Tramp Meksika, Kanada jáne QHR taýarlaryna baj salamyn dep, munai baǵasyn "qulatty"

Tramp Meksika, Kanada jáne QHR taýarlaryna baj salamyn dep, munai baǵasyn "qulatty"
pixabay

Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy dúisenbidegi sessiia qorytyndysy boiynsha munai baǵalary AQSh-tyń Meksika men Kanada (25%), sondai-aq QHR (taǵy 10%) taýarlaryna baj salyǵyn engizer aldynda quldyrai jónelgenin aitady. Halyqaralyq naryqta munaidyń bir barreli 2,1%-ǵa arzandap, 71,6 dollar boldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.

"Sonymen qatar, OPEK + 1 sáýirden bastap buǵan deiin shektep kelgen munai óndirisi kólemin birtindep ulǵaitýdy josparlap otyrǵandaryn rastady. Mundai jaǵdaida bir aidan keiin karteldiń táýligine satýǵa usynatyn "qara altynnyń" ortasha kólemi 2,2 mln barrelge artýy múmkin", - dep jazady sarapshylar.

Aita ketsek,  4 naýryzdan bastap AQSh kanadalyq energiia resýrstardy qospaǵanda, Kanada men Meksikadan importtalatyn taýarlarǵa 10% tarif belgiledi. Sonymen qatar Qytai taýarlaryna arnalǵan baj kólemin 10% -dan 20%-ǵa deiin ósirdi, dep habarlaidy Associated Press.

Kanada premer-ministri Djastin Triýdo buǵan jaýap retinde 21 kúnnen keiin kúshine enetin somasy 100 milliard dollardan astam amerikalyq taýarlarǵa tarifter engizgenin jariialady. Qytai da shalt áreket etip, birqatar amerikalyq aýylsharýashylyq jáne azyq-túlik ónimderine importtyq bajdardy 10%-dan 15%-ǵa deiin kóterip, 25 amerikalyq kompaniiaǵa eksporttyq jáne investitsiialyq shekteýler engizdi. Meksika ázirge únsiz, biraq sarapshylar ol taraptan da naqty jaýap bolatynyna senimdi. Osy jaǵdailar aiasynda kanadalyq dollar men meksikalyq peso baǵamy bir ailyq eń tómengi deńgeige deiin tómendedi.

Tramptyń sheshimi ekonomister men saiasatkerler arasynda qatty alańdaýshylyq týǵyzýda. Sebebi infliatsiianyń yqtimal ósimi, jetkizilim tizbeginiń buzylýy jáne AQSh-taǵy ekonomikalyq jaǵdaidyń nasharlaýy yqtimal degen boljamdar qylań berýde. Degenmen, Amerika prezidenti óziniń strategiiasyna bek senimdi, sondyqtan alǵan betinen qaitý oiy joq. Ol tarifter burynǵy saiasatkerlerdiń "aramdyǵy, aqymaqtyǵy nemese sybailas jemqorlyǵy" kesirinen qoldanylmai kelgen "qýatty qarý" dep sanaidy.

Aq úi baj salyǵyn esirtki trafigimen jáne zańsyz kóshi-qonmen kúres retinde túsindiredi.

Keibir respýblikashylar, sonyń ishinde senator Siýzan Kollinz týǵan jeri Men shtatynyń ekonomikasy Kanadamen tyǵyz bailanysty bolǵandyqtan óz alańdaýshylyǵyn bildirdi. Amerikalyq kompaniialar da aýyr zardaptarǵa ishtei daiyndalýda. Oiynshyq óndirýshiler qaýymdastyǵynyń prezidenti Greg Ahern Qytai taýarlaryna salynǵan 20 paiyzdyq baj salyǵy atalǵan sala úshin "joiqyn" bolatynyn aitty, óitkeni amerikalyq naryqtaǵy oiynshyqtardyń 80%-y Qytaida jasalǵan. Al Tramptyń ózi bolsa, tarifter AQSh-qa sheteldik kompaniialardy tartady dep sanaidy, biraq sarapshylar fabrikalar qytailyq óndiristiń ornyn tez almastyra alatyndyǵyna kúmánmen qaraidy.

Buǵan deiin OPEK+ elderi 1 sáýirden bastap munai óndirisin birtindep ulǵaita bastaitynyn jazǵanbyz.