Túrkistan oblysy ákiminiń orybasary Beisenbai Tájibaevtyń tóraǵalyǵymen aldaǵy oqý jylyna tehnikalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keiingi bilim berý uiymdaryna memlekettik tapsyrysty qalyptastyrý men bólý boiynsha májilis ótti, dep habarlaidy Dalanews.kz
Májiliste sonymen birge «Jumysshy mamandyqtar jylyn» mazmundy ári jastarǵa paidaly is-sharalarmen qamtý máselesi talqylandy. Oǵan jaýapty basqarma ókilderi men mekeme basshylary, aýdan, qala ákimderiniń orynbasarlary qatysty. Oblys ákiminiń orynbasary jaýapty basshylarǵa naqty tapsyrmalar júktedi.
– Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtar jyly» dep jariialady. Sonymen birge tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý salasyn transformatsiialaý qajet ekenin aitty. Osy baǵytta jumysty kúsheitýimiz kerek. Oblys ákimi Nuralhan Oralbaiulynyń qoldaýymen bilim salasyn damytý jumystary jandanýda. Memleket tarapynan jastardyń bilim alýyna granttar berilip, qoldaýlar kórsetilip jatyr. Biyl da arnaýly oqý oryndary men kolledjderge 15 500 memlekettik tapsyrys berý josparlanǵan. Sonyń ishinde jumysshy mamandyqtarynyń sany 9500-ge deiin ulǵaiady. Aýyldar men qalalardaǵy mektep bitirýshi túlekterge, oqýshylarǵa túsindirý jumystaryn júrgizip, granttarmen qamtý kerek. Bilim basqarmasynyń taldaýy negizinde biyl 11-synypty bitiretin 4 myńnan astam oqýshy UBT-ǵa qatyspaidy. Osy oqýshylar NEET sanatyna enbeýi úshin kolledjderge túsirý kerek. Jaýapty basqarma, «Jastar resýrstyq ortalyqtary», aýdan, qala ákimderi osy baǵytta túsindirý jumystaryn júrgizińizder. Aimaqta myqty, kóshbasshy kolledjder bar. Olardyń birqataryndaǵy jataqhanalar bos tur. Aýyl jastaryn tartyńyzdar. Tegin oqysyn ári stipendiiasyn alyp, mamandyqqa ie bolsyn. Kópshiligi mundai múmkindikterdi bilmeidi. Halyqqa aqparat berý kerek. Bólingen granttarǵa sai tiisti usynystar berińizder. Bul múmkindikti paidalanǵan jón. Ár kolledjdiń kórsetkishi taldanyp, tiimsiz jumys istegen direktorlarǵa qatysty tiisti sheshimder qabyldanady, – dedi Beisenbai Tájibaev.
Oblysta 50 kolledj jumys isteidi (28 memlekettik, 22 jekemenshik). Basym bóligi – kópsalaly kolledjder. Búgingi tańda 75 mamandyq boiynsha 45 530 (onyń ishinde 32 383 memlekettik tapsyrys) stýdent bilim alýda. Óńirde eńbek naryǵyna qajetti jumysshy mamandyqtar 30 kolledjde daiarlanady. Onda 16553 stýdent bilim alýda. Biyl 450 oryn granty maqsatty memlekettik tapsyrys aiasynda qarastyrylǵan. Iaǵni, jastardy kásiporyndarǵa 100% jumysqa ornalastyrý múmkindigi bar.
Oblysta «Óńirlik jumyspen qamtý kartasy» bekitilgen. Ashylatyn 130 myńnan astamy jańa jumys oryndarynyń 60% jumysshy mamandyqtarǵa arnalǵan.
2025 jyly óńirdegi 520 mektepti 75 809 oqýshy (9 synyp – 44982, 11 synyp – 30827) bitiredi. Memlekettik bilim berý tapsyrysy «Atameken» óńirlik kásipkerler palatasy, qalalar men aýdandardyń ákimdikteri, salalyq basqarmalar men múddeli uiymdar usynatyn eńbek naryǵynyń qajettilikteri eskerile otyryp qalyptastyrylady.
Aita keteiik, Túrkistan oblysynda 14 -35 jas aralyǵyndaǵy jastar sany – 663260. NEET sanatyndaǵy jastardyń úlesin azaitý maqsatynda 2024 jyly 12 memlekettik baǵdarlamany qamtityn jol kartasy ázirlengen. Osyǵan bailanysty 39119 jas jumyspen, oqý granttarymen jáne jeńildetilgen nesielerimen qamtyldy. 2023 jyldyń qorytyndysyna sáikes NEET sanatyndaǵy jastardyń kórsetkishi 10,4%-dy qurasa (62 497 jas), 2024 jyldyń IV toqsanynda 5,5%-dy (33668 jas) qurap, tómendegen. Jastardy jumyspen, bilimmen qamtý jumystary jalǵasady.
