اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ ٶزٸنٸڭ Truth Social جەلٸسٸندەگٸ پاراقشاسىندا ۋكراينا پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير زەلەنسكييمەن جەنە ەۋروپالىق كٶشباسشىلارمەن بولعان كەزدەسۋلەرٸنٸڭ قورىتىندىلارىمەن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
زەلەنسكييدەن بٶلەك ترامپ اق ٷيدە فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانۋەل ماكرونمەن, فينلياندييا پرەزيدەنتٸ الەكساندر ستۋببپەن, يتالييا پرەمەر-مينيسترٸ دجوردجا مەلونيمەن, ۇلىبريتانييا پرەمەر-مينيسترٸ كيير ستارمەرمەن, گفر كانتسلەرٸ فريدريح مەرتسپەن, ەۋروپالىق كوميسسييا تٶراعاسى ۋرسۋلا فون دەر لەيەنمەن جەنە ناتو-نىڭ باس حاتشىسى مارك ريۋتتەمەن كەزدەستٸ. تٸكەلەي ەفيردٸ Fox News تەلەارناسى جٷرگٸزدٸ.
"بٸز ۋكراينا ٷشٸن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ٷيلەستٸرۋٸمەن ەرتٷرلٸ ەۋروپالىق ەلدەر ۇسىناتىن قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸن سٶز ەتتٸك. بارلىق قاتىسۋشىلار رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸنە ريزاشىلىقتارىن بٸلدٸردٸ", دەپ جازدى دونالد ترامپ.
ترامپ رەسەي پرەزيدەنتٸمەن تەلەفون ارقىلى سٶيلەسكەنٸن دە جەتكٸزدٸ. اق ٷي بۇل سەتتٸڭ سۋرەتتەرٸن دە جارييالادى.
"كەزدەسۋلەردٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەن پرەزيدەنت پۋتينمەن بايلانىسىپ, ونىڭ پرەزيدەنت زەلەنسكييمەن كەزدەسۋگە دايىندالا بەرۋٸن ايتتىم. وسى كەزدەسۋدەن كەيٸن ٷشجاقتى فورماتتا, ياعني ەكٸ پرەزيدەنت مەن مەنٸڭ كەزدەسۋٸم جوسپارلانۋدا", دەپ اتاپ ٶتتٸ ترامپ.
ترامپتىڭ ايتۋىنشا, ۆيتسە-پرەزيدەنت دجەي دي ۆەنس, مەملەكەتتٸك حاتشى ماركو رۋبيو جەنە اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ ارنايى ٶكٸلٸ ستيۆ ۋيتكوفف رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى قاقتىعىستى رەتتەۋ باستامالارىن ٷيلەستٸرۋدٸ ٶز موينىنا الادى.
اتالعان جيىندا كٸم نە تۋرالى ايتتى?
گفر كانتسلەرٸ اتىستى توقتاتپايىنشا ۋكراينا بويىنشا كەلەسٸ كەزدەسۋدٸڭ مەنٸ جوق ەكەنٸن باسا اتاپ ٶتتٸ. ماكرون كٶشباسشىلاردىڭ ٷش جاقتى كەزدەسۋٸنە دەيٸن اتىستى دوعارۋ يدەياسىن قولدادى. ول ۋكراينا قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ كەپٸلٸ رەتٸندە مىقتى ارميياعا يە بولۋى كەرەك ەكەنٸن جەنە ەۋروپا ترامپقا بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزە الادى دەپ سەنٸم بٸلدٸرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
"بٸز بٷگٸن بارلىق دەرلٸك مەسەلەلەر, سونىڭ ٸشٸندە قاۋٸپسٸزدٸك بويىنشا دا بٸر كەلٸسٸمگە كەلەمٸز. بٸزدٸڭ كەلٸسسٶزدەرٸمٸزدەن كەيٸن بەيبٸت كەلٸسٸم جاسالۋى مٷمكٸن دەپ ويلايمىن", – دەدٸ ترامپ.
ماڭىزدى مەلٸمدەمەلەر:
- كەلٸسسٶزدەردٸڭ باسىندا امەريكالىق كٶشباسشى بۇل كٷننٸڭ سەتتٸ باستالعانىن اتاپ ٶتٸپ, ونىڭ ٷشجاقتى كەلٸسٸمگە دەگەن دايىندىقپەن اياقتالۋى مٷمكٸن جەمٸستٸ كەزدەسۋ بولاتىنىنا ٷمٸت بٸلدٸردٸ. ترامپ الياسكا سامميتٸ بەيبٸتشٸلٸككە قول جەتكٸزۋگە بولاتىندىعىنا ٶزٸن كٶز جەتكٸزگەنٸن ايتتى. ول پۋتين ۋكراينا ٷشٸن قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸن قاراستىرۋعا كەلٸسٸپ, ماڭىزدى قادام جاساعانىن دا ناقتىلادى.
- اقش پرەزيدەنتٸ ۆاشينگتون رەسەيمەن جەنە ۋكراينامەن ٷش جاقتى سامميت ۇيىمداستىرۋعا تىرىساتىنىن دا جەتكٸزدٸ.
- ترامپتىڭ ايتۋىنشا, جاقىن ارادا بەيبٸت كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋگە بولادى. سونداي-اق ول تاراپتار بٷگٸن قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ بويىنشا ۋاعدالاستىققا كەلە الاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
- امەريكالىق كٶشباسشى اقش پەن ەۋروپا ۋكرايناعا كٶمەكتەسۋگە جەنە ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە نيەتتٸ ەكەنٸن ايتتى.
- ول كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا مايدان شەبٸن ەسكەرە وتىرىپ, داۋلى اۋماقتار بويىنشا الماسۋ مٷمكٸندٸگٸن تالقىلاۋ قاجەت ەكەنٸن دە جەتكٸزدٸ. ترامپ پۋتين مەن زەلەنسكيي بەيبٸت كەلٸسٸمگە كەلە الاتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.
- ۆلاديمير زەلەنسكيي ترامپپەن بولعان كەلٸسسٶزدەردٸ جاقسى جەنە سىندارلى دەپ سيپاتتادى. ول امەريكا پرەزيدەنتٸمەن كٶپتەگەن جىلدار بويى ٶز كٷشٸندە بولۋى تيٸس قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸن تالقىلاعانىن جەتكٸزدٸ.
- امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ باسشىسى رەسەي فەدەراتسيياسى مەن ۋكراينا اراسىنداعى داۋلى اۋماقتار بويىنشا الماسۋ مٷمكٸندٸگٸن تالقىلاۋ قاجەتتٸلٸگٸن مەلٸمدەدٸ.
- ۋكراينا باسشىسى اۋماقتىق مەسەلەلەر ٷشجاقتى كەزدەسۋدە عانا تالقىلاناتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ول ترامپقا كارتادان جەكە نيۋانستار بار جەرلەردٸ كٶرسەتكەنٸن جەنە بارلىق نەگٸزگٸ مەسەلەلەر بويىنشا شەشٸمدەر تابۋعا ٷمٸت بٸلدٸرەتٸنٸن دە ناقتىلادى.
- ترامپ ۋكراينا بولاشاعىنا قاتىستى مەسەلە شەشٸمٸ "بٸر-ەكٸ اپتا" ٸشٸندە انىقتالاتىنىن ايتتى.
- فينلياندييا پرەزيدەنتٸ الەكساندر ستۋبب ٶزٸنٸڭ كەلٸسسٶزدەرگە نە ٷشٸن قاتىسىپ جاتقانىن تٷسٸندٸردٸ: "بٸزدٸڭ رەسەيمەن ارادا ۇزىننان ۇزاق جاتقان شەكارا بار جەنە رەسەيمەن ٶزارا قارىم-قاتىناسىمىز بويىنشا تاريحي تەجٸريبەمٸز دە بار... بٸز 1944 جىلى ٶزارا شەشٸم تابا العانبىز, مەنٸڭ ويىمشا, بٸز 2025 جىلى دا اقىلعا قونىمدى شەشٸم تابا الامىز".
- ۋرسۋلا فون دەر لەيەن ەو ناتو-نىڭ بەس بابىنىڭ بالاماسىنا ۇقساس ۋكراينا ٷشٸن قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸمەن جۇمىس ٸستەۋگە نيەتتٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
- سونداي-اق, فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ۋكراينا شيەلەنٸسٸنە نٷكتە قويۋ مەسەلەسٸن ەۋروپانىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن تٶرتجاقتى كەزدەسۋدە تالقىلاۋدى ۇسىندى.
- اقش باسشىسى رەسەيدٸڭ مىڭ ۋكرايندىق ەسكەري تۇتقىندى "بٸردەن" بوساتۋى مٷمكٸن ەكەنٸن راستادى.
- سونىمەن قاتار, ترامپ ەۋروپالىق كٶشباسشىلارمەن كەزدەسۋدەن كەيٸن ٶز كەڭسەسٸندە "شاعىن تالقى" ٶتكٸزۋ جوسپارى بارىن مەلٸمدەدٸ. بۇل جايت بۇرىن كەستەدە بولماعان.
- ستۋبب سوڭعى ەكٸ اپتادا ۋكراينا شيەلەنٸسٸن رەتتەۋدە سوڭعى ٷش جىلمەن سالىستىرعاندا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزٸلگەنٸن ايتتى.
- كير ستارمەر ۋكراينانىڭ عانا ەمەس, ەۋروپانىڭ دا قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى دەپ سانايتىنىن مەلٸمدەدٸ.
ال بۇعان دەيٸنگٸ ترامپ پەن زەلەنسكييدٸڭ جەكە كەزدەسۋٸندە اقش پرەزيدەنتٸ ەرٸپتەسٸنە ناتو-عا قوسىلۋ ويىنان اينۋدى ۇسىنىپ, ونىڭ ورنىنا قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸكتەرٸ بويىنشا باسقا جاقسى ۇسىنىستاردى العا تارتاتىنىن جەتكٸزگەن, سونداي-اق داۋلى تەرريتورييالار بويىنشا دا پۋتينمەن ٶزارا ىمىراعا كەلۋگە بولاتىنىن ايتقان. بۇل مەسەلەنٸ ٶز كەزەگٸندە زەلەنسكيي تەك ٷشجاقتى كەزدەسۋ كەزٸندە تالقىلاۋعا ەزٸر ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن باق-تاردا ترامپ, زەلەنسكيي جەنە پۋتيننٸڭ ٷشجاقتى كەزدەسۋٸ 22 تامىزدا ٶتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸ تۋرالى اقپارات جارييالانعان. ەزٸرگە, تاراپتار مۇنى ەلٸ رەسمي تٷردە ناقتىلامادى.
بۇعان دەيٸن الياسكاداعى كەزدەسۋدەن كەيٸن ەو, ترامپ جەنە زەلەنسكيي ٶز ۇستانىمدارىن جارييا ەتكەنٸن جازعانبىز.
