AQSh prezidenti Donald Tramp óziniń Truth Social jelisindegi paraqshasynda Ýkraina prezidenti Vladimir Zelenskiimen jáne eýropalyq kóshbasshylarmen bolǵan kezdesýleriniń qorytyndylarymen bólisti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Zelenskiiden bólek Tramp Aq úide Frantsiia prezidenti Emmanýel Makronmen, Finliandiia prezidenti Aleksandr Stýbbpen, Italiia premer-ministri Djordja Melonimen, Ulybritaniia premer-ministri Kiir Starmermen, GFR kantsleri Fridrih Mertspen, Eýropalyq komissiia tóraǵasy Ýrsýla fon der Leienmen jáne NATO-nyń Bas hatshysy Mark Riýttemen kezdesti. Tikelei efirdi Fox News telearnasy júrgizdi.
"Biz Ýkraina úshin Amerika Qurama Shtattarynyń úilestirýimen ártúrli eýropalyq elder usynatyn qaýipsizdik kepildikterin sóz ettik. Barlyq qatysýshylar Resei men Ýkraina arasyndaǵy beibitshilikke qol jetkizý múmkindigine rizashylyqtaryn bildirdi", dep jazdy Donald Tramp.
Tramp Resei prezidentimen telefon arqyly sóileskenin de jetkizdi. Aq úi bul sáttiń sýretterin de jariialady.
"Kezdesýlerdiń qorytyndysy boiynsha men prezident Pýtinmen bailanysyp, onyń prezident Zelenskiimen kezdesýge daiyndala berýin aittym. Osy kezdesýden keiin úshjaqty formatta, iaǵni eki prezident men meniń kezdesýim josparlanýda", dep atap ótti Tramp.
Tramptyń aitýynsha, vitse-prezident Djei Di Vens, memlekettik hatshy Marko Rýbio jáne AQSh prezidentiniń arnaiy ókili Stiv Ýitkoff Resei men Ýkraina arasyndaǵy qaqtyǵysty retteý bastamalaryn úilestirýdi óz moinyna alady.
Atalǵan jiynda kim ne týraly aitty?
GFR kantsleri atysty toqtatpaiynsha Ýkraina boiynsha kelesi kezdesýdiń máni joq ekenin basa atap ótti. Makron kóshbasshylardyń úsh jaqty kezdesýine deiin atysty doǵarý ideiasyn qoldady. Ol Ýkraina qaýipsizdiktiń kepili retinde myqty armiiaǵa ie bolýy kerek ekenin jáne Eýropa Trampqa beibitshilikke qol jetkize alady dep senim bildiretinin jetkizdi.
"Biz búgin barlyq derlik máseleler, sonyń ishinde qaýipsizdik boiynsha da bir kelisimge kelemiz. Bizdiń kelissózderimizden keiin beibit kelisim jasalýy múmkin dep oilaimyn", – dedi Tramp.
Mańyzdy málimdemeler:
- Kelissózderdiń basynda amerikalyq kóshbasshy bul kúnniń sátti bastalǵanyn atap ótip, onyń úshjaqty kelisimge degen daiyndyqpen aiaqtalýy múmkin jemisti kezdesý bolatynyna úmit bildirdi. Tramp Aliaska sammiti beibitshilikke qol jetkizýge bolatyndyǵyna ózin kóz jetkizgenin aitty. Ol Pýtin Ýkraina úshin qaýipsizdik kepildikterin qarastyrýǵa kelisip, mańyzdy qadam jasaǵanyn da naqtylady.
- AQSh prezidenti Vashington Reseimen jáne Ýkrainamen úsh jaqty sammit uiymdastyrýǵa tyrysatynyn da jetkizdi.
- Tramptyń aitýynsha, jaqyn arada beibit kelisimge qol jetkizýge bolady. Sondai-aq ol taraptar búgin qaýipsizdik máseleleri boiynsha ýaǵdalastyqqa kele alatynyn atap ótti.
- Amerikalyq kóshbasshy AQSh pen Eýropa Ýkrainaǵa kómektesýge jáne onyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge nietti ekenin aitty.
- Ol kelissózder barysynda maidan shebin eskere otyryp, daýly aýmaqtar boiynsha almasý múmkindigin talqylaý qajet ekenin de jetkizdi. Tramp Pýtin men Zelenskii beibit kelisimge kele alatynyna senim bildirdi.
- Vladimir Zelenskii Tramppen bolǵan kelissózderdi jaqsy jáne syndarly dep sipattady. Ol Amerika prezidentimen kóptegen jyldar boiy óz kúshinde bolýy tiis qaýipsizdik kepildikterin talqylaǵanyn jetkizdi.
- Amerika Qurama Shtattarynyń basshysy Resei Federatsiiasy men Ýkraina arasyndaǵy daýly aýmaqtar boiynsha almasý múmkindigin talqylaý qajettiligin málimdedi.
- Ýkraina basshysy aýmaqtyq máseleler úshjaqty kezdesýde ǵana talqylanatynyn atap ótti. Ol Trampqa kartadan jeke niýanstar bar jerlerdi kórsetkenin jáne barlyq negizgi máseleler boiynsha sheshimder tabýǵa úmit bildiretinin de naqtylady.
- Tramp Ýkraina bolashaǵyna qatysty másele sheshimi "bir-eki apta" ishinde anyqtalatynyn aitty.
- Finliandiia prezidenti Aleksandr Stýbb óziniń kelissózderge ne úshin qatysyp jatqanyn túsindirdi: "Bizdiń Reseimen arada uzynnan uzaq jatqan shekara bar jáne Reseimen ózara qarym-qatynasymyz boiynsha tarihi tájiribemiz de bar... Biz 1944 jyly ózara sheshim taba alǵanbyz, meniń oiymsha, biz 2025 jyly da aqylǵa qonymdy sheshim taba alamyz".
- Ýrsýla fon der Leien EO NATO-nyń bes babynyń balamasyna uqsas Ýkraina úshin qaýipsizdik kepildikterimen jumys isteýge nietti ekenin atap ótti.
- Sondai-aq, Frantsiia prezidenti Ýkraina shielenisine núkte qoiý máselesin Eýropanyń qatysýymen ótken tórtjaqty kezdesýde talqylaýdy usyndy.
- AQSh basshysy Reseidiń myń ýkraindyq áskeri tutqyndy "birden" bosatýy múmkin ekenin rastady.
- Sonymen qatar, Tramp Eýropalyq kóshbasshylarmen kezdesýden keiin óz keńsesinde "shaǵyn talqy" ótkizý jospary baryn málimdedi. Bul jait buryn kestede bolmaǵan.
- Stýbb sońǵy eki aptada Ýkraina shielenisin retteýde sońǵy úsh jylmen salystyrǵanda úlken jetistikterge qol jetkizilgenin aitty.
- Kir Starmer Ýkrainanyń ǵana emes, Eýropanyń da qaýipsizdigin qamtamasyz etý mańyzdy dep sanaitynyn málimdedi.
Al buǵan deiingi Tramp pen Zelenskiidiń jeke kezdesýinde AQSh prezidenti áriptesine NATO-ǵa qosylý oiynan ainýdy usynyp, onyń ornyna qaýipsizdik kepildikteri boiynsha basqa jaqsy usynystardy alǵa tartatynyn jetkizgen, sondai-aq daýly territoriialar boiynsha da Pýtinmen ózara ymyraǵa kelýge bolatynyn aitqan. Bul máseleni óz kezeginde Zelenskii tek úshjaqty kezdesý kezinde talqylaýǵa ázir ekenin jetkizdi.
Aita ketsek, buǵan deiin BAQ-tarda Tramp, Zelenskii jáne Pýtinniń úshjaqty kezdesýi 22 tamyzda ótýi múmkin ekeni týraly aqparat jariialanǵan. Ázirge, taraptar muny áli resmi túrde naqtylamady.
Buǵan deiin Aliaskadaǵy kezdesýden keiin EO, Tramp jáne Zelenskii óz ustanymdaryn jariia etkenin jazǵanbyz.
