Bank bul reformany árdaiym qoldap otyrdy. Onyń infliatsiiaǵa qarsy mandatqa eshqandai qaishylyǵy joq. Durys salystyrmaly baǵalar men durys baǵa qurý ádisteri baǵany tómendetý máselesinen áldeqaida mańyzdy", - deidi ol.
Sondai-aq Ulttyq Bank ókili monetarlyq saiasatty jumsartý boiynsha qolǵa alynǵan osyndai sharalar infliatsiianyń 30-80%-ǵa deiin ósýine alyp kelgen Túrkiiadaǵy jaǵdaidy mysalǵa keltirdi. Hakimjanovtyń pikirinshe, aǵymdaǵy ekonomikalyq jaǵdailar men qurylymdyq shekteýlerdi eskermesten mólsherlemeni tómendetý eleýli teris saldarǵa ákelip soǵýy múmkin. Túrkiiada týra sondai jaǵdai boldy. Olarda "joǵary mólsherlemeler infliatsiiany týdyrady jáne ósimdi tejeidi" degen saiasi ideia belsendi talqylanyp, aqyry ortalyq bankke ony tandy. Sodan soń, naqtysynda, infliatsiia kúrt ósip shyǵa keldi.
"Uzaqmerzimdi ósimdi jedeldetý jáne qurylymdyq máselelerdi aqsha-nesie saiasatynyń quraldary arqyly sheshý áreketteri, bylai qaraǵanda óte tartymdy sekildi kórinedi. Biraq olai istesek, bul adamdar taǵdyryn buzyp, kapital men ýaqyttyń orasan zor shyǵyndaryna alyp keledi", - dep esepteidi Hákimjanov.
Aita ketsek, 7 naýryzda bazalyq mólsherlemeni +/- 1 paiyzdyq tarmaq dálizimen jyldyq deńgeiin 16,5% dep belgileý týraly sheshim jariialandy. Qarjy naryǵynyń sarapshylary bul sheshimmen kelisti. Qarjygerler qaýymdastyǵynyń saýalnamasyna sáikes, sarapshylardyń úshten biri bazalyq mólsherlemeniń ósýin boljaǵan.
