COVID-19 virýsynyń taralǵan sátten bastap qoǵamdyq ortada indet jaqyn ýaqytta adamzat balasynyń minez-qulqy men tutynýshylyq áreketin ózgertip, adam sanasyndaǵy jaýapkershilik mindetin arttyra túskenine kózimiz jete tústi. Árbir adamnyń jeke jaýapkershiligenen bastap, oqshaýlaý erejeleri men Dúniejúzi densaýlyq saqtaý uiymy usynǵan usynystar, úkimettik deńgeide qabyldanǵan asa jaýapty sheshimder densaýlyq saqtaý júiesindegi jappai keri ketýshiliktiń aldyn alýǵa baǵyttaldy.
Jekelegen jaittar boiynsha bizneske de jaýapkershilik júgi artyldy. Aitalyq, Tótenshe jaǵdai kezinde jumysyn jalǵastyrǵan birqatar kásiporyndar eńbek qaýipsizdik qamtamasyz etý, sonymen qatar eńbek personalynyń ǵana emes tutas qoǵamnyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa mindetin moinyna aldy.
Olar – bir rettik meditsina qyzmetkerlerine arnalǵan kostiýmder, betperde, respiratorlar, reanimatsiialyq jáne respiratorlyq qurylǵylar, jedel kómek kórsetetin eki jedel járdem kóligi, teplovizorlar, zarasyzdandyrý quraldary jáne biologiialyq materialdardy tasmaldaityn arnaiy konteinerler.
Atyraý oblysy taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentine (SES) bir termoskaner men segiz pirometr tapsyryldy. Túsinikti bolýy úshin aita keteiik, termoskaner men pirometrlar bailanyssyz adamdardyń qyzýyn anyqtaýǵa járdemdesedi. Adamdar kóp jinalǵan jerlerde termoskanerler bir sátte birneshe adamnyń qyzýyn teksereýge múmkindik berse, pirometrlar jekelgen adamdardyń qyzýyn anyqtaidy.
2020 jyldyń sáýir aiynyń alǵashqy jartysyna deiin Atyraý oblystyq TJQ-nyń tótenshe jaǵdai boiynsha bóliminiń qaýipsiz jumys isteýi úshin qajetti qorǵanys quraldaryn (meditsinalyq betperde men qolǵaptar), pirometrler, qoldy óńdeýge qajetti antiseptikter jetkizip berdi.
Indet taraǵanda virýsqa shaldyqqan adamdardy dál anyqtap, diagnostikalaý asa mańyzdy is ekeni belgili. Osy maqsatqa qol jetkizý úshin «Ulttyq saraptaý ortalyǵynyń» Atyraý oblysyndaǵy filialyna COVID-19 virýsy boiynsha anyqtaityn qurylǵy men testileýge qajetti materialdar jetkizildi. Ortalyqqa qaitarymsyz tartý etilgen qurylǵynyń quny 500 mln teńge turady.
Amplifikatorly optikalyq júiege negizdelgen Rotor-Gene 6000 qurylǵysy Avstraliiada óndirilgen, atalǵan qurylǵy polimerli tizbekti reaktsiiaǵa (PTR) saraptama jasap, virýsty tez, ári dál anyqtaýǵa múmkindik beredi. Osy rette aita ketýimiz kerek, qurylǵy koronavirýstan basqa virýstardy da anyqtap beretinimen erekshelenedi. TShO kompaniiasy «Ulttyq saraptaý ortalyǵynyń» Atyraý oblysyndaǵy filialyna jumys isteýge qajetti reagentter, synama alatyn termokonteirler, qorǵanys kostiýderi, meditsina qyzmetkerlerine qajetti quraldar men antibiotiktermen der kezinde qamtamasyz etildi. Sonymen qatar kompaniia mamandar men alynǵan synamalardy táýlik boiyn tasymaldaý isin de uiymdastyrǵanyn aita ketýimiz kerek.
Koronavirýsqa shaldyqqan jandy erte bastan anyqtap, dál ýaqytynda oqshaýlap, qajetti em-sharalaryn júrgizgen sátte indettiń taralýyn aitarlyqtai tómendetýge bolady. Mamandardyń aitýynsha, indet juqtyrý kezinde bes oqiǵanyń bireýinde eshqandai belgiler baiqalmai, indet juqtyrǵan adam virýs taratýshy bolýy múmkin.
Rzabek Artyǵaliev, «Teńizshevroil» JShS-niń úkimetpen jáne qoǵammen bailanys jónindegi bóliminiń bas menedjeri:
– Áleýmettik jaýapkershilik TShO-nyń qabyldaityn sheshimderiniń ishindegi mańyzdy pritsipteriniń biri bolǵandyqtan, elimizde Tótenshe jaǵdai rejimi jariialanǵan kúnnen bastap bizder iske kirisip kettik. Kez kelgen uiym úshin qalypty jumys yrǵaǵynyń saqtalýy mańyzdy. Sol sebepti bizder kompaniiada jumys isteitin árbir qyzmetkerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge nazar aýdardyq. Sonymen qatar kún saiyn óz eńbegimen myńdaǵan adamdy qutqaryp, qaýip-qaterge bas tigip júrgen dárigerlerge kómek kórsetýge de kúsh saldyq. Koronavirýspen kúreste ólsheýsiz úles qosqan jandarǵa kompaniiamyzdyń atynan alǵys aitamyz. Bul baǵytta atqarylǵan orasan zor jumystar Atyraý oblysynda indettiń keń taralmaýyna tosqaýyl bolǵany anyq.
Sóz sońynda mindetti áleýmettik araqashyqty saqtaý jáne qajetti oqshaýlaný bul adamdardyń bir-birimen bólektenýi emes ekenin aitqym keledi. Kerisinshe, bul sharalar aldaǵy ýaqytta indetti juqtyrmai erkin ómir súrimizdi qamtamasyz etetin ister ekenin túsinýimiz kerek. Aldaǵy ýaqytta Teńizshevroil óziniń is-áreketimen pandemiiany jeńý jolyndaǵy ortaq iske ózge kompaniialardyń da tartylýyna yqpal etedi dep úmittenemin.
