تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىباسارى بەيسەنباي تەجٸباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن الداعى وقۋ جىلىنا تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك, ورتا بٸلٸمنەن كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا مەملەكەتتٸك تاپسىرىستى قالىپتاستىرۋ مەن بٶلۋ بويىنشا مەجٸلٸس ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
مەجٸلٸستە سونىمەن بٸرگە «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلىن» مازمۇندى ەرٸ جاستارعا پايدالى ٸس-شارالارمەن قامتۋ مەسەلەسٸ تالقىلاندى. وعان جاۋاپتى باسقارما ٶكٸلدەرٸ مەن مەكەمە باسشىلارى, اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸنٸڭ ورىنباسارلارى قاتىستى. وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاۋاپتى باسشىلارعا ناقتى تاپسىرمالار جٷكتەدٸ.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلدى «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» دەپ جارييالادى. سونىمەن بٸرگە تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ سالاسىن ترانسفورماتسييالاۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. وسى باعىتتا جۇمىستى كٷشەيتۋٸمٸز كەرەك. وبلىس ەكٸمٸ نۇرالحان ورالبايۇلىنىڭ قولداۋىمەن بٸلٸم سالاسىن دامىتۋ جۇمىستارى جاندانۋدا. مەملەكەت تاراپىنان جاستاردىڭ بٸلٸم الۋىنا گرانتتار بەرٸلٸپ, قولداۋلار كٶرسەتٸلٸپ جاتىر. بيىل دا ارناۋلى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەرگە 15 500 مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بەرۋ جوسپارلانعان. سونىڭ ٸشٸندە جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ سانى 9500-گە دەيٸن ۇلعايادى. اۋىلدار مەن قالالارداعى مەكتەپ بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەرگە, وقۋشىلارعا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ, گرانتتارمەن قامتۋ كەرەك. بٸلٸم باسقارماسىنىڭ تالداۋى نەگٸزٸندە بيىل 11-سىنىپتى بٸتٸرەتٸن 4 مىڭنان استام وقۋشى ۇبت-عا قاتىسپايدى. وسى وقۋشىلار NEET ساناتىنا ەنبەۋٸ ٷشٸن كوللەدجدەرگە تٷسٸرۋ كەرەك. جاۋاپتى باسقارما, «جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى», اۋدان, قالا ەكٸمدەرٸ وسى باعىتتا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸڭٸزدەر. ايماقتا مىقتى, كٶشباسشى كوللەدجدەر بار. ولاردىڭ بٸرقاتارىنداعى جاتاقحانالار بوس تۇر. اۋىل جاستارىن تارتىڭىزدار. تەگٸن وقىسىن ەرٸ ستيپەنديياسىن الىپ, ماماندىققا يە بولسىن. كٶپشٸلٸگٸ مۇنداي مٷمكٸندٸكتەردٸ بٸلمەيدٸ. حالىققا اقپارات بەرۋ كەرەك. بٶلٸنگەن گرانتتارعا ساي تيٸستٸ ۇسىنىستار بەرٸڭٸزدەر. بۇل مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانعان جٶن. ەر كوللەدجدٸڭ كٶرسەتكٸشٸ تالدانىپ, تيٸمسٸز جۇمىس ٸستەگەن ديرەكتورلارعا قاتىستى تيٸستٸ شەشٸمدەر قابىلدانادى, – دەدٸ بەيسەنباي تەجٸباەۆ.
وبلىستا 50 كوللەدج جۇمىس ٸستەيدٸ (28 مەملەكەتتٸك, 22 جەكەمەنشٸك). باسىم بٶلٸگٸ – كٶپسالالى كوللەدجدەر. بٷگٸنگٸ تاڭدا 75 ماماندىق بويىنشا 45 530 (ونىڭ ٸشٸندە 32 383 مەملەكەتتٸك تاپسىرىس) ستۋدەنت بٸلٸم الۋدا. ٶڭٸردە ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتٸ جۇمىسشى ماماندىقتار 30 كوللەدجدە دايارلانادى. وندا 16553 ستۋدەنت بٸلٸم الۋدا. بيىل 450 ورىن گرانتى ماقساتتى مەملەكەتتٸك تاپسىرىس اياسىندا قاراستىرىلعان. ياعني, جاستاردى كەسٸپورىندارعا 100% جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
وبلىستا «ٶڭٸرلٸك جۇمىسپەن قامتۋ كارتاسى» بەكٸتٸلگەن. اشىلاتىن 130 مىڭنان استامى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ 60% جۇمىسشى ماماندىقتارعا ارنالعان.
2025 جىلى ٶڭٸردەگٸ 520 مەكتەپتٸ 75 809 وقۋشى (9 سىنىپ – 44982, 11 سىنىپ – 30827) بٸتٸرەدٸ. مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ تاپسىرىسى «اتامەكەن» ٶڭٸرلٸك كەسٸپكەرلەر پالاتاسى, قالالار مەن اۋدانداردىڭ ەكٸمدٸكتەرٸ, سالالىق باسقارمالار مەن مٷددەلٸ ۇيىمدار ۇسىناتىن ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸ ەسكەرٸلە وتىرىپ قالىپتاستىرىلادى.
ايتا كەتەيٸك, تٷركٸستان وبلىسىندا 14 -35 جاس ارالىعىنداعى جاستار سانى – 663260. NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ ٷلەسٸن ازايتۋ ماقساتىندا 2024 جىلى 12 مەملەكەتتٸك باعدارلامانى قامتيتىن جول كارتاسى ەزٸرلەنگەن. وسىعان بايلانىستى 39119 جاس جۇمىسپەن, وقۋ گرانتتارىمەن جەنە جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيەلەرٸمەن قامتىلدى. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ كٶرسەتكٸشٸ 10,4%-دى قۇراسا (62 497 جاس), 2024 جىلدىڭ IV توقسانىندا 5,5%-دى (33668 جاس) قۇراپ, تٶمەندەگەن. جاستاردى جۇمىسپەن, بٸلٸممەن قامتۋ جۇمىستارى جالعاسادى.
